به گزارش بهداشت نیوز با فرا رسیدن فصول سرد و کاهش دمای هوا، بدن انسان برای حفظ تعادل دمای داخلی (هموستاز) و مقابله با بیماریهای فصلی، به انرژی و مواد مغذی بیشتری نیاز دارد. در طب سنتی ایرانی، این نیاز با توجه به «مزاج» افراد و «طبیعت» غذاها تنظیم میشود، در حالی که علم تغذیه مدرن بر تأمین ویتامینها، مواد معدنی و کالری مناسب تأکید دارد. در این گزارش بهترین گزینههای غذایی برای روزهای سرد را بررسی میکنیم.
نوشیدنیهای گرم تنها نقش گرم کردن لحظهای را ندارند، بلکه با افزایش متابولیسم و تأمین آنتیاکسیدانها، سپر دفاعی بدن را تقویت میکنند.
چای زعفران و دارچین: زعفران به عنوان گرانترین ادویه جهان، خاصیت ضدافسردگی و گرمکنندگی بالایی دارد. ترکیب آن با دارچین که گردش خون را بهبود میبخشد، نوشیدنیای ایدهآل برای صبحهای سرد است.
شیر عسل و زنجبیل: شیر منبع عالی کلسیم و پروتئین است. افزودن عسل (که طبیعت گرمی دارد) و زنجبیل تازه (که خاصیت ضدالتهابی و گرمکنندگی قوی دارد)، این معجون را به یکی از مقویترین نوشیدنیها برای پیشگیری از سرماخوردگی تبدیل میکند.
دمنوش گل محمدی و هل: گل محمدی سرشار از ویتامین C است و هل به هضم غذا کمک کرده و بدن را گرم میکند. این ترکیب عطر فوقالعادهای دارد و برای آرامش اعصاب در شبهای طولانی زمستان بسیار مفید است.
مصرف سوپ و آش در فصل سرما باعث هیدراته ماندن بدن و دریافت همزمان سبزیجات، پروتئین و کربوهیدراتها پیچیده میشود.
آش شلهقلمکار: این آش کاملترین غذای ایرانی محسوب میشود. ترکیب حبوبات (نخود، لوبیا، عدس)، سبزیجات معطر، گوشت و کشک، انرژی زایی بالایی دارد. ادویههای سنتی مانند فلفل سیاه، زردچوبه و دارچین، خاصیت گرمکنندگی این آش را تأمین میکنند.
سوپ مرغ و زنجبیل: سوپ مرغ به دلیل داشتن سیستئین (یک اسید آمینه)، ترشح مخاط را تسهیل کرده و به پاکسازی ریهها کمک میکند. اضافه کردن زنجبیل تازه و فلفل سیاه به این سوپ، آن را به یک آنتیبیوتیک طبیعی برای روزهای سرد تبدیل میکند.
سوپ جو دو سر: جو دو سر سرشار از فیبر است و سطح انرژی را به آرامی و به مدت طولانی بالا نگه میدارد که باعث میشود احساس گرمای بیشتری داشته باشید.
برای میانوعدهها، انتخاب خوراکیهایی که طبیعت گرم دارند بسیار حیاتی است.
انجیر و خرما: این دو میوه خشک از نظر طب سنتی طبیعتی بسیار گرم دارند. ترکیب آنها (مثلاً ۴ عدد خرما و ۲ عدد انجیر) صبح ناشتا، انرژی زیادی را برای فعالیتهای روزانه فراهم میکند و سیستم ایمنی را تقویت میکند.
آجیل خام و غیر شور: مصرف مغزها مانند گردو، پسته و فندق که طبیعت گرمی دارند، به تأمین اسیدهای چرب امگا ۳ کمک میکند. توجه داشته باشید که آجیل باید خام یا کمی تفت داده شده باشد و نمک زیاد، خاصیت گرمکنندگی آن را خنثی میکند.
شلغم: شلغم سرشار از فیبر، ویتامین A و C است و متابولیسم بدن را بالا میبرد. پختن آن به صورت آبپز یک وعده غذایی گرم و مقوی محسوب میشود.
سیب و پرتقال: این میوهها همیشه در دسترس هستند. سیب به دلیل داشتن پکتین(یک نوع فیبر مفید) و پرتقال به دلیل ویتامین C بالا، برای تقویت سیستم ایمنی در روزهای سرد بسیار مفیدند.
انار: در فصل پاییز و زمستان فراوان است و به دلیل داشتن آنتیاکسیدانهای قوی، سلامت قلب و عروق را تأمین میکند.
علاوه بر نوع خوراکی، نحوه مصرف آن نیز اهمیت دارد:
اهمیت ویتامین D: با کاهش تابش خورشید در فصل سرما، سطح ویتامین D بدن افت میکند. مصرف ماهیهای چرب مانند قزلآلا، زرده تخممرغ و مکملهای تایید شده، برای حفظ سلامت استخوان و سیستم ایمنی ضروری است.
نوشیدن آب کافی: در هوای سرد احساس تشنگی کمتر میشود، اما بدن همچنان به آب نیاز دارد. کمآبی باعث خستگی و کاهش توانایی بدن در تنظیم دما میشود.
پرهیز از غذاهای سرد و ترش: در فصل سرما، مصرف زیاد ماست ترش، دوغ و خیار که طبیعت سردی دارند، میتواند باعث کاهش انرژی و مشکلات گوارشی شود. اگر مصرف میشود، حتماً با نعناع و گلپر (که گرمکننده هستند) ترکیب گردد.
فراموش نکنید تغذیه مناسب در فصل سرما تلفیقی از هوشمندی در انتخاب مواد غذایی گرم و مقوی و رعایت تنوع است. با گنجاندن خوراکیهایی مانند زنجبیل، عسل، آجیل و سوپهای سنتی در برنامه غذایی روزانه، میتوانیم زمستان را سرشار از سلامتی و انرژی سپری کنیم و از لذت گرمای طبیعی بهرهمند شویم.
