علی عطشانی، یکی از چهرههای پویا و بحثبرانگیز سینمای معاصر ایران، به عنوان کارگردان، نویسنده و تهیهکنندهای شناخته میشود که همواره مرزهای سنتی هنر هفتم را به چالش کشیده است. او با ترکیب نوآوریهای فنی مانند فیلمهای سهبعدی و تمرکز بر موضوعات اجتماعی، سیاسی و فرهنگی، آثاری خلق کرده که هم در داخل ایران و هم در عرصه بینالمللی مورد توجه قرار گرفتهاند. عطشانی که از نوجوانی وارد دنیای فیلمسازی شد، مسیری پرپیچوخم را طی کرده؛ از توقیفهای طولانیمدت فیلمهایش در ایران تا کسب جوایز معتبر در جشنوارههای هالیوودی. تا سال ۲۰۲۵، او بیش از ۲۰ اثر سینمایی و مستند را در کارنامه خود ثبت کرده و به عنوان پلی بین سینمای شرق و غرب شناخته میشود. در این مقاله، به بررسی جامع زندگی، حرفه هنری، دستاوردها و چالشهای او میپردازیم.
علی عطشانی در ۲۶ اردیبهشت ۱۳۵۷ (معادل ۱۶ مه ۱۹۷۸ میلادی) در تهران متولد شد. او در خانوادهای متوسط بزرگ شد و از کودکی علاقهای عمیق به فناوری و هنر نشان داد. عطشانی تحصیلات خود را در رشته کامپیوتر به پایان رساند و مدرک لیسانس این رشته را دریافت کرد. این زمینه فنی بعدها در کارهای سینماییاش، به ویژه در استفاده از فناوریهای نوین مانند فیلمبرداری سهبعدی، نقش کلیدی ایفا کرد.
ورود عطشانی به دنیای هنر از سنین نوجوانی آغاز شد. در سال ۱۳۷۳، زمانی که تنها ۱۶ سال داشت، اولین فیلم کوتاه داستانی خود به نام "حبیب" را ساخت. این اثر، که بخشی از فعالیتهای اولیه او در حوزه فیلمهای کوتاه و مستند بود، نشاندهنده استعداد ذاتیاش در روایتگری بود. او در مصاحبههای متعدد، این دوره را به عنوان پایهگذار سبک خود توصیف کرده و تأکید میکند که سینما برای او نه تنها یک حرفه، بلکه ابزاری برای بیان ایدههای اجتماعی است. پیش از ورود به سینمای حرفهای، عطشانی چندین مستند کوتاه مانند "نمای انتظار"، "سرمشق" و "هدیه" را تولید کرد که اغلب به مسائل انسانی و اجتماعی میپرداختند.
دهه ۱۳۸۰ شمسی، دوران صعود عطشانی در سینمای ایران بود. او با فیلم "دموکراسی تو روز روشن" در سال ۱۳۸۸ به طور رسمی وارد عرصه سینمای بلند شد. این فیلم، که با بودجه قابل توجه و حضور ستارگانی مانند محمدرضا گلزار (با دستمزد رکوردشکن ۹۰ میلیون تومانی در آن زمان) ساخته شد، توجه مخاطبان و منتقدان را جلب کرد. با این حال، مسیر هنری او همیشه هموار نبود. بسیاری از آثارش با توقیفهای طولانیمدت روبرو شدند؛ برای مثال، "تلفن همراه رئیسجمهور" (۱۳۹۰) یک سال، "نقش نگار" (۱۳۹۲) با حضور ناصر ملکمط