ایران ظرفیت قابلتوجهی در تولید و تجارت فرش دستباف دارد و در این حوزه دارای مزیتهای نسبی و مطلق است. بررسی صادرات فرش دستباف در سالهای گذشته نشاندهنده روندی نزولی است.
به گزارش تجارت نیوز، تحریمهای بینالمللی بهعنوان مهمترین عامل در این روند بهشمار میروند. اما فعالان این حوزه نقش سیاستگذاری در شدت بخشیدن به اثر تحریمهای خارجی را نیز در رسیدن به این وضعیت حائز اهمیت میدانند و از موانع حوزه فرش بهعنوان تحریم داخلی یاد میکنند.
رئیس کمیسیون فرش، هنر و صنایعدستی اتاق ایران بیان میکند میزان صادرات در 7 ماهه امسال 23 میلیون دلار بوده است و انتظار میرود تا پایان سال به بیش از 35 میلیون دلار نرسد. مشروح گفتوگو با سیدمرتضی حاجی آقامیری، رئیس کمیسیون فرش، هنر و صنایعدستی اتاق ایران را در ادامه میخوانید.
سیدمرتضی حاجی آقامیری، رئیس کمیسیون فرش، هنر و صنایعدستی اتاق ایران میگوید: صادرات فرش دستباف بنا بر آمار 7 ماهه، 23 میلیون دلار بوده است. فکر میکنم با توجه به وضعیتی که پیش آمد، تا انتهای سال این عدد نهایتاً بیشتر از 35 میلیون دلار نباشد. یعنی نسبت به سال گذشته تقریباً بین 5 تا 7 میلیون دلار کاهش خواهد داشت. این آمار مخصوصاً در قیاس با سالهای گذشته بسیار کم هستند. صادرات فرش دستباف سال 1396 که آخرین سال قبل از وضع تحریمها بود، به 426 میلیون دلار رسید. در دهه هفتاد بالغ بر 2 میلیارد دلار صادرات داشتهایم. الان تقریباً نزدیک به صفر هستیم و این رقم نسبتی با ظرفیت فرش ایران ندارد.
او بیان میکند: مجموعهای از عوامل و تقریباً همه رفتارها در همه دولتها و همه مجلسها منجر به این مساله شدهاند. تحریمها نیز حائز اهمیت هستند. 45 درصد بازار جهانی در آمریکا است و آمریکا ما را تحریم کرده است. پیامدهای سیاستهای نادرست ناشی از شرایط غیرعادی حاصل تحریم از جمله پیمانسپاری ارزی در رسیدن به این نقطه بسیار مهم بودهاند.
رئیس کمیسیون فرش، هنر و صنایعدستی اتاق ایران میافزاید: ما در دو مرحله میزان تعهدات ارزی صنایعدستی و فرش را کاهش دادیم. در مرحله آخر، بر اساس آییننامهای که در روزهای آخر دولت سیزدهم تصویب شد. در اسفندماه سال گذشته بانک مرکزی را قانع کردیم تا مصوبه را اجرا کند. بر اساس این مصوبه تعهد ارزی فرش و صنایع دستی بهاندازه مواد اولیه کاهش پیدا میکرد. بر مبنای این مصوبه تعهد 10 درصد برای تمامفرش، 15 درصد کرک و ابریشم و 20 درصد تمامابریشم بود. الان نزدیک به یک ماه است که بانک مرکزی در یک عمل کاملاً غیرقانونی مصوبه را اجرا نمیکند و مجدداً با 90 درصد تجدید محاسبه کرده است. آییننامه مصوب هیات وزیران است و باید توسط بانک مرکزی اجرا شود. اندک سیاستهای تسهیلگرانه نیز اجرا نمیشوند. با هزار مکافات و گرفتاری بخشهای مختلف دولت را اقناع کنیم تا طی رفتوبرگشتها به هیات وزیران مصوبه صادر شود، تا در نهایت همان هم اجرا نشود.
سیدمرتضی حاجی آقامیری اضافه میکند: این رویهها به تشدید تحریمهای خارجی در داخل کشور منجر میشود. همکاران من به درستی به این اتفاق میگویند تحریم داخلی. رویکرد دوستان در دولت و مجلس نسبت فرش دستباف و کلیت اقتصاد و کلیت تجارت خارجی، غلط است. همه سیاستگذاریها مسالهدارند. نتیجه این سیاستگذاریهای غلط نارضایتی مداوم و فزاینده در کشور است.
او بیان میکند: وقتی حوزهای نزدیک به دو میلیون نفر شاغل دارد و شما با سیاستهایی موجب میشوید که معیشت آنان دچار مشکل شود، و از بیمه که حداقل حقشان است برخوردار نباشند، نارضایتی ایجاد میشود و اوضاع کشور چنین میشود که میبینید.
رئیس کمیسیون فرش، هنر و صنایعدستی اتاق ایران در پاسخ به این سوال که «آیا از دست رفتن بازار فرش دستباف ایران قابلجبران است؟» میگوید: بله میشود جبران کرد. کشور ما مهد فرش است. فرش ایران همچنان از نظر کیفی بیهمتاست اما با مشکلات متعددی دستوپنجه نرم میکند. اگر ما با دنیا ارتباطات حسنه داشته باشیم و در انزوا نباشیم، تجار ما بتواند آزادانه فعالیت و در نمایشگاههای بینالمللی شرکت کنند، و آنقدر از نظر اقتصادی ضعیف نباشیم و سیاستهای نادرست باری بر دوش فعالان این حوزه نگذارند، حتماً میتوانیم رقابت کنیم و جایگاهمان را بهدست آوریم. اینکه در کوتاهمدت به دورانی که 400 یا 500 میلیون دلار صادرات برگردیم، شدنی است. اما با انبوهی از موانع روبهرو هستیم که عمدتاً به دلیل عملکرد سیاستگذار ایجاد شدهاند.
سیدمرتضی حاجی آقامیری در پایان میگوید: اصل موضوع این است که نوع نگاه به مساله ارتباطات بینالمللی و اولویتبخشی به مسائل باید تغییر کند. متأسفانه اقتصاد در این کشور اولویت نیست. وقتی اقتصاد در اولویت نباشد ما نمیتوانیم از ظرفیتهای کشور استفاده کنیم. فرش و محصولات حوزه اقتصاد فرهنگوهنر ظرفیتهای در کشور هستند که در بسیاری از آنها مزیت نسبی و مطلق داریم. به دلیل رویکردی که در کشور وجود دارد نمیتوانیم از این مزیتها استفاده کنیم.
