محمدعلی جعفریه در گفتوگو با خبرنگار کتاب ایرنا، با اشاره به اینکه در سال ۱۴۰۵ باید سیوهفتمین دوره نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران برگزار میشد، اظهار کرد: هفتمین دوره بود که نمایشگاه به شکل مجازی برگزار شد. به نظرم حُسن برگزاری مجازی نمایشگاه بیش از ضررهایش است. زمانیکه به فاکتور خریدها نگاه میکردم، متوجه شدم سفارشها از شهرستانهای مختلف به دست ما رسیده است. فردی یک جلد کتاب خریده است و بدون توجه به هزینه پست، آن کتاب را برای او میفرستیم؛ زیرا ممکن است در آن شهر کتابفروشی وجود نداشته باشد.
نمایشگاه فیزیکی به کتابفروشیها رسیده است مردم از سایت و کتابفروشی خرید میکنند
مدیر انتشارات ثالث با تاکید بر اینکه همزمان با برگزاری هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب تهران تمام کتابفروشیهای سطح شهر تحفیف گذاشتند، ادامه داد: نمایشگاه فیزیکی به کتابفروشیها رسیده است مردم از سایت و کتابفروشی خرید میکنند.
او در بررسی آسیبهای برگزاری نمایشگاه مجازی کتاب گفت: به دلیل اینکه دوران مدیریت ما متزلزل است و افرادی که مسئولیت کاری را بر عهده میگیرند تا زمانی که تجربه پیدا کنند، یا دولت تغییر کرده است یا مدیر را جابهجا میکنند، هیچ طرحی به نتیجه نمیرسد. امسال نمایشگاه هم به همین شکل برگزار شد. تا روز دوم نمایشگاه ناشران نمیتوانستند سفارشها را با پست ارسال کنند، در صورتی که وقتی نمایشگاه با این حجم برگزار میشود باید شرایط به شکلی مهیا شده باشد و همه موارد آماده باشد، تا ناشر بتواند خرید مردم را ارسال کند.
از روز اول جنگ کتاب چاپ کردیم
جعفریه با اشاره به اینکه در ابتدا قرار بود کتابهایی که بعد از سال ۱۴۰۰ منتشر شده است، در نمایشگاه عرضه شود و بعد این زمان به سال ۱۳۹۷ گسترش پیدا کرد، توضیح داد: ابتدا گفتند ناشران نمیتوانند کتابهایی را که قبل از سال ۱۴۰۰ منتشر کردند، بفروشند. این دیدگاه درستی نیست و نمیدانم این تصمیم به چه دلایلی گرفته شد، اما بعد از روز چهارم و پنجم گفتند کتابهایی که از سال ۱۳۹۷ منتشر شده در نمایشگاه مجازی قابل عرضه است.
به دلیل شرایطی که به وجود آمد خواستم بگویم که ما سرپا هستیم و کار میکنیم
مدیر انتشارات ثالث افزود: اضافه کردن کتابهای سال ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۰ به نمایشگاه مجازی کتاب نیاز به زیرساخت دارد و ناشران در میان برگزاری نمایشگاه نمیتوانند چنین اقداماتی انجام بدهند. انتشارات ثالث سالی ۵۰۰ عنوان کتاب منتشر میکند و اگر بخواهد کتابهایش برای مدت زمان سه سال را به سامانه اضافه کند یعنی هزار و ۵۰۰ عنوان باید به لیست کتابهایش در نمایشگاه مجازی اضافه کند که در عمل چنین چیزی ممکن نیست.
او با بیان اینکه در سال ۱۴۰۵ نمایشگاه کتاب به دلیل شرایط خاص کشور به شکل مجازی برگزار شد، ادامه داد: اگر شرایط عادی بود در نمایشگاه فیزیکی شرکت نمیکردیم زیرا از نظر هزینه و فایده شرکت در نمایشگاه حضوری مناسب نبود و رابطه خود را هم با مخاطبان در فروشگاه داریم. اما به دلیل شرایطی که به وجود آمد خواستم بگویم که ما سرپا هستیم و کار میکنیم، از روز اول جنگ کتاب چاپ کردیم. در دو ماه ابتدای سال نزدیک ۸۰ عنوان کتاب جدید منتشر کردیم، ما کارمان را انجام میدهیم امسال اگر نمایشگاه فیزیکی بود در آن شرکت میکردیم و مسائل اقتصادی آن برایمان مهم نبود.
دنیا به سمت سوپرمارکتهای فرهنگی رفته است
جعفریه با تاکید بر اینکه نمایشگاه کتاب در ایران صرفا نمایشگاه نیست، گفت: این رویداد یک جشنواره فرهنگی است. افرادی که در آن شرکت میکنند سیبزمینی سرخکرده و بستنی هم میخورند؛ کتاب هم میبینند و میخرد یا نمیخرد، نمایشگاه کتاب فضای سالمی است که مردم در آن دور هم جمع میشوند، افراد برای شرکت در نمایشگاه با کاروانی به تهران میآیند و کتاب میخرند.
امروز کتابفروشیهای بزرگ در ایران باز میشود. همچنین مردم بسیار خوب کتاب میخرند
مدیر انتشارات ثالث با بیان اینکه برگزاری نمایشگاه کتاب به ضرر کتابفروشیها نیست، ادامه داد: کتابفروشیهای محلی همه جای دنیا، یعنی کتابفروشیهای ۱۰ تا ۱۲ متری، دیگر پاسخگوی نیاز مردم امروز نیست. دنیا به سمت سوپرمارکتهای فرهنگی رفته است که لوازمالتحریر، هدیههای مختلف، کافه و مسائل دیگر دارد و امروز کتابفروشیهای بزرگ در ایران باز میشود، همچنین مردم بسیار خوب کتاب میخرند، این در حالی است که حداقل ۵۰۰ عنوان کتاب ثالث در بازار نیست و نمیتوانیم آنها را چاپ کنیم زیرا میتوانیم در هر سال تعداد مشخصی کتاب منتشر کنیم.
او با اشاره به اینکه دولت نباید در مساله نشر حمایت کند، گفت: دولت وظیفه خودش را انجام بدهد، همچنین اگر نمایشگاه کتاب در اردیبهشت برگزار میشود، شهرداری در سطح شهر در بیلبوردها کتاب و کتابخوانی را تبلیغ کند، نه اینکه فقط برای باغ کتاب را تبلیغ کند. نشر ما در باغ کتاب خلاصه نمیشود. مگر من به عنوان یک ناشر و یک کتابفروش مالیات و عوارض پرداخت نمیکنم؟ البته هرکسی این روزها نمایشگاه کتاب برگزار میکند، میتواند به مردم فرهنگ کتابخوانی را یادآوری کند.
برای ناشر کتابفروشی یا نمایشگاه تفاوتی ندارد
جعفریه با اشاره به لزوم فروش ناشران در نمایشگاه کتاب گفت: حوزه صنعت نشر چند بخش دارد یکی تولید محتوا و دیگری تولید فیزیکی کتاب است. کتاب تولیدشده باید در جایی عرضه شود، ما تنها صنعتی هستیم که تعداد تولیدکنندگان در آن از تعداد عرضهکننده بشتر است؛ یعنی تعداد ناشران از کتابفروشان بیشتر است. پس باید دنبال روشهای دیگر برای فروش کتاب باشیم.
مدیر انتشارات ثالث با بیان اینکه ناشران کتاب را در سایت و نمایشگاه میفروشند، ادامه داد: البته من هم موافق هستم که هر کاری باید از طریق کانال خودش انجام شود، تولیدکننده، توزیعکننده، عرضهکننده و خریدار اما وقتی که این چرخه معیوب است، ناشر کالایی را تولید میکند باید این کالا را به دست مصرفکننده برساند؛ اینجا است که مشکل شکل میگیرد وگرنه ناشر میخواهد کتابش را بفروشد و برایش کتابفروشی یا نمایشگاه تفاوتی ندارد.
