سقف عرشه فولادی یکی از مدرنترین و اقتصادیترین سیستمهای سقفی در صنعت ساختمان است که از ترکیب ورقهای فولادی گالوانیزه ذوزنقهای، گلمیخ، آرماتور و بتن تشکیل میشود. این سیستم که در ایران توسط برندهایی مانند betametals اجرا میشود، بهدلیل سرعت اجرای بالا، کاهش وزن مرده سازه و حذف قالببندی سنتی در انواع ساختمانها، بهویژه ساختمانهای مرتفع و صنعتی کاربرد زیادی دارد.
فرآیند تولید این نوع سقف شامل مراحل دقیقی از آمادهسازی ورقهای فولادی، شکلدهی به پروفیلها تا کنترل کیفیت و آمادهسازی برای نصب نهایی است که دقت در هرکدام نقش مهمی در ایمنی نهایی سازه دارند. در ادامه به بررسی جزئیات این مراحل و نکات کلیدی آنها میپردازیم.
سقف عرشه فولادی نوعی سیستم سقفی مدرن است که با ترکیب ورقهای فولادی گالوانیزه ذوزنقهای، گلمیخ، آرماتور و بتن ساخته میشود. در این سیستم، ورق فولادی عملکردی دوگانه داشته و هم به عنوان قالب ماندگار عمل میکند و هم نقش المان کششی را دارد. دقیق اجزای این سقف و اجرای استاندارد آنها باعث شده که این سیستم برای انواع ساختمانها، بهویژه ساختمانهای بلند، گزینهای قابل اعتماد و کاربردی محسوب شود.
سقف عرشه فولادی نقش مهمی در افزایش سرعت و کیفیت ساخت پروژهها دارد. این سقف با کاهش وزن مرده سازه، حذف نیاز به قالببندی و شمعبندی موقت، و ایجاد دیافراگم صلب، زمان اجرا را کوتاه کرده و ایمنی کارگاه را افزایش میدهد. همچنین پس از نصب ورقها، عرشه صلب به عنوان سکویی کار ایمن برای پرسنل عمل میکند و عملکرد سازه را در برابر بارهای قائم و جانبی، از جمله زلزله افزایش میدهد.
تولید ورق عرشه فولادی فرآیندی مهندسیشده و مرحلهبهمرحله است و هر گام آن، نقش مهمی در کیفیت و عملکرد نهایی سازه دارد، این مراحل که در تولید سازههای استاندارد betametals هم رعایت میشوند، عبارتند از:
• طراحی نقشههای کارگاهی و استخراج ابعاد دقیق دهانهها و بازشوها
• انتخاب ورق فولادی گالوانیزه با ضخامت و مقاومت مناسب
• شکلدهی ورقها به پروفیلهای ذوزنقهای با رول فرمینگ
• تولید قطعات جانبی شامل گلمیخ و فلاشینگ
• بستهبندی و حملونقل ایمن ورقها به کارگاه
• نصب و تثبیت ورقها روی تیرهای اصلی و فرعی
• جوشکاری گلمیخها برای ایجاد عملکرد مرکب
• آرماتوربندی و قالببندی لبهها
• بتنریزی و انجام بازرسی و کنترل کیفیت نهایی
هماهنگی دقیق بین این مراحل علاوه بر ایجاد مقاومت و ایمنی لازم برای ورقها، مانع هزینههای اضافی شده و تولید سقف را بهصرفه میکند. در ادامه به بررسی جزئیات و فرآیندهای انجام شده در هر مرحله میپردازیم.
اولین مرحله تولید عرشه فولادی، شامل طراحی نقشههای اجرایی بر اساس نقشههای مصوب سازه و وضعیت واقعی اسکلت است. در این مرحله ابعاد دقیق دهانهها استخراج شده و نقشههای چیدمان ورقها تهیه میشوند. همچنین جدولی شامل طول، تعداد، ضخامت و محل نصب هر ورق آماده میشود تا پرت مصالح به حداقل رسیده و محل دقیق بازشوها مانند داکتها و چاهک آسانسور مشخص شود. دقت در این مرحله از اجرای صحیح سقف بهمنظور جلوگیری از خطاهای اجرایی اهمیت بسیار زیادی دارد.
دومین گام تولید عرشههای فولادی انتخاب مواد اولیه و بررسی الزامات فنی تولید ورق است. ورق فولادی گالوانیزه اصلیترین ماده سقفهای عرشه فولادی است و معمولا از گرید مقاوم انتخاب میشود. ضخامت ورقها بین ۰.۸ تا ۱.۲۵ میلیمتر است و برای مقاومت بیشتر آنها معمولا از پوشش گالوانیزه به روش غوطهوری گرم استفاده میشود.
یکی از اقدامات مهم در این مرحله از فرآیند تولید عرشههای فولادی، بررسی الزامات فنی و کنترل کیفی است که ایمنی و دوام ورقها را افزایش داده و از بروز حادثه حین اجرا و استفاده از آنها جلوگیری میکند. کنترل کیفیت ورقها شامل بررسی تستهای کشش، سختی و ترکیب شیمیایی است تا از ظرفیت باربری آنها اطمینان حاصل شود. این مرحله علاوه بر سنجش و ارزیابی مقاومت ورق، طول عمر حدودی سقف را نیز مشخص میکند.
مرحله بعدی در تولید ورق عرشه فولادی، شکلدهی ورقها و تبدیل آنها از ورقی ساده به پروفیلهای ذوزنقهای است. در این مرحله ورقها وارد دستگاه رول فرمینگ شده و به شکل موجدار یا ذوزنقهای تبدیل میشوند. اقدامات انجام گرفته در این مرحله عبارتند از:
• عبور رول فرمینگ و ایجاد موجها: عبور ورقها از غلتکهای متوالی، آنها را به شکل موجدار یا ذوزنقهای در میآورد. این پروفیلها مقاومت خمشی بالایی ایجاد کرده و سطح کافی برای درگیری بتن فراهم میکنند.
• ایجاد آجها و برجستگیها: روی بال و جان ورق برجستگیهایی ایجاد میشود تا درگیری مکانیکی بین بتن و ورق برقرار شود و از لغزش دال جلوگیری گردد. ارتفاع موجها در بیشتر موارد بین ۵ تا ۷.۵ سانتیمتر است.
• برش نهایی: ورقها پس از شکلدهی مطابق جدول برش بریده میشوند تا طول دقیق هر قطعه برای نصب آماده شود.
دقت در انجام این مرحله، باعث افزایش صلبیت سقف شده و خطاهای نصب عرشه فولادی را تا حد زیادی کاهش میدهد.
عملکرد سقف عرشه فولادی با استفاده از برخی از قطعات جانبی مانند گلمیخها و فلاشینگها تکمیل میشود، درنتیجه مرحله بعدی در فرآیند ساخت ورقها، تولید و آمادهسازی قطعات جانبی است. گلمیخها یکی از قطعات جانبی مرتبط با ورقهای عرشه فولادی هستند. این قطعات از فولاد با کربن پایین تولید میشوند و قطر و ارتفاع آنها مطابق استاندارد طراحی است. گلمیخها عامل اصلی انتقال برش بین تیر و بتن هستند و نصب صحیح آنها عملکرد مرکب سقف را تضمین میکند.
فلاشینگها از دیگر قطعات جانبی ورقهای عرشه فولادی و ورقهای L شکل با ضخامت حداقل ۰.۵ میلیمتر هستند. این ورقها در لبهها و اطراف بازشوها نصب میشوند تا از خروج شیره بتن جلوگیری کرده و از لبهها محافظت کنند.
مرحله بعدی در فرآیند تولید ورق عرشه فولادی، دستهبندی و جابجایی آنها براساس محل مصرف است. این مرحله شامل اقدامات مختلفی است که عبارتند از:
• شمارهگذاری بندیلها: هر بسته شامل شماره سقف، محل نصب و تعداد ورق است تا نصب منظم انجام شود.
• ایمنی حمل و نقل: وزن هر بندیل محدود میشود تا جابهجایی با جرثقیل ایمن باشد.
• نگهداری در کارگاه: ورقها در مکانی خشک و مسطح دپو میشوند تا از خوردگی و تاببرداشتن جلوگیری شود.
انجام گامبهگام اقدامات بالا و بستهبندی صحیح ورقها از خطاهای احتمالی حین نصب جلوگیری کرده و سرعت و کیفیت اجرا را افزایش میدهد. این مرحله نیز در تولیدات betametals با دقت بالا انجام میشود.
در گام بعدی ورقها طبق نقشههای چیدمان روی تیرهای اصلی و فرعی نصب میشوند. اولین اقدام در این مرحله همپوشانی ورقها بهصورتی است که حداقل یک گام موج در عرض و ۵۰ میلیمتر در طول روی تیر اصلی رعایت شود.
در گام بعدی تثبیت اولیه انجام میشود. بهاین منظور از میخ، پیچ خودکار یا جوش نقطهای برای جلوگیری از جابهجایی ورقها استفاده میکنند. در نهایت نشمین کافی برای ورقها در نظر گرفته میشود. در این زمینه باید به این نکته دقت کرد که طول تکیهگاه ورق روی تیر باید مطابق استاندارد باشد تا عملکرد دال مرکب عملکرد به شکل صحیح انجام شود.
در مرحله بعدی جوشکار گلمیخها انجام میشود. گلمیخها عامل اصلی انتقال برش هستند و با دستگاه استاد ولدینگ به بال تیرها جوش داده میشوند. در این مرحله از یک حلقه سرامیکی برای تمرکز قوس و محافظت از حوضچه مذاب استفاده میشود.
تست کیفیت از دیگر اقدامات این مرحله است. به این منظور تعدادی از گلمیخها به صورت تصادفی خم میشوند تا مقاومت و صحت جوش تایید شود.
در گام بعد شبکه مش حرارتی و آرماتورها روی عرشه قرار میگیرند تا ترکهای ناشی از جمعشدگی بتن کنترل شوند. همچنین اسپیسرهایی برای رعایت کاور بتن استفاده میشوند و فلاشینگها و تسمههای فلزی لبهها را تثبیت میکنند تا فشار جانبی بتن در هنگام ریختن آن تحمل شود.
آخرین مرحله از فرآیند تولید ورق عرشه فولادی بتنریزی و بازرسی نهایی سازه به منظور اطمینان از اجرای اصولی و صحیح ورقهاست. در این مرحله ابتدا بتنی با عیار.۳۰۰ تا ۳۵۰ کیلوگرم سیمان و اسلامپ ۸ تا ۱۲ سانتیمتر روی ورقها ریخته میشود.
یکی از نکات مهمی که در این مرحله باید به آن توجه کرد، ضخامت دال است. ضخامت حدودی حداقل ۵۰ میلیمتر است که باید روی تاج ورق رعایت شود. سپس فرآیند ویبره و عملآوری انجام میشود. درواقع بتن یکنواخت توزیع و ویبره شده و عملیات کیورینگ با آبپاشی حداقل ۷ روز ادامه پیدا میکند. آخرین مرحله، کنترل کیفیت و بازرسی نهایی است.
اجرای سقف عرشه فولادی نیازمند دقت در تمام مراحل از طراحی نقشهها، انتخاب ورقها و قطعات جانبی، تا نصب ورقها، جوشکاری گلمیخها، آرماتوربندی و بتنریزی است، چراکه هر مرحله نقش مستقیمی در دوام، ایمنی و عملکرد سازه دارد. رعایت استانداردها و کنترل کیفیت در اجرای این مراحل باعث کاهش خطاهای اجرایی، صرفهجویی در مصالح و زمان و افزایش مقاومت سقف در برابر بارهای مرده و نیروهای جانبی میشود.
توجه به جزئیات اجرای سقف، تضمینکننده سرعت، امنیت کارگاه و بهرهوری پروژه است و به اطمینان از کیفیت نهایی و کاهش هزینههای تعمیر و نگهداری طولانیمدت کمک میکند. برای اجرای دقیق و مطمئن سقفهای عرشه فولادی، میتوانید از تجربه و تخصص شرکت بتا متالز، نخستین تولیدکننده گلمیخ ساختمانی و تامینکننده معتبر مصالح و تجهیزات سقف عرشه فولادی در ایران بهرهمند شوید.
