در روزهایی که بورس تهران تعطیل بود، بازار طلا قفل شد و معامله ارز به سختی انجام میشد، دارندگان برخی صندوقهای سرمایهگذاری همچنان به پول خود دسترسی داشتند. صندوقهای درآمد ثابت صدور و ابطالی در جریان جنگ ۱۲ روزه فعال ماندند و بار دیگر اهمیت نقدشوندگی دارایی در شرایط بحرانی را یادآوری کردند.
تجربه جنگ 12 روزه، اهمیت دسترسی به داراییهای نقدشونده را چند برابر کرد. این اتفاق نشان داد همه ابزارهای سرمایهگذاری، در شرایط بحران رفتاری یکسان ندارند. در حالی که معاملات سهام و اغلب صندوقهای بورسی متوقف شده بود، صندوقهای درآمد ثابت صدور و ابطالی بدون وقفه به فعالیت خود ادامه دادند و امکان نقد کردن دارایی را برای سرمایهگذاران فراهم کردند.
صندوقهای درآمد ثابت بازار سرمایه به دو دسته اصلی تقسیم میشوند که رفتار آنها در این دوره متفاوت بود:
این صندوقها وابسته به تابلوی معاملات بورس نیستند. سرمایهگذاران میتوانند از طریق پنل آنلاین صندوق یا مراجعه حضوری، درخواست صدور یا ابطال واحدهای خود را ثبت کنند.
بر اساس نامهای که علیاکبر ایرانشاهی، رئیس مرکز نظارت بر صندوقهای سرمایهگذاری سازمان بورس، در روز ۲۵ خرداد صادر کرد، این صندوقها حتی در زمان تعطیلی بورس نیز مجاز به فعالیت بودند. همین تصمیم باعث شد دارندگان یونیتهای این صندوقها، مشابه سپردهگذاران بانکی، به دارایی خود دسترسی داشته باشند.
صندوقهای ETF مانند سهام در بورس خرید و فروش میشوند. در هفته نخست تعطیلی بازار، معاملات این صندوقها نیز متوقف بود؛ اما با تصمیم ناظر بازار، در هفته دوم تعطیلی بورس، امکان معامله این مدل از صندوقهای درآمد ثابت هم فراهم شد تا دارندگان این صندوقها نیز بتوانند دارایی خود را نقد کنند.
در حال حاضر، بسیاری از صندوقهای درآمد ثابت بازار سرمایه، سود سالانه مؤثر بالای ۳۰ درصد به سرمایهگذاران پرداخت میکنند؛ رقمی که در اغلب موارد بالاتر از نرخ سود سپردههای بلندمدت بانکی است.
کارشناسان بازار سرمایه معتقدند اختصاص بخشی از پرتفوی به صندوقهای درآمد ثابت، بهویژه نوع صدور و ابطالی، میتواند استراتژی مناسبی برای حفظ نقدشوندگی دارایی در شرایط بحرانی باشد؛ شرایطی که در آن نه بورس فعال است، نه طلا و نه بازار ارز دسترسپذیر.
تجربه جنگ ۱۲ روزه نشان داد امنیت سرمایه فقط به بازدهی بالا خلاصه نمیشود؛ دسترسی به پول، در زمان درست، مهمترین دارایی است.
