در بسیاری از ساختمانهای مسکونی، اداری و تجاری، هنوز سیستمهای اطفا حریق اتوماتیک مانند اسپرینکلر نصب نشدهاند. در چنین شرایطی، اولین واکنش انسانی به حریق و مهار آن در مراحل اولیه اهمیت حیاتی دارد. تجهیزات آتشنشانی غیرتخصصی نقش اساسی در این مرحله دارند و به افراد غیرمتخصص اجازه میدهند بدون داشتن مهارت حرفهای، بتوانند در لحظات اولیه آتش را کنترل کنند. تجهیزاتی مانند جعبه آتش نشانی که در آن هوزریل آتش نشانی و دیگر ابزارهای کاربردی قرار دارند، امکان اطفای حریق سریع و مؤثر را فراهم میکنند. بررسی قیمت جعبه آتش نشانی با شیلنگ و نازل و انتخاب نمونههای استاندارد، گامی کلیدی در ایمنسازی ساختمانها محسوب میشود.
در ادامه این مقاله، به صورت تخصصی و از نگاه یک کارشناس سیستمهای ایمنی و آتشنشانی، کاربرد و جزئیات مهم هر یک از این تجهیزات توضیح داده شده است تا حتی افراد غیرمتخصص بتوانند در شرایط اضطراری به شکل اصولی عمل کنند.
از دیدگاه فنی، تجهیزات آتشنشانی غیرتخصصی به تجهیزاتی گفته میشود که:
نیاز به آموزش حرفهای و گواهینامه تخصصی ندارند
با دستورالعمل درجشده روی خود، قابل استفاده توسط افراد عادی هستند
برای مهار آتش در مراحل اولیه طراحی شدهاند
این تجهیزات معمولاً در فضاهای عمومی ساختمان مانند راهروها، پارکینگها، لابیها و راهپلهها نصب میشوند تا در سریعترین زمان ممکن در دسترس باشند. استفاده درست از این تجهیزات توسط افراد غیرمتخصص، میتواند از گسترش حریق و تبدیل یک آتش کوچک به فاجعهای بزرگ جلوگیری کند.
از رایجترین این تجهیزات میتوان به جعبه آتش نشانی، هوزریل آتش نشانی و انواع کپسول آتش نشانی پودری و CO2 اشاره کرد.
جعبه آتشنشانی یکی از پایهایترین بخشهای تجهیزات آتشنشانی غیرتخصصی است که در ساختمانهای مسکونی، اداری، صنعتی و عمومی نصب میشود تا در لحظه اضطرار، همه ابزارهای لازم برای اطفای آتش در دسترس قرار گیرد. اهمیت طراحی و ساخت این جعبهها فقط در ظاهر نیست؛ بلکه ساختار بدنه، جنس ورق، ضخامت و انطباق با استانداردها تأثیر مستقیم بر ایمنی و دوام عملکرد آنها دارد.
در جعبههای استاندارد، بدنه معمولاً از فولاد مقاوم با پوشش رنگ الکترواستاتیک یا استیل ضدزنگ (معمولاً 304 یا در موارد خاص ضد اسید کد 316) ساخته میشود تا در برابر شرایط محیطی، ضربه، رطوبت و خوردگی مقاومت بالایی داشته باشد. در مدلهایی که در فضای باز یا در محوطه مجتمع نصب میشوند، بدنه باید علاوه بر تحمل فشار، در برابر نور خورشید و تغییرات دمایی نیز مقاوم باشد.
استفاده از استیل ضدزنگ برای بدنه جعبه باعث میشود:
در مدلهای فولادی، ضخامت ورق بهطور معمول حدود ۱ میلیمتر است تا هم استحکام کافی فراهم شود و هم وزن جعبه برای نصب روی دیوار یا داخل کمدهای مخصوص مناسب بماند.
جعبهها میتوانند تک کابین، دو کابین یا چند کابین باشند که بر اساس نیاز ساختمان طراحی میشوند:
این تقسیمبندی داخلی باعث میشود تا هر تجهیز در مکان مشخص و قابل دسترسی قرار گیرد و کاربران در زمان بحران بهجای جستوجو، به سرعت تجهیز مورد نیاز را پیدا کنند.
جعبه آتشنشانی استاندارد باید با استانداردهای ملی و بینالمللی منطبق باشد تا در زمان حادثه عملکرد ایمن و قابل پیشبینی داشته باشد. یکی از استانداردهایی که در ایران برای این نوع تجهیزات مورد توجه قرار میگیرد استاندارد ملی 22157 است که مستقیماً به هوزریلها و شیلنگهای نیمهسخت اشاره دارد و توسط تولیدکنندگان معتبر اجرا میشود.
این استاندارد مشخص میکند که:
استاندارد 22157 باعث میشود که کارکرد تجهیزات در بحران قابل اعتماد باشد و افراد بتوانند با حداقل تخصص نیز آنها را بهدرستی به کار ببرند.
گروه صنعتی پامچال از شناختهشدهترین نامها در صنعت تجهیزات آتشنشانی ایران است و بیش از ۶۰ سال تجربه در تولید و عرضه محصولات ایمنی دارد.
پامچال سابقهای طولانی در تولید:
دارد. این مجموعه اولین دارنده پروانه استاندارد ملی در حوزه هوزریل و تجهیزات آتشنشانی در ایران بوده و با بهرهگیری از تیم مهندسی مجرب و فناوریهای نوین، بهصورت مداوم کیفیت محصولات خود را ارتقا میدهد.
این برند توانسته با تولید جعبههای مقاوم در برابر ضربه و شرایط محیطی، طراحی کابینهای داخلی مناسب و اجرای استاندارد ملی 22157، جایگاه ویژهای در بازار ایمنی ساختمان بیابد.
در نهایت، جعبه آتشنشانی چیزی فراتر از یک «قاب فلزی» است. این تجهیز باید ساختار قوی، مواد با کیفیت و تطابق با استانداردهای ملی و بینالمللی داشته باشد تا در لحظه حساس حادثه، بهترین عملکرد را ارائه دهد. انتخاب برندهای معتبر مانند پامچال که استاندارد 22157 و سایر الزامات فنی را رعایت میکنند، باعث میشود که این سرمایهگذاری ایمنی نه تنها یک الزام قانونی باشد، بلکه یک پیشگیری واقعی از خسارات جانی و مالی باشد.
فروشگاه تجهیزات آتشنشانی آکا ایمن بهعنوان نماینده رسمی برند پامچال این تجهیزات استاندارد را عرضه میکند و میتواند منبع مطمئنی برای خرید لوازم آتش نشانی آکا ایمن باشد؛ انتخابی که از نظر فنی و ایمنی کاملاً توصیهشده است.
هوزریل آتشنشانی یکی از کلیدیترین تجهیزات اطفای حریق دستی است که در مواقع اضطراری بهعنوان ابزار اصلی برای پاشش آب بهصورت کنترلشده و دقیق کاربرد دارد. اما عملکرد صحیح این تجهیز فقط به ظاهر آن یا وجود در جعبه آتشنشانی خلاصه نمیشود؛ بلکه باید طبق استانداردهای ملی طراحی، تولید و تست شود تا در شرایط بحرانی قابل اتکا باشد.
در ایران، استاندارد ملی 1-22157 بهعنوان مرجع طراحی و ساخت هوزریل با شیلنگ نیمهسخت شناخته میشود که عملکرد ایمن و مؤثر این تجهیز در شرایط واقعی را تضمین میکند. این استاندارد تعیین میکند که شیلنگ و قرقره هوزریل باید دارای مقاومت مشخصی در برابر فشار، خوردگی و خمش باشند تا بتوانند در دمای بالا، فشار هیدرولیکی و کار مکرر عملکرد پایدار ارائه دهند.
یکی از جنبههای مهم استاندارد 22157 این است که شیلنگ هوزریل باید نیمهسخت باشد؛ یعنی نه خیلی سفت (که باز و بستهکردن آن دشوار باشد) و نه خیلی نرم (که لایهها در فشار پرفشار آب تاب بردارند یا گره بخورند). شیلنگهای نیمهسخت طبق این استاندارد طراحی میشوند تا بهراحتی از قرقره باز شوند، در هنگام چرخش دچار پیچخوردگی نشوند و پرفشار بودن آب باعث آسیب به آنها نشود.
علاوه بر این، استاندارد تعیین میکند که سیستم اتصال شیلنگ به خروجی آب بهگونهای طراحی شود که در فشارهای ۴–۸ بار بهصورت ایمن و بدون نشتی عمل کند. رعایت این استاندارد باعث میشود حتی زمانی که افراد غیرمتخصص از هوزریل استفاده میکنند، تجهیز بهصورت پایدار، بدون پیچخوردگی و بدون کاهش دبی آب فعالیت کند و به فرد فرصت بدهد که آتش را در مرحله اولیه مهار کند.
از منظر اجرایی، هوزریل استاندارد باید:
این الزامات نهتنها کارایی تجهیز را در شرایط بحران افزایش میدهند، بلکه تضمین میکنند که عملکرد هوزریل در لحظات حساس بدون خطای فنی، گیرکردن شیلنگ یا افت فشار آب انجام شود؛ امری که میتواند تفاوت بین مهار موفق آتش یا گسترش آن باشد.
کپسول آتش نشانی پودری، یکی از پرکاربردترین تجهیزات برای اطفای آتشهای کلاس A (مواد جامد قابل اشتعال)، کلاس B (مایعات قابل اشتعال) و کلاس C (گازهای اشتعالپذیر) است. این کپسول با فشار داخلی و ماده خاموشکننده پودری، امکان خاموش کردن سریع حریق را فراهم میکند و در صورت استفاده صحیح توسط افراد غیرمتخصص، میتواند آتش را در مراحل اولیه کنترل کند. بهعلاوه، کپسولهای پودری معمولاً با وزن مناسب و ضامن ساده طراحی شدهاند تا استفاده از آنها بدون نیاز به آموزش حرفهای، امکانپذیر باشد.
برای خاموش کردن آتش ناشی از تجهیزات برقی، تابلو برق، سرورها یا سایر دستگاههای حساس، استفاده از کپسول آتش نشانی CO2 توصیه میشود. این نوع کپسول بدون باقی گذاشتن مواد خاموشکننده، آتش را مهار میکند و هیچ آسیبی به تجهیزات برقی وارد نمیسازد. مهمترین ویژگی کپسول CO2 این است که برای افراد غیرمتخصص، کنترل جریان آن نیاز به دقت بیشتری دارد؛ با این حال، با رعایت دستورالعمل روی کپسول، حتی افراد عادی میتوانند آن را برای خاموش کردن حریقهای کوچک و محدود استفاده کنند.
تجهیزات آتشنشانی غیرتخصصی، همانگونه که از نامشان پیداست، بهمنظور مهار آتش در مراحل اولیه و بدون نیاز به تخصص حرفهای طراحی شدهاند، اما این به این معنا نیست که کیفیت و استاندارد در آنها اهمیت ندارد. برعکس، انتخاب تجهیزات استاندارد و حرفهای میتواند در لحظه وقوع حریق، جان انسانها و سرمایههای مالی را نجات دهد.
انتخاب تجهیزات استاندارد نهتنها یک الزام قانونی براساس مقررات سازمان آتشنشانی است، بلکه یک پیشگیری عملی و اقتصادی از خسارتهای احتمالی نیز محسوب میشود. تجهیزات ایمنی باید نهتنها در ظاهر شبیه باشند، بلکه در عملکرد در لحظه بحران نیز قابل اعتماد باشند — زیرا هدف نهایی این تجهیز، حفظ جان انسانها و کاهش خسارتهای جانی و مالی است.
فروشگاه تجهیزات آتشنشانی آکا ایمن بهعنوان نماینده رسمی برند معتبر پامچال ارائهدهنده تجهیزاتی است که استانداردهای ملی و بینالمللی را رعایت میکنند. انتخاب محصولات استاندارد از آکا ایمن به شما اطمینان میدهد که در زمان نیاز، این تجهیزات عملکردی مطمئن، پایدار و با کیفیت ارائه میدهند و شما را از خرید تجهیزات غیر استاندارد و پرخطر بینیاز میکنند.
این استاندارد مشخص میکند که هوزریل باید با شیلنگ نیمهسخت طراحی شود تا افراد بتوانند بدون گرهخوردگی و افت جریان آب، آن را در شرایط اضطراری استفاده کنند. همچنین قرقره و بدنه باید از متریال مقاوم و با پوشش ضدزنگ باشند تا در شرایط واقعی عملکرد مطمئن داشته باشند.
شیلنگ برزنتی انعطافپذیرتر است اما کنترل آن در فشار بالا و بازکردن یکنواخت نیاز به تجربه دارد؛ بنابراین استفاده از آن توسط افراد آموزشدیده یا آتشنشانان توصیه میشود تا کارایی بهینه و ایمنی حفظ شود.
کپسولهای پودری برای آتشهای ناشی از مواد جامد (چوب، پارچه)، مایعات قابل اشتعال (بنزین، روغن) و گازهای قابل اشتعال کاربرد دارند و با پاشش پودر خاموشکننده، آتش را مهار میکنند.
برای آتشهای تجهیزات الکتریکی و تابلوهای برق که استفاده از آب و مواد پودری میتواند خطرناک باشد، کپسولهای CO2 بهترین گزینه هستند.
بله؛ جعبههای استیل در برابر رطوبت و خوردگی بهتر عمل میکنند و برای فضاهای مرطوب مناسبتر هستند، در حالی که فولاد با پوشش ضدزنگ برای اکثر فضاهای عمومی کفایت میکند، اما استاندارد بودن ساختار مهمترین عامل عملکرد ایمن است.
اگر میخواهید ایمنی ساختمان خود را به بالاترین سطح ممکن برسانید، انتخاب تجهیزات استاندارد و حرفهای اولین و مهمترین گام است. مشاهده و خرید تجهیزات استاندارد پامچال در آکا ایمن با تضمین کیفیت و پشتیبانی تخصصی میتواند انتخابی مطمئن برای شما باشد.
