مغز مصنوعی ساختیم | یک موفقیت بزرگ علمی برای ایران

همشهری آنلاین شنبه 06 تیر 1405 - 18:10
عطاءالله پورعباسی، دبیر ستاد توسعه علوم و فناوری‌های شناختی، در مصاحبه با مهر، درباره فناوری مغز مصنوعی و وضعیت آن در ایران گفت: «وقتی از فناوری مغز مصنوعی صحبت می‌کنیم، منظور این است که ما هم‌اکنون به این توان و دانش فنی دست یافته‌ایم که بتوانیم سلول‌های عصبی را در محیط کشت، خارج از بدن پرورش دهیم.

به گزارش همشهری آنلاین، به‌عبارت ساده، این فناوری یعنی اینکه، به‌جای اینکه پردازش فقط با تراشه سیلیکونی انجام شود، دانشمندان می‌خواهند از شبکه‌ای از نورون‌های زنده استفاده کنند.

تعریف ساده

فرض کنید دانشمندان از سلول بنیادی، سلول عصبی می‌سازند. بعد این سلول‌ها را در محیط کشت نگه می‌دارند. این سلول‌ها به‌مرور به‌هم وصل می‌شوند و یک شبکه عصبی کوچک می‌سازند. بعد این شبکه روی تراشه، الکترود یا سامانه آزمایشگاهی قرار می‌گیرد. کامپیوتر می‌تواند به آن سیگنال بدهد و از آن پاسخ بگیرد.

ایده اصلی

به‌جای تکیه کامل بر تراشه‌های سیلیکونی، از شبکه‌های کوچک نورونی استفاده می‌شود. این حوزه با نام‌هایی مانند «پردازش زیستی»، «رایانش ارگانوئیدی» و «هوش ارگانوئیدی» شناخته می‌شود.

چگونه کار می‌کند؟

سلول‌های بنیادی گرفته می‌شوند.

به سلول‌های عصبی یا نورون تبدیل می‌شوند.

نورون‌ها در محیط کشت رشد می‌کنند.

میان آن‌ها ارتباط سیناپسی شکل می‌گیرد.

شبکه عصبی کوچک به الکترود یا تراشه متصل می‌شود.

سیستم تحریک می‌شود، پاسخ می‌دهد و امکان یادگیری پیدا می‌کند.

* نورون‌ها در محیط کشت با هم سیناپس می‌سازند و سیگنال‌های الکتریکی تولید می‌کنند.

چرا مهم شده است؟

- محدودیت‌های فیزیکی تراشه‌های سیلیکونی، آینده رایانش را با چالش روبه‌رو کرده است.

- هوش مصنوعی امروزی انرژی زیادی مصرف می‌کند و به سخت‌افزارهای بسیار قدرتمند نیاز دارد.

- مغز انسان با مصرف انرژی بسیار کم، پردازش موازی و یادگیری پیچیده انجام می‌دهد؛ به همین دلیل دانشمندان از آن برای ساخت نسل جدید پردازنده‌ها الهام گرفته‌اند.

مزیت‌های بالقوه

- مصرف انرژی کمتر

- یادگیری تطبیقی

- پردازش موازی

- امکان ساخت نسل جدید پردازنده‌های هوشمند

- افزایش بهره‌وری در مقایسه با برخی معماری‌های رایانشی سنتی

واقعیت مهم

- این فناوری «مغز واقعی انسان» نیست.

- آگاهی و شخصیت انسانی ندارد.

- در مقیاس بسیار کوچک‌تر از مغز انسان قرار دارد.

- توانایی فکر کردن، احساس کردن یا تصمیم‌گیری انسانی ندارد.

- هنوز عمدتاً در مرحله آزمایشگاهی و پژوهشی است.

وضعیت ایران

- طبق اظهارات مطرح‌شده، ایران به دانش فنی کشت نورون‌ها و تشکیل شبکه‌های عصبی در محیط آزمایشگاهی دست یافته است.

- نمونه آزمایشگاهی این فناوری گزارش شده است.

منبع خبر "همشهری آنلاین" است و موتور جستجوگر خبر تیترآنلاین در قبال محتوای آن هیچ مسئولیتی ندارد. (ادامه)
با استناد به ماده ۷۴ قانون تجارت الکترونیک مصوب ۱۳۸۲/۱۰/۱۷ مجلس شورای اسلامی و با عنایت به اینکه سایت تیترآنلاین مصداق بستر مبادلات الکترونیکی متنی، صوتی و تصویری است، مسئولیت نقض حقوق تصریح شده مولفان از قبیل تکثیر، اجرا و توزیع و یا هرگونه محتوای خلاف قوانین کشور ایران بر عهده منبع خبر و کاربران است.

بیشتر بخوانید