خبرگزاری مهر- گروه استان ها: در آستانه چهلوهفتمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی، بازخوانی مؤلفههایی که در چهار دهه گذشته ضامن امنیت، استقلال و پایداری کشور بودهاند، بیش از هر زمان دیگری اهمیت دارد. انقلاب اسلامی ایران از نخستین روزهای شکلگیری تاکنون، در مسیر خود با تهدیدها، فشارها و چالشهای متعددی روبهرو بوده اما آنچه این حرکت تاریخی را زنده و پویا نگه داشته، اتکا به سرمایهای فراتر از قدرت سخت و محاسبات مادی بوده است؛ سرمایهای برخاسته از باور، ایمان و فرهنگ.
در این میان، «فرهنگ شهادت» نهتنها بهعنوان یک واقعه تاریخی یا مفهومی صرفاً مرتبط با دوران دفاع مقدس، بلکه بهمثابه یک فرهنگ زنده اجتماعی، نقش تعیینکنندهای در حفظ امنیت و استقلال کشور ایفا کرده است. این فرهنگ، با نهادینهسازی روحیه ایثار، مسئولیتپذیری و ترجیح منافع جمعی بر فردی، به یکی از ارکان اصلی بازدارندگی نرم جمهوری اسلامی تبدیل شده و توانسته است در بزنگاههای حساس، انسجام ملی را تقویت کند.
اکنون و در چهلوهفتسالگی انقلاب اسلامی، فرهنگ شهادت همچنان بهعنوان نیرویی الهامبخش در لایههای مختلف جامعه جاری است؛ فرهنگی که از میدانهای نبرد به عرصههای اجتماعی، فرهنگی و حتی پیشرفت علمی و اقتصادی تسری یافته و نسلهای جدید را با مفاهیمی چون مقاومت، استقلالخواهی و دفاع از هویت ملی پیوند زده است.
شهادت روح معنویت را در جامعه افزایش میدهد
محسن کریمی در گفتوگو با خبرنگار مهر، درخصوص نقش فرهنگ شهادت در امنیت و استقلال کشور گفت: فرهنگ شهادت در هر ملتی مایه بقا، عزت و امنیت آن جامعه است. هنگامی که این فرهنگ بر کشوری حاکم شود، نخست روحیه سلحشوری، پاسداری و ایستادگی در برابر دشمنان را در مردم زنده میکند و آنان را در مسیر حفاظت از میهن راسختر میسازد. دوم اینکه فرهنگ شهادت، روحیه مقاومت و پایداری در نیروهای خودی را تقویت میکند تا در برابر مشکلات، سختیها و بحرانهای داخلی و خارجی تسلیم نشوند.
وی افزود: همچنین، شهادت روح معنویت را در جامعه افزایش میدهد و انسان در پرتو آن درمییابد که عمر امانتی گرانبهاست و جان باید در مسیر اهداف والا تقدیم شود، نه در راههای بیثمر یا مرگهای ناگهانی. شهید کسی است که جان خود را با قیمتی والا به درگاه پروردگار میبرد و در نتیجه این فرهنگ، جامعه معنویتر میشود.
مسئول حفظ آثار و نشر ارزش های دفاع مقدس سپاه صاحب الامر (عج) استان قزوین بیان کرد: از دیگر آثار فرهنگ شهادت، دمیدن امید در دلهاست، آنکه روحیه شهادت دارد، زندگیاش را در مسیر آرمانهای الهی معنا میکند و شکستها نمیتوانند انگیزهاش را نابود سازند، در حالی که بسیاری از قهرمانان سرزمینهای دیگر بهخاطر نبود چنین فرهنگی دچار یأس و پوچی شدند، شهید با امید به دیدار اولیای الهی به راه خود ادامه میدهد و در مسیر کمال قدم میگذارد.
وی مطرح کرد: فرهنگ شهادت، جامعه را بیدار نگاه میدارد؛ خون شهدا تلنگری است بر دلهای غافل، چه آنان که راه را گم کردهاند و چه مؤمنانی که بیتفاوت ماندهاند و این فرهنگ، عمل اجتماعی، فداکاری و بیداری درونی را زنده میکند.
کریمی یادآور شد: از دیگر ثمرات آن، خودباوری و تربیت نسلهای شهیدپرور است، نگاهی به عاشورا نشان میدهد که این فرهنگ، چشمهای جوشان و تربیتگر است که قرنها پس از امام حسین (ع) نیز زنده و اثرگذار مانده است؛ فرهنگ شهادت روح ولایتپذیری را در جامعه تقویت میکند و درسهای عمیقی از تبعیت، ایثار و بصیرت میآموزد.
شهدا خورشید هدایتند
وی افزود: شهیدان ماندگارند زیرا اعمال فردی و اجتماعی خود را در مسیر رضای الهی ثبت کردهاند، آنها در جهاد اکبر بر نفس خویش پیروز شدند و در جهاد اصغر در میدان نبرد جان دادند، ازاینرو، خداوند به آنان حیاتی جاودانه عطا کرده است و طبق آیه قرآن از آنها به عنوان کسانی که نزدهاند و نزد پروردگار روزی میخورند یاد شده است و به همین دلیل حضور شهدا در زندگی ما محسوس است؛ آنان خورشیدهای هدایتاند و ما بسته به میزان توجه و قرب خود از نورشان بهرهمند میشویم.
این مسئول تصریح کرد: شهدا در حقیقت ستارگان آسمان جامعهاند، امام خمینی(ره) فرمود انقلاب ما «انفجار نور» بود و این نور در روشنایی ستارگان شهادت تداوم یافت؛ هر شهید ستارهای از کهکشان نور است که راه را به مردم نشان میدهد و این کهکشان از نور پیامبر اکرم(ص) و اهلبیت (ع) سرچشمه گرفته و در امتداد آن، انقلاب اسلامی نیز پرتوی از همان نور الهی است.
کریمی در پایان خاطرنشان کرد: امروز که دهه فجر انقلاب اسلامی با نیمه شعبان و میلاد منجی عالم تلاقی یافته، این همزمانی میتواند نشانهای باشد از پیوند دو انقلاب؛ انقلاب نور و انقلاب ظهور؛ اگر در مسیر ولایت، بیداری و ایثار شهیدان گام برداریم، جامعهای مهدوی و مدینه فاضلهای حقیقی شکل خواهد گرفت؛ جامعهای لبریز از عدالت، نور و عشق الهی.
شهادت، اوج ازخودگذشتگی و نهایت انجام تکلیف الهی است
سردار ابوالحسن کبیری، کارشناس نظامی در گفتوگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: برای درک نقش شهادت در امنیت کشور، نخست باید معنای راستین شهادت را بشناسیم؛ شهادت، اوج ازخودگذشتگی و نهایت انجام تکلیف الهی است؛ نقطهای که انسان تمام هستی خویش را در راه ایمان و خدمت به جامعه نثار میکند.
وی افزود: در علوم سیاسی، امنیت از اساسیترین نیازهای جامعه شمرده میشود؛ زیرا بدون آن، هیچکس نمیتواند در مسیر وظایف قانونی و اجتماعی خود گام بردارد. همانگونه که امام صادق (ع) فرمودند «دو نعمت است که مردم قدر آن را نمیدانند؛ سلامتی و امنیت.» امنیت همانند آبی است که ماهی در آن تنفس میکند؛ تا زمانی که آن را دارد، ارزشش را درنمییابد.
این کارشناس تصریح کرد: امنیت، تنها به معنای نبود تهدید جانی نیست، بلکه ابعادی گسترده دارد مانند امنیت اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی. جامعه زمانی به آرامش میرسد که هر فرد، از تاجر و کارآفرین گرفته تا کارگر و دانشمند، در محیطی امن به کار و تلاش بپردازد اما اگر این بستر آرام بهوسیله دشمنان داخلی یا خارجی تهدید شود، امنیت آسیب میبیند و جامعه دچار بحران میشود.
وی مطرح کرد: حفظ امنیت، بر عهده نیرویی است که مأمور پاسداری از آرامش و نظم جامعهاند، در کشور ما، نیروهای انتظامی، مرزبانی و نظامی همچون ارتش مسئول امنیت مرزها هستند، و سپاه پاسداران وظیفه پاسداری از انقلاب و دستاوردهای آن را دارد و هرگاه دشمن، خواه بیرونی خواه مزدوران داخلی، بخواهد این آرامش را مختل کند، این حافظان امنیتاند که سینه در برابر خطر سپر میکنند.
وی تاکید کرد: تهدیدها گاه نرماند، مانند جنگهای فرهنگی و روانی؛ گاه نیمهسختاند، نظیر آشوبها و اغتشاشات؛ و زمانی سخت میشوند، همچون حملههای مسلحانه و تجاوزات مرزی و در هر مرحله، نیروهای حافظ امنیت موظفاند با درایت و ایثار، از مرزها و مردمان خویش دفاع کنند؛ آنگاه که خطر به اوج میرسد و راهی جز فدا کردن جان برای حفظ امنیت باقی نمیماند، واژه «شهادت» معنا مییابد.
شهادت یعنی اوج ایمان و تکلیفگرایی
وی تصریح کرد: شهادت یعنی اوج ایمان و تکلیفگرایی؛ آنجا که مؤمن، برای حفظ حق، عدالت و آرامش مردم، جان خویش را فدای آرمان الهی میکند. از صدر اسلام تا کربلا، و از نخستین روزهای انقلاب اسلامی تا دفاع مقدس و پس از آن، این روحیه شهادتطلبی بوده که ایران را از طوفان تهدیدها مصون داشته است. هزاران شهید، از مرزداران و سربازان وطن تا نیروهای بسیجی و مردم عادی، با خون خود بنای استوار امنیت را ساختند.
کبیری در پایان بیان کرد: بنابراین، فرهنگ شهادت نه صرفاً مفهومی اعتقادی، بلکه شالودهی امنیت، استقلال و عزت ملی است؛ فرهنگی که هرگاه در جامعه زنده بماند، دشمن هرگز نخواهد توانست به حریم آرامش و اقتدار این سرزمین قدم بگذارد.
محسن چگینی، راوی مکتب شهدا در گفتوگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: یکی از تأثیرات عمیق فرهنگ شهدا، نقش شهدا در ایجاد و تقویت انسجام ملی در کشور بوده و هست. در شرایط بحرانی جنگ تحمیلی ۸ ساله و ۱۲ روزه، شهدا با فداکاریهای خود، ملت ایران را به هم نزدیکتر کردند و احساس اتحاد و همبستگی را تقویت کردند.
وی افزود: با توجه به اینکه جنگ تحمیلی، تهدیدی جدی برای تمامیت ارضی و استقلال کشور بود، این انسجام ملی به عنوان یک عامل کلیدی در موفقیت ایران در دفاع از خود به شمار میرود.
چگینی خاطرنشان کرد: رزمندگان ما با قربانی کردن جان خود، نمادی از ایثار شدند و مردم را به حمایت از جبههها و تلاش برای حفظ کشور تشویق کردند. این تأثیرات به وضوح در روحیه و عزم مردم برای مقاومت در برابر دشمنان خارجی نمود پیدا کرد که تا امروز این فرهنگ ادامه دارد.
وی ابراز کرد: آنها با شجاعت و دلاوری خود در خطوط مقدم جبهه در ۸سال دفاع مقدس و جنگ تحمیلی ۱۲ روزه، از تمامیت ارضی کشور دفاع کردند و مانع از تصرف و اشغال بخشهای مهمی از خاک ایران شدند و این اقدام آنها نه تنها امنیت سرزمین را تأمین کرد بلکه استقلال کشور را در برابر تهدیدات خارجی حفظ کرد،چیزی که در دوران قبل از انقلاب تبدیل به آرزو بود.
وی عنوان کرد: رزمندگان ما در بسیاری از عملیاتهای بزرگ و مهم دفاع مقدس، به عنوان پیشگامان و قهرمانان اصلی، با عملکرد و فدا کردن جان خود، ثابت کردند که توانایی و قدرت ملت ایران در دفاع از سرزمین خود بسیار بالا است. این فداکاریها به نوعی یک پیام قوی به دشمنان ارسال کرد که ایران با هر هزینهای از استقلال و تمامیت ارضی خود دفاع خواهد کرد.
شهدا، الهام بخش نسل جدید
راوی، دفاع مقدس در پایان گفت: نسلهای جدید با آموختن از فداکاری های شهدا، توانستهاند در جنگ تحمیلی و ناجوانمردانه ۱۲ روزه که اسرائیل و آمریکای جنایتکار علیه مردم عزیز ایران ما به را انداختن به حفظ و تقویت امنیت کشور در عرصههای مختلف کمک کند.
فرهنگ شهادت، که در اوج ازخودگذشتگی برای انجام تکلیف ریشه دارد، ستون فقرات امنیت چندوجهی کشور محسوب میشود. امنیت، فراتر از آرامش صرف، شامل سلامت بستر اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی جامعه است که نیازمند حافظانی مقتدر است و در مواجهه با تهدیدات سخت، نیمهسخت و نرم دشمنان داخلی و خارجی، نیروی حافظ امنیت تا آخرین مرز ایستادگی میکند و شهادت به عنوان اوج فداکاری در این لحظات تعیینکننده، خطوط قرمز کشور را حفظ کرده و اجازه نمیدهد استقلال و آرامش مردم خدشهدار شود.
این روحیه، میراثی است که ریشه در نهضت عاشورا داشته و در طول تاریخ انقلاب، از جنگ تحمیلی تا مقابله با تروریسم، به عنوان سپر دفاعی ملت عمل کرده است.
بنابراین، میتوان گفت که شهادت صرفاً یک رویداد یا پاداش اخروی نیست، بلکه یک «عاملیت فعال» در حفظ نظم و ثبات ملی است. این فرهنگ، ضمن تقویت روحیه مقاومت در نیروهای مسلح و مردم، یک بازدارندگی معنوی در برابر متجاوزان ایجاد میکند؛ زیرا دشمن میداند که در برابر ملتی که فدا کردن جان برای حفظ آرمانهایش را یک افتخار میداند، شکست محتوم است. به این ترتیب، فرهنگ شهادت، تضمینکنندهی تداوم امنیت و عزت ایران در تمامی ابعاد حیاتی آن است.
