منوچهر محمدی در گفتوگو با خبرنگار سینمایی ایرنا با اشاره به تهیهکنندگی فیلم «سرزمین فرشتهها» با مضمون فلسطین، ۳۰ سال پس از فیلم «بازمانده» و تفاوت نگاه خود به مسائل این کشور اظهارداشت: تاریخ فلسطین از عمر من طولانیتر است. این نزاع به بعد از جنگ جهانی دوم و تصمیم ابرقدرتها برای ترسیم نقشه جدید جهان بازمیگردد؛ نقشههایی که گاهی گویا با خطکش کشیده شدهاند. بنیان کشوری گذاشته شد که بعد از ۷۰ سال این نزاع میان مردم فلسطین و دولتی (اسرائیل) که تاسیس کردند، نه تنها حل نشده بلکه خشنتر، بیرحمتر و و تلختر شده است.
وی گفت: براساس علاقه شخصیام تاریخ این بخش از دنیا را با دقت دنبال و مطالعه کردم، در دوره انتفاضهها، مردم فلسطین تنها با سنگ امکان مبارزه و مقابله با دشمن را داشتند اما بعدها شرایط تغییر کرد و مسائل جدیدی پیش آمد.
محمدی با اشاره به تعبیر «غزه، بزرگترین زندان روباز جهان» افزود: این تعبیر را رسانههای ایرانی به کار نبردند بلکه توسط رسانههایی همچون CNN و BBC به کار برده شده است. یک سوی این کشور، مدیترانه است و دو گذرگاه بیشتر ندارد؛ یک گذرگاه رفح به مصر و یک گذرگاه به اسرائیل، از این دو گذرگاه فقط امکان تردد و رفت و آمد وجود دارد. اگر شهری را هم اینگونه محصور کنند، نیازهای اولیه بشری از جمله انتقال دارو و غذا با وضعیت نامناسبی روبه رو خواهد شد، این جنگی که در غزه اتفاق افتاده به نظرم از خیلی جهات عجیب و غریب است.
این تهیهکننده بیان کرد: همچنین اسرائیل سه سال اجازه نداد هیچ خبرنگاری وارد غزه شود و بیشترین آمار خبرنگارانی که از ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۵ در دنیا کشته شدند مربوط به خبرنگاران و افرادی از اهل غزه بود که برای شبکههای خبری فیلم تهیه کرده و اخبار را اطلاعرسانی میکردند.
چرایی ساخت «سرزمین فرشتهها»
محمدی درباره چرایی ساخت «سرزمین فرشتهها» اظهارداشت: دغدغهها، مظلومیت و بیصدایی و اینکه کسی نیست بتواند سخنان مردم غزه را در یک تعریف غیرژورنالیستی ارایه بدهد، مرا به ساخت این فیلم ترغیب کرد؛ رسانهها و اخبار تعریف ژورنالیستی از وقایع غزه را انجام میدهند اما اینکه در یک اثر ماندگارتر و تاثیرگذارتری این وقایع بیان شود و به صورت غیرشعاری و غیرتبلیغاتی این درد و رنج نشان داده شود، به نظرمان رسید که این فیلم را بسازیم.
وی با اشاره به انتخاب بابک خواجهپاشا به عنوان کارگردان فیلم «سرزمین فرشتهها» گفت: ایده و فکر اولیه اثر متعلق به من بود و بعد به دنبال کارگردان مناسب بودم که به خواجهپاشا رسیدم، او دو اثر را کارگردانی کرده بود و احساس کردم که میتواند فیلم «سرزمین فرشتهها» را هم کارگردانی کند، جلسات متعددی با یکدیگر داشتیم و نسبت به این موضوع مشتاق، علاقهمند و باورمند بود و چند ماه به طور مشترک برای فیلمنامه کار کردیم تا به نتیجه رسید.
تهیهکننده فیلم «سرزمین فرشتهها» با رد سخنان مطرح شده درباره این فیلم به عنوان پرخرجترین اثر جشنواره بیان کرد: «سرزمین فرشتهها» پرخرجترین فیلم جشنواره نیست، شاید چهارمین یا پنجمین رتبه فیلم از نظر هزینه باشد، تولید فیلم با تورم لجام گسیختهای در ایران همزمان شد، برای ساخت دکور غزه به بلوک و سیمان نیاز داشتیم اما مسالح به صورت محدود و با توجه به تغییر قیمتها، فروخته میشد. بخشی از این اتفاق؛ تورم لجامگسیخته و تغییر قیمت ارز برای همکاران دیگر هم اتفاق افتاد.
محمدی افزود: تمام فیلم «سرزمین فرشتهها» با بازسازی غزه کاملاً در ایران ساخته شده؛ یک لوکیشن فیلم پنج کیلومتر بعد از فرودگاه امام خمینی و لوکیشن دیگر در هشتگرد است. باورپذیری به حدی است که برخی فکر میکنند فیلم در خارج از کشور ساخته شده است.
وی با اشاره به حفظ لوکیشن فیلم اظهارداشت: لوکیشن از نظر مالکیت متعلق به ما نیست، بنده هزینهای دادم، دکوری ساخته شده و بخشی هم با انفجارهایی تخریب شده است اما اینکه چه بشود، واقعاً نمیدانم.
دستمزد سٌلاف فواخرجی
تهیهکننده فیلم «سرزمین فرشتهها» درباره دستمزد سٌلاف فواخرجی بازیگر عرب زبان در مقایسه با بازیگران ایرانی گفت: زمانی که با او قرارداد بستیم دلار ۸۴ هزار تومان بود و دستمزد او کمتر از بسیاری بازیگران ایرانی بود، با وجود اینکه جایگاه سٌلاف در دنیای عرب بسیار بالاست و دستمزدش بسیار پراهمیت است.
وی افزود: با این وجود، از زمانی که سٌلاف فواخرجی به یک چهره تبدیل شده، همیشه طرفدار آرمان فلسطین بوده به نحوی که دولت خودگردان فلسطین به او و خانوادهاش تابعیت افتخاری فلسطین داده است.
محمدی خاطرنشان کرد: قراراد فیلم «سرزمین فرشتهها» با سٌلاف فواخرجی پیش از افزایش نرخ ارز بوده است و تمام کارهای فیلم با او تمام شده است. به طور طبیعی وقتی فیلمی را ۵۰ میلیارد تومان برآورد میکنید با افزایش تورم ممکن است ۷۰ میلیارد تومان شود.
احتمال حضور در جشنوارههای جهانی
تهیهکننده فیلم «سرزمین فرشتهها» درباره حضور این فیلم در جشنوارههای جهانی گفت: اگر تمهیداتی اندیشیده شود، «سرزمین فرشتهها» در این جشنوارهها حضور پیدا خواهد کرد، ۹۰ درصد آن در فیلم است؛ فیلم اساساً شعاری و طرفدار یا بر علیه یک جریان سیاسی نیست بلکه کاملاً داستان یک زن است و چند کودک است. فکر میکنم نباید مانعی برای حضور این فیلم در جشنوارههای جهانی وجود داشته باشد.
وی گفت: در جشنوارههای جهانی فیلمهایی امکان حضور دارند که از نظر ساختار و روایت سینمایی درست باشند، ضمن تصویربرداری زیبا، اجزایش کامل باشد، وقتی فیلم چنین ویژگیهایی داشته باشد، جشنوارهها آن را میپذیرند، اینکه جشنوارههای جهانی به فیلم، جایزه بدهند یا ندهند، خیلی مهم نیست، به عنوان مثال زمانی که «زیر نور ماه» را با آقای میرکریمی ساختم احتمال نمیدادم، جشنواره «کن» فرانسه این فیلم را بپذیرد اما پذیرفت و «کن»، جایزه اول را به این فیلم داد. نمیخواهم بگویم جایزهها را دوست ندارم اما خیلی چیز عجیب غریبی نیست.
محمدی درباره اکران فیلم «سرزمین فرشتهها» در جهان عرب افزود: ۱۰۰ درصد برای اکران فیلم در جهان عرب فکر میکنم و یقینا برای اکران موفق خواهد بود؛ به این دلیل که مردم دنیای عرب ذاتا و قلباً با ماجرای فلسطین هم درد هستند؛ اگر اقدامی در این زمینه انجام میدهند یا نمیدهند، امر دیگری است، دوم اینکه سٌلاف فواخرجی بازیگر محبوب جهان عرب است.
واکنش درباره سخنان گلشیفته
تهیهکننده فیلم «ارتفاع پست» درباره سخنان گلشیفته فراهانی و موضعگیریهای اخیر او نسبت به ایران و آمریکا اظهارداشت: به صورت عام، ایرانیها خیلی ملت نجیب و خاصی هستند اما بعضاً اگر با نگاه بیطرفانه ببینیم، از نظر روانشناسی ایرانیها چند مشکل دارند که اگر حل نکنند، روال همان گونه است، چرا همه باید درباره همه چیز اظهار نظر بکنند و نظر بدهند؟ برخی از همکارانم با اینکه اندک سواد سیاسی دارند، درباره مسائل سیاسی اظهارنظر میکنند، اگر آنان هنرمند هستند باید سعی کنند با هنرشان، حرف، دغدغه و مسالهشان را بیان کنند.
وی گفت: این روند چرا حتماً باید به یک موضعگیری تبدیل شود که لزوماً نمیدانیم اگر فردا تغییری در شرایط به وجود آمد، ما میمانیم که چه کار بکنیم، ضمن احترام به همه همکاران و هنرمندان، گاهی خیلی جوانانه و هیجانی درباره چیزی تصمیم میگیریم و اعلام میکنیم که آن را خیلی درست نمیدانم.
محمدی افزود: به نظرم گلشیفته حرف درستی زده است، به شخصه به عنوان یک ایرانی و تهیهکننده سینما با حدود ۷۰ سال سن اگر شرایطی پیش بیاید که بخواهد پای سرباز اجنبی به خاک ایران باز شود قطعاً بدانید جزو کسانی هستم که در خط مقدم آن نبرد خواهم بود.
تهیهکننده فیلم «بوسیدن روی ماه» بیان کرد: واکنش به مسائل سیاسی یک چیز است، درباره واقعیت اتفاق چیز دیگری است، اکنون ترامپ کلی شعار میدهد و اتفاقی نیفتاده است، مهم این است که بفهمیم اگر روزی قرار باشد به خاک ایران تجاوزی شود، باید همه ایران یکدست شوند و جلو آن تجاوز بایستند، همان طوری که در جنگ هشت ساله ایستادند.
پایان عمر پروانه ساخت فیلمها
محمدی درباره حذف پروانه ساخت فیلمها اظهارداشت: عمر پروانه ساخت تمام شده است. متاسفانه وزارت ارشاد هنوز بر این موضوع پافشاری یا احتیاط میکند. با این حجم از تغییرات تکنولوژیک و شرایط جدید تولید، این سازوکار دیگر معنایی ندارد.
این تهیهکننده سینما با اشاره به اینکه «سرزمین فرشتهها» به هیچ وجه «بازمانده ۲» محسوب نمیشود، درباره ساخت فیلمهای «بازمانده ۲ و ۳» گفت: «بازمانده» قصه دیگری دارد، نوشته شده و آماده است. اگر شرایط فراهم شود، ساخته میشود، اگر هم شرایط فراهم نشود به بایگانی تاریخ سپرده میشود، با این وجود فیلمنامهاش آماده است.
فیلم سینمایی «سرزمین فرشتهها» به نویسندگی و کارگردانی بابک خواجهپاشا و تهیهکنندگی منوچهر محمدی محصول سازمان سینمایی سوره و موسسه تصویر شهر در چهل و چهارمین جشنواره ملی فیلم فجر اکران شد.
در «سرزمین فرشتهها» سٌلاف فواخرجی بازیگر برگزیده جهان عرب که تاکنون جوایز بسیاری را از جشنوارههای مختلف کسب کرده است، حضور دارد و در کنار او بازیگران کودک عرب، ایرانی، سوری و لبنانی همچون علی ذیب، فاطمهالمعصومه زریق، اهورا لطفی، محمد اسد، زهرا فاضل، فاطمه مریش، علیرضا علاو نیز حضور دارند.
در خلاصه داستان این درام آمده است: «در سرزمین فرشتهها زنی با عشق و مقاومت معجزهای را رقم میزند...»
چهل و چهارمین جشنواره ملی فیلم فجر از ۱۲ تا ۲۲ بهمن به دبیری منوچهر شاهسواری برگزار شد.