به گزارش خبرنگار مهر، حجت الاسلام والمسلمین ناصر رفیعی عصر پنجشنبه در هشتمین روز از ماه مبارک رمضان در ادامه سلسله مباحث تفسیر سوره توبه، با استناد به آیات ۵۵ و ۵۶ این سوره به واکاوی مفهوم نفاق و جلوههای گوناگون آن پرداخت.
وی با اشاره به اینکه این آیات درباره منافقان نازل شده است، اظهار داشت: جریان نفاق از جمله خطرات همیشگی برای جامعه اسلامی بوده، زیرا منافق در ظاهر مدعی ایمان است و با همین پوشش وارد جمع مؤمنان میشود و از درون ضربه میزند.
استاد حوزه علمیه قم با بیان اینکه نفاق را میتوان در چهار حوزه دستهبندی کرد، افزود: نخستین نوع، نفاق عقیدتی است که در حقیقت معادل کفر محسوب میشود و افرادی که در باطن منکر خداوند هستند اما در ظاهر ادعای ایمان دارند و از این جهت با کفار و مشرکان تفاوتی ندارند.
وی ادامه داد: گونه دوم نفاق، نفاق اخلاقی است؛ به این معنا که فرد برخی فضایل همچون زهد، سخاوت یا دیگر صفات نیک را در گفتار و رفتار آشکار خود نشان میدهد اما در درون به آن پایبند نیست و این دوگانگی به تدریج شخصیت انسان را دچار انحراف میکند.
رفیعی تصریح کرد: سومین نوع، نفاق عملی است؛ جایی که عملکرد انسان در انظار عمومی با آنچه در خلوت انجام میدهد متفاوت است و این دوگانگی رفتاری، نشانهای از ضعف ایمان و صداقت است.
وی اضافه کرد: چهارمین قسم، نفاق اجتماعی است که آثار آن در مناسبات جمعی بروز میکند و میتواند انسجام جامعه را تحت تأثیر قرار دهد.
سخنران حرم مطهر حضرت فاطمه معصومه سلاماللهعلیها با اشاره به بخش دیگری از آیات مورد بحث بیان داشت: برخی منافقان و مشرکان با وجود برخورداری از اموال فراوان و فرزندان بسیار، دست به آزار پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله میزدند و خداوند به پیامبر گوشزد میکند که کثرت مال و اولاد آنان مایه شگفتی نباشد، زیرا همین امکانات میتواند زمینه عذاب تدریجی آنان را فراهم آورد که در معارف اسلامی از آن به استدراج یاد میشود.
وی گفت: در طول تاریخ افرادی چون فرعون، قارون، هارونالرشید و صدام گرفتار چنین سرنوشتی شدند و سرانجامی جز نابودی نداشتند و منافقان نیز در حالی از دنیا میروند که در کفر باقی ماندهاند.
رفیعی خاطرنشان کرد: اگر کسی خواهان مال و فرزند است باید از خداوند روزی حلال و فرزند صالح طلب کند، چراکه نعمت بدون هدایت میتواند به نقمت تبدیل شود.
وی در ادامه به نمونهای تاریخی از نفاق اشاره کرد و اظهار داشت: عبدالله بن ابی از چهرههای شناختهشده جریان نفاق بود که در جنگ احد با جدا کردن ۳۰۰ نفر از سپاه اسلام ضربه سنگینی وارد کرد و بخشی از سوره منافقون نیز درباره او نازل شده است.
این استاد حوزه علمیه افزود: این فرد با وجود حضور در مسجد و شرکت در نماز، بارها موجب اندوه پیامبر اکرم شد و پس از مرگش، یکی از فرزندان مؤمن او از پیامبر درخواست کرد لباسی برای کفن پدرش عطا شود که پیامبر به احترام ایمان فرزند، این درخواست را پذیرفت اما تصریح فرمود، این اقدام سودی به حال او نخواهد داشت.
وی با تأکید بر راههای مصونیت از نفاق اظهار کرد: ذکر صلوات بر محمد و آل محمد، انس با قرآن کریم، یاد خداوند و حضور در نماز جماعت از عوامل تقویت ایمان و فاصله گرفتن از روحیه نفاق است.
رفیعی افزود: مهم آن است که انسان ابزار و نشانههای نفاق را بشناسد و مراقبت کند تا ظاهر و باطن او یکسان باشد و جامعه اسلامی نیز با هوشیاری، از نفوذ چنین جریانهایی در امان بماند.
