با این حال شاید نکته‌ای اساسی در نقد سخنان لینه‌کر، از قلم افتاده باشد. لینه‌کر در ترجیح مسی به مارادونا، سه دلیل اقامه کرد: نخست اینکه، مسی تمام افتخارات ممکن را کسب کرده است. دوم اینکه، مسی حتی در سنین بالا، همچنان کارهای "غیر قابل باور" انجام می‌دهد و استمرار کیفیت بالای او، ملاک مهمی برای قلمداد شدنش به عنوان بهترین بازیکن تاریخ فوتبال است. سوم اینکه، مسی پاس‌های فوق‌العاده‌ای می‌دهد که نشانۀ دید بسیار خوب او در زمین فوتبال است و از این حیث چنان ممتاز است که گاهی به نظر می‌رسد او زمین بازی را "از بالا" می‌بیند. این دلیل سوم، احتمالا مهم‌ترین دلیل لینه‌کر است چراکه قبلا کسی این نکته را مطرح نکرده بود که "زاویۀ دید مسی" به زمین فوتبال، نه از "داخل زمین" بلکه گویی "از بالای زمین فوتبال" است. 

 

  از سه دلیلی که لینه‌کر اقامه کرده، دلایل اول و دوم قطعا درست‌اند. یعنی مسی برخلاف مارادونا و رونالدو نازاریا و کریس رونالدو و پلاتینی و کرایف و دیگر بزرگان دنیای فوتبال، "تمام افتخارات" را بدست آورده است (دلیل اول). اگر کریس رونالدو را منها کنیم، درخشش مسی در مقایسه با سایر بزرگان تاریخ فوتبال، تداوم بیشتری داشته است (دلیل دوم). دلیل سوم هم احتمالا درست است (برتریِ دید و دیدگاه مسی به زمین مسابقه). 

 

 

 

  دلیل سوم لینه‌کر، پرسپکتیویستی است. پرسپکتیو یعنی منظر، دید، چشم‌انداز و غیره. پرسپکتیویسم هم یعنی دیدگاه‌گرایی یا منظرگرایی. البته دلالت فلسفی این واژه، متفاوت از معنای تحت‌اللفظی آن است، ولی لینه‌کر دقیقا با منظر و نظرگاه و دید و دیدگاه بازیکنان فوتبال کار دارد. او می‌گوید مسی زمین مسابقه را از منظری آسمانی (یا فوقانی) می‌بیند. یعنی انگار مسی نه داخل زمین که مثلا پانزده متر بالای زمین نشسته و مسابقه را تماشا می‌کند و دقیقا با تکیه بر همین "منظرِ مرتفع" می‌تواند پاس‌هایی بدهد که از عهدۀ دیگران در تاریخ فوتبال خارج بوده. 

 

  حتی اگر کسی بگوید ژاوی هم از این حیث مثل مسی و بلکه بهتر از مسی بوده، لینه‌کر با استناد به دو دلیل دیگرش، باز به درستی می‌تواند مسی را برتر از ژاوی بداند. چون ژاوی تمام افتخارات ممکن را در دنیای فوتبال کسب نکرده و دوران درخشانش نیز در 35 سالگی به پایان رسید. 

 

  البته لینه‌کر اهمیت "دید مسی در زمین فوتبال" را در ترجیح مسی به مارادونا مطرح کرده. یعنی او با همۀ علاقه‌اش به مارادونا، می‌گوید مسی از حیث پاس‌دادن و چشم‌اندازش به زمین مسابقه، برتر از مارادونا بوده. همچنین باید گفت که لینه‌کر منصفانه می‌گوید بازی‌های پله را ندیده و بنابراین مسی را با پله مقایسه نمی‌کند. 

 

  اما اگر بپذیریم استدلال پرسپکتیویستی لینه‌کر درست است، باز این سوال جای طرح دارد که چرا لینه‌کر "دید بازیکن در زمین فوتبال" را مهم‌تر از "قدرت رهبری بازیکن" می‌داند. از حیث قدرت رهبری، مارادونا قطعا از مسی سرتر و برتر بود. مسی در جام جهانی 2022، یعنی در سن 35 سالگی، از حیث قدرت رهبری، تازه نسبتا شبیه مارادونای سال 1986 شده بود. یعنی شبیه مارادونای 26 ساله. اگرچه باز هم به خوبی آن مارادونا نبود. 

 

 

 

  آرژانتین در جام‌های جهانی 2010 تا 2022 ، تیمی بود لبریز از ستاره‌های فوتبال. اما آرژانتین در جام‌های جهانی 1986 فقط یک ستاره به نام مارادونا داشت. سایر بازیکنانش هم خوب بودند ولی قطعا جزو ستارگان آن دوران نبودند. در جام جهانی 1990 البته کانی‌گیا هم ستارۀ تیم ملی آرژانتین بود. 

 

  حالا نکته این است که برتری دید مسی به مارادونا در زمین فوتبال، در مهم‌ترین مسابقات تیم ملی آرژانتین در جام‌های جهانی 2010 و 2018 دقیقا چه فایده‌ای برای آرژانتین پرستارۀ این دو جام داشت؟ وقتی که آرژانتینی‌ها در یک‌چهارم نهایی جام جهانی 2010 با نتیجۀ 4 بر صفر مغلوب آلمان شدند، یا وقتی که در یک‌هشتم نهایی جام 2018 مغلوب فرانسه شدند، یا حتی در فینال جام 2014 که به آلمان باختند، و حتی در یک‌چهارم نهایی و فینال جام جهانی 2022 که در برابر هلند و فرانسه متوقف شدند و کارشان به ضربات پنالتی کشید، برتری دید مسی به مارادونا – و بر فرض پله – عملا به پیروزی آرژانتین در زمین مسابقه منتهی نشد. 

 

  اما قدرت رهبری مارادونا در فینال 1986 موجب پیروزی آرژانتین در وقت قانونی مسابقه شد. یعنی مارادونا در فینال جام جهانی با چاشنی شانس در ضربات پنالتی، پیروز نشد. با کمی خوش‌شانسی، هلند می‌توانست تیم پیروز ضربات پنالتی در مسابقۀ یک‌چهارم نهایی جام 2022 مقابل آرژانتین باشد. یعنی دید برتر مسی، مانع از آن نشد که بازی آرژانتین و هلند به ضربات پنالتی کشیده شود اما قدرت رهبری مارادونا در یک‌چهارم نهایی جام 1986، مانع ورود آرژانتین به ضیافت پنالتی‌های پایان مسابقه شد و انگلیس در همان وقت قانونی، در برابر آرژانتین شکست خورد. 

 

 

  در واقع نکتۀ اصلی این است که وقتی ملاک و معیاری برای برتر دانستن مسی یا مارادونا یا هر بازیکن دیگری نسبت به سایر بزرگان تاریخ فوتبال ارائه می‌کنیم، باید ببینیم آن ملاک در مهم‌ترین مسابقات و بزرگترین آوردگاه‌ها، تا چه حد مفید و کارآمد بوده است. 

 

  مثلا می‌توان بازیکنان زیادی را نام برد که بیش از زیدان در ضربات پنالتی گل زده‌اند. از این حیث مسی و کریس رونالدو بالاتر از زیدان قرار می‌گیرند. اما این ملاک وقتی کیفی می‌شود که ببینیم مسی و رونالدو و زیدان در مسابقات مهم چه عملکردی در ضربات پنالتی داشته‌اند. زیدان در هیچ مسابقۀ مهمی پنالتی هدر نداد. او در یورو 96، یورو 2000، یورو 2004 و جام جهانی 2006 هر بار که تیم ملی فرانسه صاحب پنالتی شد، ضربۀ پنالتی‌اش را گل کرد. ولی مسی در فینال کوپا آمریکا پنالتی را هدر داد و قهرمانی آرژانتین از دست رفت. در جام جهانی 2022 هم یک ضربۀ پنالتی را در مرحلۀ گروهی از دست داد. رونالدو هم در جام جهانی 2018 در بازی حساس مقابل ایران، پنالتی‌اش هدر رفت. در سال 2008 نیز در فینال لیگ قهرمانان اروپا، پنالتی را خراب کرد. 

 

 

  بنابراین ملاک "گلزنیِ بیشتر در ضربات پنالتی" را اگر در بازی‌های حساس و مهم بسنجیم، زیدان از این حیث در جایگاهی بالاتر از مسی و رونالدو قرار می‌گیرد. بر همین سیاق باید این واقعیت تاریخی را ارزیابی کرد که در مسابقات حساس و مهم، بین "دید برتر مسی" و "قدرت رهبریِ مارادونا" کدام یک تاثیر بیشتری در پیروزی تیم‌ ملی آرژانتین (یا تیم‌های ناپولی و بارسلونا) داشته است؟ 

 

   دید برتر مسی، دست کم در مسابقات تیم ملی آرژانتین در جام جهانی، حتی با وجود قهرمانی در جام جهانی 2022، سودمندتر از قدرت رهبری مارادونا نبوده است. اگر عملکرد مارادونا و مسی در ناپولی و بارسلونا را نیز مقایسه کنیم، بعید است که بتوان دید برتر مسی را کارسازتر از قدرت رهبری مارادونا دانست. مارادونا در جام جهانی 1990، تیم بحران‌زدۀ آرژانتین را با قدرت رهبری بی‌نظیرش تا فینال بالا برد. اما دید عالی مسی، چه در آرژانتین چه در بارسلونا، از حیث خارج‌ساختن تیم از وضعیت بحرانی در یک مسابقۀ مهم، مؤثر نبوده است.

 

 

  مثلا در بازی‌های برگشت بارسلونا مقابل آ.اس رم و لیورپول در لیگ قهرمانان اروپا (در سال‌های 2018 و 2019)، وقتی که بارسلونا در وضعیتی بحرانی گرفتار شد، بین مسی و سایر بازیکنان این تیم هیچ تفاوتی نبود. یعنی هیچ کدامشان قادر به خارج‌ساختن تیم از بحران نبودند. در واقع مسی به علت فقدان قدرت رهبریِ بالا، نتوانست در آن دو مسابقۀ مهم به داد تیمش برسد و به این ترتیب، بارسلونا که به لحاظ فنی می‌توانست دو سال پیاپی قهرمان چمپیونزلیگ شود، هر دو سال دستش از جام کوتاه ماند.

 

  برعکس، مارادونا در جام جهانی 1990، در مصاف‌های حساس آرژانتین با شوروی و برزیل و ایتالیا، توانست تیمش را با قدرت رهبری چشمگیرش از بحران عبور دهد. این مزیت، به مراتب مهم‌تر از دید بالای مسی در فلان بازی نه چندان حیاتی لالیگا و یا درخشش او در لیگ فوتبال آمریکا در سنین نزدیک به بازنشستگی است. 

 

 

  مسی در ده سال پایانی حضورش در بارسلونا، آن هم در کنار انبوهی از ستارگان دنیای فوتبال، علیرغم دید برترش در زمین مسابقه، 9 بار در کسب لیگ قهرمانان اروپا ناکام ماند. همین واقعیت به خوبی نشان می‌دهد که حتی اگر ادعای لینه‌کر دربارۀ دید برتر مسی درست باشد، این "برتری" در مسابقات مهم بارسلونا در بالاترین سطح فوتبال باشگاهی جهان، چندان به کار این تیم نیامده است. معیاری که در موفقیت تیم و بازیکن در مهم‌ترین مسابقات فوتبال تاثیرگذاری چندانی نداشته، به چه دلیل باید مهم‌ترین معیار و ملاک ترجیح این بازیکن به آن بازیکن باشد؟

 

  برخلاف لینه‌کر، می‌توان "مجموع توانایی‌ها و مهارت‌های یک بازیکن فوتبال" را ملاک برتری او نسبت به سایر بازیکنان دانست. اگر این ملاک را مبنای داوری قرار دهیم، قطعا مسی در جایگاهی پایین‌تر از پله قرار می‌گیرد؛ چنانکه پیشتر نیز در یادداشت «پله بهتر از مسی بود» نوشته‌ایم:

 

 

   اما اگر این توانایی‌های پله، در مهم‌ترین مسابقات فوتبال توفیق‌آفرینیِ کمتری نسبت به پای چپ استثنایی و دید عالی مسی رقم می‌زد، نمی‌شد پله را با استناد به این امتیازاتش برتر از مسی دانست.