نوسانات شدید بازار ارزهای دیجیتال چیزی است که همه را میترساند. شما هم گاهی فکر میکنید قیمت بیت کوین کاملاً تصادفی یا بر اساس توییتها و اخبار لحظهای بالا و پایین میرود؟ خوب، تنها نیستید. اما شاید برایتان جالب باشد که بدانید در دل این آشوب ظاهری، یک نظم ریاضی دقیق و شگفتانگیز پنهان شده است.
برخلاف تحلیلهای روزانه که اغلب با احساسات آمیختهاند، مدلی به نام «قانون توان» (Bitcoin Power Law) وجود دارد که ادعا میکند مسیر بیت کوین نه تنها قابل پیشبینی است، بلکه رسیدن آن به قیمتهای نجومی مانند ۱ میلیون دلار، یک قانون ریاضی «اجتنابناپذیر» است. در این یادداشت، راز این فرمول را باز میکنیم و میبینیم چرا طبق علم ریاضیات، زمان به نفع صبورهاست.
بسیاری از تحلیلگران سعی میکنند با خطوط صاف روی نمودار آینده را پیشبینی کنند، اما طبیعت و پدیدههای شبکهای با خط صاف حرکت نمیکنند. مدل «قانون توان» نشان میدهد که بیت کوین رفتاری مشابه رشد یک شهر، گسترش یک ویروس یا شبکههای بیولوژیکی دارد.
این مدل میگوید قیمت بیت کوین در یک کانال لگاریتمی حرکت میکند. این یعنی با گذشت زمان، نوسانات وحشیانه اولیه آرامتر میشوند و قیمت در یک مسیر صعودی پایدار و قابل محاسبه قرار میگیرد. این مدل به جای اینکه بگوید «شاید» قیمت بالا برود، بر اساس دادههای ۱۵ سال گذشته میگوید «چقدر» و «چه زمانی» باید منتظر قیمتهای خاص باشیم.
نکته شگفتانگیز درباره مدل قانون توان، خط حمایتی آن است. اگر به تاریخچه بیت کوین نگاه کنیم، قیمت بارها به سمت بالا پرتاب شده و حبابهای بزرگی (مانند ۲۰۱۳، ۲۰۱۷ و ۲۰۲۱) ساخته است، اما هرگز و هرگز پایدارتر از «خط حمایت قانون توان» سقوط نکرده است.
این خط منحنی که در پایین نمودار قرار دارد، حکم «ارزش منصفانه» بیت کوین را دارد. هر بار که قیمت به این خط نزدیک میشود، بهترین فرصت خرید تاریخی شکل میگیرد. این مدل به ما میآموزد که سقوطهای ۳۰ یا ۴۰ درصدی، پایان کار بیت کوین نیستند؛ بلکه صرفاً بازگشت قیمت به آغوش میانگین ریاضی خود برای تجدید قوا هستند.
این مدل فقط برای توجیه گذشته نیست؛ بلکه نقشهای برای آینده دارد. طبق محاسبات قانون توان، اهداف قیمتی بیت کوین نه بر اساس امید و آرزو، بلکه بر اساس زمانبندی ریاضی تعیین شدهاند:
شاید این اعداد برای ذهن ما که عادت به تفکر خطی دارد عجیب باشد، اما برای دارایی کمیابی که رشد شبکه نمایی دارد، کاملاً طبیعی است.
ساتوشی ناکاموتو، خالق بیت کوین، جملهای مشهور دارد:
شاید عاقلانه باشد که مقداری از آن را داشته باشید، شاید روزی فراگیر شود.
مدل قانون توان دقیقاً همین منطق را اثبات میکند. بیت کوین یک طرح یکشبه پولدار شدن نیست؛ بلکه یک مکانیزم ریاضی برای انتقال ثروت از افراد عجول (که در نوسانات میفروشند) به افراد صبور (که روند را درک کردهاند) است.
اگر امروز نگران اخبار جنگ یا نرخ بهره هستید، کافیست نمودار را عقب بکشید (Zoom Out). تا زمانی که شبکه بیت کوین زنده است و بلاکها تولید میشوند، ریاضیات حکم میکند که ارزش آن در برابر پولهای فیات که بیرویه چاپ میشوند، در یک منحنی صعودی حرکت کند.
ترس و طمع، دشمنان اصلی سرمایهگذار هستند، اما ریاضیات بیطرف است. مدل قانون توان به ما اطمینان میدهد که مسیر کلی رو به بالاست. به جای اینکه نگران قیمت فردا صبح باشید، به این فکر کنید که در سال ۲۰۳۰ کجای این نمودار ایستادهاید. بهترین استراتژی در برابر این مدل ریاضی، سادهترین آن است: خرید پلهای، نگهداری طولانیمدت و نادیده گرفتن نویزهای بازار.