کمانچه، یکی از کهنترین و اصیلترین سازهای موسیقی ایران، قرنهاست که روایتگر فرهنگ، هنر و احساس مردمان این سرزمین است. سازی زهی-آرشهای که پیشینه آن در نقاشیها و مینیاتورهای تاریخی دیده میشود و نخستین اشاره مکتوب به آن در کتاب «الکبیر» فارابی ثبت شده است. هنر ساخت و نوازندگی کمانچه نیز در سال ۲۰۱۹ در فهرست میراث فرهنگی ناملموس یونسکو به ثبت رسید.
در لرستان، کمانچه لری یا پشتباز جایگاه ویژهای در موسیقی بومی دارد؛ سازی با صدایی شفاف و پرطنین که سالهاست بخشی جداییناپذیر از آیینها و نغمههای محلی این دیار محسوب میشود.
در یکی از کارگاههای سازسازی خرمآباد، استاد محمدحسن کاکاوند سالهاست با عشق و تجربه به ساخت کمانچه مشغول است. او که از سال ۱۳۶۰ وارد عرصه موسیقی شده، در سال ۱۳۸۲ موفق به دریافت مهر جهانی اصالت یونسکو شده و سه نشان ملی نیز در کارنامه خود دارد.
خانواده کاکاوند نیز در کنار او، سالها در زمینه موسیقی محلی، ساخت کمانچه و دیگر سازهای سنتی فعالیت کردهاند و نقش مهمی در حفظ و ترویج این هنر اصیل ایرانی ایفا کردهاند.
