افراد زیادی با دیدن اولین تارهای سفید مو یا چروکهای ریز صورت، دچار نوعی اضطراب میشوند. اما تحقیقات جدید نشان میدهد که این نگرانی فقط یک چالش ذهنی نیست؛ بلکه میتواند مستقیماً روی ساعت بیولوژیک بدن اثر بگذارد.
براساس مطالعه جدید پژوهشگران دانشگاه NYU، زنانی که بیش از حد نگران دوران سالمندی و مشکلات سلامتی آینده هستند، در سطح سلولی سریعتر از دیگران پیر میشوند.
در این پژوهش که نتایج آن در مجله Psychoneuroendocrinology منتشر شده، بیش از ۷۰۰ زن میانسال مورد بررسی قرار گرفتند. دانشمندان با استفاده از تکنولوژی «ساعتهای اپیژنتیک» (ابزاری برای سنجش سن بیولوژیکی از طریق نمونه خون)، متوجه شدند افرادی که اضطراب بالایی نسبت به پیر شدن دارند، علائم پیری را سریعتر در خون خود نشان میدهند.
«ماریانا رودریگز»، نویسنده اصلی این تحقیق میگوید:
«یافتههای ما نشان میدهد که تجربیات ذهنی میتوانند معیارهای عینی پیری را تغییر دهند. اضطرابِ پیری صرفاً یک دغدغه روانی نیست، بلکه آثاری واقعی بر بدن بهجای میگذارد.»
نکته جالب تحقیق تفکیک نوع نگرانیها است. محققان متوجه شدهاند که همه ترسها اثر یکسانی ندارند. برای مثال ترس از زوال سلامت بیشترین ارتباط را با شتاب گرفتن پیری بیولوژیک داشته و ترس از دست دادن زیبایی یا باروری تأثیر معناداری بر سرعت پیری سلولی نشان نداده است.
به باور پژوهشگران، نگرانی درباره زیبایی یا باروری ممکن است با گذشت زمان و پذیرش فردی کمرنگ شود، اما ترس از بیماری و از دست دادن استقلال در سنین بالا، معمولاً مستمر و مزمن است و همین استرس مداوم، سیستم ایمنی و سلولی را فرسوده میکند.
این مطالعه اشاره میکند که زنان به دلیل فشارهای اجتماعی برای حفظ جوانی و زیبایی، و همچنین نقشهای چندگانه (مانند مراقبت از والدین پیر و فرزندان بهصورت همزمان)، استرس بیشتری را در دوران میانسالی تجربه میکنند.
البته این تحقیق یک نکته کلیدی دیگر هم دارد. وقتی دانشمندان فاکتورهای سبک زندگی مانند سیگار کشیدن یا مصرف الکل را وارد معادلات کردند، ارتباط مستقیم میان اضطراب و پیری ضعیفتر شده است. این یعنی بخشی از پیری زودرس این افراد، به دلیل رفتارهای ناسالمی است که برای مقابله با استرس در پیش میگیرند.
درنهایت، این پژوهش یادآوری میکند که سلامت روان و جسم دو موجودیت جداگانه نیستند. برای جوان ماندن، شاید در کنار رژیم غذایی و ورزش، باید فکری هم به حال ترسهایمان از آینده کنیم.
