سؤال: الان ارزیابی از میزان خسارت‌های جنگ؛ جمع‌بندی شده است؟ عدد قطعی را می‌شود اعلام کرد؟

عزت‌الله زارعی؛ سخنگوی وزارت صمت: جمع‌بندی‌هایی انجام شده، تعداد خساراتی که به واحد‌های تولیدی رسیده، اما، چون ما در ابتدای کار از روش خوداظهاری استفاده کردیم، گفتیم همه واحد‌های تولیدی که دچار آسیب شدند، آنهایی که مستقیماً دچار آسیب شدند، به روش خوداظهاری به ادارات کل صنایع استان بیایند، موارد را اعلام کنند، این را دو کارشناس رسمی دادگستری صحه می‌گذارند، آن چه که صحه گذاشته شده، در ستاد وزارتخانه می‌آید که هم به صورت تجمیعی میزان خسارت را براورد کند و هم اقداماتی که برای پوشش دادن خسارت است را جمع‌بندی کند. ما در گام اول بخشی از استان‌ها ارسال کردند، بخشی در شرف ارسال هستند، بخشی در دست کارشناسان رسمی است. الان اگر بخواهیم عددی را به صورت تجمعی اعلام کنیم، شاید عدد واقعی نباشد، چون به صورت کامل انجام نشده است.

سؤال: تعداد واحد‌ها مشخص است به چه میزان؟

زارعی: تعداد واحد‌ها هم تقریباً مشخص است به چه تعداد واحد در این جنگ خسارت خورده؛ از واحد‌های کوچک، متوسط و بزرگ.

سؤال: عدد آن را ممکن است بفرمایید؟

زارعی: فکر می‌کنم نزدیک به سه‌هزار واحد صنعتی در مقیاس کوچک، متوسط و بزرگ.

سؤال: پس همچنان وارد فاز بازسازی هنوز نشدیم؟

زارعی: ما یک ستاد بازسازی در وزارت صنعت برای واحد‌های بزرگ مثل فولاد مبارکه و فولاد خوزستان راه‌اندازی کردیم که تأثیر آن در بازار خیلی زیاد است، اینها را به سرعت به مدار برمی‌گردانیم، وظیفه این ستاد است که هم تأمین منابع کند، هم از تکنولوژی‌های جدید استفاده کند و به صورت پروژه‌ای و گام به گام مسائل را حل و فصل کند. در مورد واحد‌های کوچک هم که آسیب دیدند، اگر زیر ۱۰ میلیارد تومان خسارات آنها باشد، با هماهنگی که با بنیاد برکت ذیل ستاد اجرایی فرمان امام انجام شده، پوشش خسارت را آنها انجام خواهند داد و بخش دیگری که متوسط هستند که ممکن است نیاز به کمک‌های مالی تجمعی داشته باشند؛ یعنی بخشی کمک‌های بانکی باشد، بخشی حمایت‌های وزارتخانه‌ای باشد؛ منابع اینها را هم داریم تأمین می‌کنیم که انجام دهیم. بازسازی در اولویت اول ما؛ صنایع بزرگ هستند، صنایع متوسط و کوچک را خود واحد‌های تولیدی الان دنبال می‌کنند که خوداظهاری انجام شود، این کار هم انجام خواهد شد.

زارعی: فولاد مبارکه که جزو صنایع آب بر است و در کنار آب هم نیست آیا امروز که مورد تهاجم واقع شده و خسارات شدیدی خورده آیا این را باید مکان‌یابی جدید بکنیم ببینیم اگر که یک مجموعه مثل فولاد مبارکه را بخواهیم جابجا بکنیم باید اول به لجستیکش فکر می‌کنیم فولاد مبارکه در منطقه‌ای است که مواد اولیه عمدتاً در اونجا هست اگر که بخواهیم این را از اینجا برداریم ببریم در یک ساحلی که آب هست بگذاریم لجستیک این را چکار می‌کنیم این آیا اصلا خط انتقال داریم یعنی راه‌آهن داریم مواد اولیه ببرد، جاده هامون پاسخ‌گو هستند باید به همه این ابعاد توجه بکنیم.

سوال: برداشت من اینه که پس عملاً راجع به واحد‌هایی که آسیب دیدند به لحاظ مکانی خیلی اتفاقی نمی‌افتد و یک بحثی هم که وزارت صمت به ویژه آقای وزیر شنیدم که پیگیری می‌کردند بحث وضعیت معیشتی و اقتصادی کارگرانی که در واحد‌های تولیدی و صنعتی فعالیت می‌کردند که اون واحد‌ها الان آسیب‌دیده الان حالا یک بخشیش به شما مربوط می‌شود بخشی به وزارت رفاه مرتبط می‌شود اون بخشیش که به شما مربوط است الان پیگیری‌هایی اتفاق افتاده؟

زارعی: ما برای اینکه اشتغال حفظ بشود باید به زنجیر تامینش توجه کنیم یعنی اگر شما ما بخواهیم یک واحد تولیدی کار بکند باید به زنجیر تامینش که مواد اولیه‌اش هست توجه بکنیم ما بخشی از واحد‌های مان مورد آسیب مستقیم قرار نگرفتند بلکه به تبع آسیب دیدگی یک صنعتی اون‌ها هم دچار مسئله می‌شوند خوب وزارت صنعت به عنوان متولی صنعت رسالت دارد که راجع به این گونه صنایع حتماً فکر کند ما آمدیم برای این گونه صنایع که دچار چنین مسئله‌ای شدند اول مدیریت تقاضا، بعد نحوه تامین مواد اولیه، بعد چگونگی کمک به واحد تولیدی برای حفظ اشتغالش را پیگیری کردیم خوب این موضوع، موضوع چندوجهی و تعاملی است یعنی اگر چه ما بخواهیم یک سطحی از اشتغال را نگه داریم نمی‌توانیم بدون توجه و بدون تعامل با وزارت رفاه با وزارت دارایی با بانک مرکزی با سازمان مالیاتی بتوانیم این حجم از کار را اداره بکنیم لذا در تعاملی که با اینها هستیم سعی کردیم که کمک بکنیم در تاخیر در پرداخت حق بیمه سهم کارفرما برای اینکه اشتغال حفظ بشود کارگران را به بیمه بیکاری نفرستیم دمو درخصوص تعیین مواد اولیه آن دسته از مواد اولیه‌ای که تولید داخل دارند واحد‌های مشابه هستند که اون‌ها با ظرفیت کمتری کار می‌کردند افزایش ظرفیت بدهیم منابع ارزی را برای واردات آماده بکنیم دوهزار و پانصد و هفتاد قلم کالا را ما کد تعرفه است اینها را اعلام کردیم که مخصوصاً در حوزه تولید هستند به هر شکلی بتوانند مواد اولیه را وارد بکنند که اون واحد تولیدی از چرخش بازنیایستد و لذا در حوزه تامین ما اقدامات لازم را برای تعمیر مواد اولیه انجام دادیم در حوزه تعاملی با دستگاه‌ها هم فکر کردیم هم در حوزه پرداخت مالیات‌هایشان یک استمهالی را بگیریم هم در حوزه پرداخت بیمه‌های تمرین اجتماعی‌شون همین طور بگیریم اینجا کمک این دو سازمان‌ها خیلی مؤثر است اگر که ما هر پیشنهادی را ببریم مصوب هم بکنیم، اما دستگاه‌های مسئول با حساسیت اینها را اجرا نکنند خوب بخشی از کار ابتر می‌ماند ما انتظار داریم که این هماهنگی به شکل درستی انجام بشود که این واحد‌ها هم دچار مشکل نشوند، اما این به معنای این نیست که ما مشکلی نداریم به هر صورت همه مان میدانیم که جنگ در کنار مطلوبیت‌هایی که دارد که مربوط به شناخت ظرفیت‌ها می‌شود یک آثار منفی هم دارد در زنجیره تامین همین آثار منفی وجود دارد بالاخره ما امروز اگر بخواهیم مواد اولیه رد وارد می‌کنیم به سهولتی که در قبل از جنگ وارد می‌کردیم خوب اینها حتماً در واحد‌های تولیدی مؤثر است این چیزی که من اینجا بیان می‌کنم به معنای این است که من این کار‌هایی که می‌کنیم دیگر هیچ مشکلی وجود ندارد واحد‌ها به شکل خوبی کار می‌کنند ما داریم تاب‌آوری صنعت را با این اقدامات که انجام می‌دهیم بالا می‌بریم تا ان‌شاءالله وضعیت را بتوانیم عادی کنیم.

سوال: یکی از این چالش‌ها در حوزه پتروشیمی‌ها بود یعنی صنایعی که مواد اولیه شان پتروشیمی است و از این جهت آسیب دیده بودند؟

زارعی: بله، در حوزه تولید خوب مرتبط با شرکت ملی صنایع پتروشیمی و وزارت نفت است ما در حوزه بازارش و رگولاتوری بازار اینکه چگونه اینها در بورس عرضه بشود مدیریت تقاضا را به شکلی انجام بدهیم که تولیدکننده واقعی از این مواد اولیه استفاده بکند به گونه‌ای نباشد که مواد اولیه در بورس عرضه شود یک کسی بیاید بخرد و دوباره آن در بازار آزاد بخواهد عرضه کند می‌کنم ما هم سعی کردیم مدیریت تقاضا را انجام بدهیم هم در واقع از طریق بورس اینها را عرضه بکنیم خوب در حوزه تامین هم که همکاران ما در وزارت نفت و شرکت ملی صنایع پتروشیمی دارند کار را دنبال می‌کنند و امیدواریم که زودتر بتوانیم به نتایج خوبی برسیم.

سوال: یک بسته حمایتی هفتصد همتی هم از بانک مرکزی پیگیری می‌کردید این جدایی از اون صندوق و کار‌های حمایتی است؟

زارعی: بله ببینید بسته هفتصد همتی خوب در قبل از جنگ ما تغییر سیاست‌های ارزی کشور را داشتیم بسته هفتصد همتی که در دی ماه تصویب شد ناظر به جلوگیری از شوک ناشی از تغییر سیاست‌های ارزی بود خوب سیاست‌های ارزی به یک‌باره تغییراتی را ایجاد می‌کرد دولت یک بسته هفتصد همتی را تصویب کرد که از محل ال سی یا برات الکترونیکی یا منابع داخلی بانک‌ها به واحد‌هایی که تاثیر می‌پذیرند از این سیاست بر اساس اعلام وزارت صنعت در سه دسته دسته اول کسانی که مواد اولیه‌اشان را از بازرگان‌ها دریافت می‌کنند صنایع کوچک هستند دوم گروهی که مواد اولیه را از بورس تهیه می‌کنند و دسته سوم کسانی که واردات مواد اولیه را خودشان انجام می‌دهند ما واحد‌های تولیدی را در این سه دسته به بانک معرفی کردیم هیئت عالی نظارت بانک همین را مصوب کرد و به شبکه بانکی ارسال کردیم اخیراً همکاران ما در بانک‌ها اعلام کردند که بالای هزار میلیارد تسهیلات به واحد‌ها پرداخت شده خوب ما پایش که می‌کنیم باید ببینیم که آیا این هزار میلیارد برای جلوگیری از شوک ناشی از سیاست‌های ارزی پرداخت شده یا نه ما به صورت معمول تسهیلاتی را در اختیار با واحد‌های تولیدی قرار می‌دهیم و الان هم اعلام می‌کنیم که این میزان از تسهیلات به واحد‌ها پرداخت شده این هفتصد همت خاص واحد‌های تولیدی بودند که اعلام کردند حدودا فکر می‌کنم دوازده هزار واحد هم در سر جمع ما اعلام کردیم.

سوال: راجع به بسته هفتصد میلیاردی اگر توضیحاتی باقیمانده بفرمایید؟

زارعی: من مجدد تاکید می‌کنم که آنچه بانک‌ها اعلام می‌کنند که پرداخت شده باید ببینیم که آن واحد‌هایی که تحت تاثیر شوک سیاست‌های ارزی بودند از این منابع استفاده کرده‌اند یا به طور معمول واحد‌های کل واحد‌های تولیدی اگر این تفکیک انجام بشود که ما داریم این پایش را انجام می‌دهیم که اعلام خواهیم کرد که آیا این مقداری که اعلام شده برای این واحد‌ها بود یا خیر این پایش می‌کنیم اعلام می‌کنیم.

سوال: توی بحث تداوم تجارت وضعیت چطوره آقای دکتر در حوزه صادرات واردات؟

زارعی: ببینید یکی از مواردی که تحت تاثیر جنگ قرار گرفته بحث صادرات و واردات است خوب با اقداماتی که دشمن دارد انجام می‌دهد محدودیت‌هایی را برای هم صادرات ما هم واردات ما ایجاد می‌کند ما هم برای اینکه تاثیر این اقدامات دشمن را کم کنیم و کشور را از مسئله مضیقه کالایی مصون بداریم کریدور‌های جدیدی را فکر کردیم با رایزنی‌هایی که با کشور‌های مختلف منطقه انجام دادیم کریدور‌های جدید دارد باز می‌شود از اون طریق ما کالا‌هایی را حتماً وارد می‌کنیم کالا‌هایی را صادر می‌کنیم این به معنای این نیست که باز من تاکید می‌کنم که مسئله صادرات و واردات ما به شکل اصولی حل خواهد شد بلکه فشار ناشی از اقدامات دشمن را ما کم خواهیم کرد امیدواریم که به‌گونه‌ای هم باشد که در جامعه کمتر بروز و ظهور پیدا بکند.

سوال: الان در حوزه تامین کالا‌های اساسی که علی‌القاعده مشکلی نداریم این هم مردم دارند حس می‌کنند؟

زارعی: بله ما در حوزه کالا‌های اساسی مشکلی نداریم همین الان هم وارداتش دارد انجام می‌شود تامینش دارد انجام می‌شود ارزش تخصیص پیدا کرد و در حوزه کالا‌های اساسی ما هیچ مشکلی را نخواهیم داشت.

سوال: ولی افزایش قیمت‌ها خیلی آزار دهنده است؟

زارعی: ببینید بالاخره عوارض ناشی از جنگ افزایش قیمت هم هست وقتی ما کریدور‌های وارداتی مان تغییر پیدا می‌کند هزینه‌های حمل اضافه می‌شود خوب این هزینه‌ها هم حتماً روی قیمت تمام شده اثر خودش را خواهد گذاشت، چون ما باید از مسیر‌های دیگر کالایی را وارد کنیم.

سوال: آخر فقط کالا‌های وارداتی مشمول افزایش نشده؟

زارعی: الان عرض می‌کنم الان اون‌ها را توضیح می‌دهم یا کالا‌هایی که به وارد می‌شود قیمت جهانی اش تغییر پیدا کرد پس اون‌هایی که قیمت جهانی پیدا می‌کند و ما واردات می‌کنیم هم تغییر قیمت ارز ملاک است هم محاسبه نرخ حقوق ورودی ملاک است و همه تغییرات قیمت جهانی که اینها روی قیمت تمام شده خودش را نشان می‌دهد در حوزه کالا‌های داخلی هم خوب به هر میزان که ما تصمیم می‌گیریم در قیمت تمام شده این تصمیم ما مؤثر باشد حتماً افزایش قیمت پیدا می‌کنیم ما نرخ دستمزد را بالا ببریم که این نشان می‌دهد که در حوزه خدمات حداقل ده درصد اثر دارد یا اینکه باز ارز به عنوان یک شاخص برای کسانی که از بورس مواد اولیه‌شان را می‌گیرند خوب اونجا هم باز افزایش قیمت پیدا می‌شود یا عرض کنم خدمت شما که در حوزه مالیات‌ها و تغییراتی به وجود می‌آوریم ببینید اینکه ما افزایش قیمت داریم قابل کتمان نیست نمی‌تونی بگوییم ما افزایش قیمت نداریم بالاخره ما داریم همه مان زندگی می‌کنیم می‌بینیم که چه قیمت‌هایی امروز اتفاق می‌افتد، اما بعضی از افزایش قیمت‌ها ناشی از یک روایتگری غلطی است در جامعه مثلاً اخیراً قیمت خودرو تحت تاثیر یک روایتگری نادرستی که مربوط به این بود که حالا که فولاد مبارکه آسیب دیده ورق تولید نمی‌شود پس تولیدکنندگان خودرو هم خودرو تولید نمی‌کنند پس خودرو دیگد عرضه و تقاضا بالانس نیست پس قیمت‌ها افزایش پیدا بکند این نوع روایت گری‌ها اشکال ایجاد می‌کند یا اینکه بعضی‌ها ممکنه به صورت سودجویانه بخواهند قیمت‌ها را تغییر بدهند و از این فرصت استفاده بکنند ما نظارت‌های شدیدی را داریم سازمان تعزیرات نظارت‌های جدی را دارد نزدیک فکر می‌کنم که نزدیک بیست همت پرونده در سازمان تعزیرات باز شده برای کسانی که افزایش قیمت داشتند و باید با آن‌ها برخورد شود.

سوال: اینها سطح شان چی هست تولید کننده هستند، واردکننده هستند یا خرده‌فروشند؟

زارعی: میتواند تولیدکننده باشد می‌تواند توزیع‌کننده باشد می‌تواند خرده‌فروش باشد خرده‌فروش‌ها کمتر است، چون خرده‌فروش‌ها انتهای زنجیره هستند آنهایی که معمولاً در وسط زنجیره هستند ما اخیراً یکی از انبار‌ها روی توی همین منطقه شادآباد خوب رصد کردیم دیدیم که ورقی را احتکار کرده بلافاصله آن ورق را انبار را باز کردیم ورق مربوط به تولید لوازم خانگی بود آن را عرضه کردیم لذا افزایش قیمت حتماً تو یجامعه وجود دارد قابل کتمان کتمان نیست ولی افزایش قیمت‌ها نا متعارف را حتماً ما ...

سوال: افزایشی که اشاره فرمودید آن افزایشی که اون‌ها انجام دادند و همین روایت گری که فرمودید به‌غلط اتفاق افتاد الان تاثیری داشت؟

زارعی:الان در جامعه دارند می‌بینند که بلافاصله بعد از عرضه‌هایی که خودروساز‌ها گذاشتند قیمت‌ها در بازار دست دوم خودرو به شکل درواقع مناسبی برگشت شده ممکنه به عدد قبل نرسیده باشد، اما درواقع آن روندی که برای افزایش قیمت داشت جلویش گرفته شده و قیمت‌ها برگشته مردم هم الان دارند می‌بینند که در حوزه مثلا خودرویی مثل خودرو دویست و هفت الان قیمت به تا کجا رسیده بود امروز به کجا برگشته.

سوال: در حوزه نظارت چقدر از ظرفیت مردم استفاده می‌شود حالا منظورم سامانه صد بیست و چهار نیست که تماس بگیرند یه مقداری منسجم‌تر و مقداری جدی‌تر مشارکت مردم یعنی اگر ما قبول کرده باشیم که الان داخل جنگ اقتصادی هستیم توی جنگ دوازده روزه خوب این اتفاق خیلی زیاد افتاد زمانی که مثلاً پهباد‌هایی که در داخل پرواز می‌کردند ریز پرنده‌هایی که بودند و مردم خیلی گزارش می‌کردند با گزارش‌های مردم با خیلی از اینها برخورد شد و تاونست این توطئه را خنثی بکند الان همین مردمی که کف خیابون هستند معتقدند ما توی این جنگ اقتصادی ما جان فدای هستیم بالای سی و یک میلیون نفر ر ثبت‌نام کردیم این ظرفیت وجود دارد چقدر این امکان را داریم که از ظرفیت توی بحث جنگ اقتصادی، مبارزه با گرانی بتوانیم استفاده کنیم؟

زارعی: ببینیم حاکمیت اصولاً باید از نمایندگان بخش خصوصی استفاده بکند، چون ما از همه آحاد جامعه که نمی‌تونیم انتظار داشته باشیم بیایید به دولت کمک بکنید که مسئله حل بشود نمایندگان بخش خصوصی تعیین توی این عرصه چه کسانی هستند مثل اتاق‌های بازرگانی، اتاق اصناف، اتاق تعاون، امنای بازار اینها کسانی هستند که نمایندگی می‌کنند مردم را در قوه مجریه و دولت.

سوال: اینها خودشان ذی‌نفع هستند؟

زارعی: نه به هر صورت، جامعه اصناف نماینده بخش خصوصی هست که قرار هست که در زنجیره نقش ایفا کنند.

سوال: اینها خودشان ذی‌نفع هستند یعنی اگر یک گران‌فروشی باشد بالاخره توی همین زنجیره دارد اتفاق می‌افتد، اما اثرش را مردم دارند می‌بینند؟

زارعی: معنایش این است که این نهاد خودش مسئول افزایش قیمت است شما ببینید در جنگ اخیر ما در تمام طول جنگ با هماهنگی که با امنا بازار داشتیم با اتاق‌های بازرگانی داشتیم با اتاق اصناف داشتیم اجازه داده نشد که زنجیره تامین دچار مساله شود خوب این کار را چه کسی انجام داد همین اصناف، همین‌ها آمدند شبکه خرده فروشی را مدیریت کردند همین‌ها آمدند در تامین کالا کمک کردند تولیدکنندگان اومدند سه شیفت تولید کردند تا کالا در مغازه‌ها بماند درسته که اون کسی که احتکار می‌کند نامش در در زمره است، اما این نهاد اصناف هست که دارد نمایندگی می‌کند.

سوال: یعنی معتقدید که مشارکت مردم خیلی نمی‌تواند اثرگذار باشد یا خیلی نمی‌تواند کمک کند؟

زارعی: مشارکت مردم از طریق نهادها، چون ما روش دیگه‌ای برای اینکه مشارکت همه مردم را در اقدامات داشته باشیم الان فعلاً سازوکاری برایش نداریم که ما همه مردم را صدا بکنیم بگوییم که شما بیایید یه کاری را نمایندگی بکنید یا انجام بدهید باید از این حلقه واسط درست استفاده بکنیم من توی برنامه دیگه‌ای هم عرض کردم که اگر که ما نمایندگی بخش خصوصی را حضور در جلسات بدانیم بله خیلی خوب دارد انجام میدهد، اما اگر چه ما نمایندگی بخش خصوصی را به معنای دریافت اطلاعات کف بازار کف خیابون تبدیل آن به یک محصولی که این محصول تبدیل به یک تصمیم درست بشود یعنی باید از مردم در حوزه تصمیم‌گیری به شکل درست استفاده کرد که وقتی این تصمیم را برمیگردانیم منفعتش در اختیار مردم قرار بگیرد ما انتظار داریم که نهاد‌های بخش خصوصی این‌گونه با دولت تعامل باشند والا فقط حضور در جلسات و دعوت کنیم و صورت‌جلسه امضا بکنیم اون بخش مردمی سازی اقتصاد را نمی‌تواند به شکل درستی اداره بکند و یا کاری را برایش انجام دهد.

سوال: آرایش وزارت صمت همچنان یک آرایش جنگی است؟

زارعی: ما از روزی که جنگ انجام شد بد نیست که مردم بدانند بلافاصله یک قرارگاه جنگی تشکیل شد ریاست آن را هم خود آقای وزیر داشتند معاونین وزیر هر کدام مسئول بودند که هر سه ساعت یکبار استان‌ها را رصد بکنند اگر کسری کالایی در استانی وجود دارد بلافاصله جابجا بکنند و اجازه ندهند کسری اتفاق بیفتد در حوزه لجستیک با توجه به هجوم مردم به استان‌های مختلف ما از داخل وزارت صنعت و از واحد‌های زیرمجموعه وزارت صنعت توانستیم لجستیک را تامین کنیم که در توزیع کالا‌ها دچار مشکل نشویم این قرارگاه الان هم وجود دارد دارد رصد می‌کند، چون ما هنوز وضعیت جنگی داریم خود آقای وزیر در راس این قرارگاه هستند و گزارش‌گیری می‌کنند، پایش می‌کنند و الان هم آرایش وزارت صنعت آرایش جنگی است که در مواجهه با مسائلی که وجود دارد.

سوال: نکته خیلی مهم آقای دکتر که نمی‌دانم چقدر فرصت بشود توی این زمان باقیمانده بهش بپردازیم برنامه‌ریزی است که وزارت صمت برای دوره پسا جنگ خواهد.

زارعی: خود آقای وزیر در رأس این قرارگاه هستند، گزارش‌گیری می‌کنند، پایش می‌کنند، الان هم آرایش وزارت صنعت، آرایش جنگی است که در مواجهه با مسائلی که وجود دارد.

سؤال: یک نکته خیلی مهم؛ برنامه‌ریزی است که وزارت صمت برای دوره پساجنگ خواهد داشت، خیلی از مردم این امید را دارند که بعد از جنگ به لحاظ اقتصادی وضعیت بهتری خواهیم داشت، یک نظرسنجی این را تأیید می‌کرد، آیا وزارت صمت از الان برنامه‌ریزی می‌کند که بعد از این جنگ، به هر ترتیبی که به پایان برسد، احتمالاً شرایط ما در حوزه اقتصاد هم متفاوت از قبل خواهد بود؛ پیش از آغاز جنگ و احتمالاً روابط بهتری را با کشورها؛ چه اروپایی‌ها چه کشور‌های منطقه و اقصی نقاط دنیا خواهیم داشت، آیا وزارت صمت از الان آن شرایط را برای خود پیش بینی کرده، ترسیم افقی داشته، این برنامه‌ریزی در حال حاضر اتفاق می‌افتد؟

زارعی: فکر می‌کنم ما اول باید هم در وزارت صنعت و هم در وزارتخانه‌های دیگر انتظار کاذب برای مردم ایجاد نکنیم که در پساجنگ یک رخدادی خواهد شد که همه مسائل حل و فصل خواهد شد، اوضاع خیلی بهتر خواهد شد، به هر صورت ما یک جنگ هشت ساله را هم تجربه کردیم و متوجه شدیم بعد از جنگ هم چه مسائلی پیدا خواهد شد، اما ما در وزارت صنعت، قبل از جنگ، یک اهداف کمی در قانون برنامه هفتم برای ما پیش بینی شده، در ماده ۴۷ قانون برنامه هفتم که مجبور بودیم آن را جامه عمل بپوشانیم، به رشد صنعتی و رشد معدن باید می‌پرداختیم و استراتژی صنعتی که در یک دوره‌ای ما استراتژی داشتیم، در یک دوره‌ای وجود نداشت، استراتژی صنعتی کشور تصویب شده، ما در دوره پساجنگ الان برنامه‌ریزی می‌کنیم، اگر این استراتژی صنعتی نیاز به اصلاح دارد، به سرعت اصلاح کنیم، اگر نیاز به اصلاح ندارد، با فوریت اجرا کنیم که بدانند با این قطب‌نمای صنعتی که داریم به کجا خواهیم رسید.

سؤال: یعنی هنوز متناسب با این که شرایط بعد از جنگ چگونه خواهد بود و متناسب با آن برنامه‌ها تنظیم شود، هنوز این اتفاق نیفتاده است؟

زارعی: ما در وزارت صنعت، در دوره جنگ طبیعی است که ما همه فرایند‌های عادی را کنار می‌گذاریم، فرایند‌های اضطراری را ایجاد و استفاده می‌کنیم. در دوره پساجنگ دوباره باید برگردیم به فرایند‌های عادی و فرایند‌های اضطراری را کنار بگذاریم.

سؤال: یک وقت ممکن است شرایط ما تغییر کرده باشد؟

زارعی: برنامه‌هایمان را باید تغییر دهیم، فرایند‌های ما برمی‌گردد، ولی برنامه‌های ما تغییر می‌کند، مثلاً اگر که ما برنامه رشد صنعتی هشت درصد را در قانون برنامه هشتم داشتیم، ممکن است در پساجنگ این برنامه تغییر پیدا کند، ما متناسب با این برنامه‌های خود را اصلاح می‌کنیم، به گونه‌ای که اگر جنگ به سرعت پایان پیدا کند، این برنامه‌ها را اعلام کنیم و اگر نیازمند به اصلاح قانون برنامه باشد، به مجلس ارائه کنیم، اگر نیازمند اصلاح استراتژی صنعتی باشد، استراتژی صنعتی را اصلاح کنیم، ضمن این که ما در ماده ۴ قانون برنامه، باید منابع اجرایی برنامه هفتم و رشد اقتصادی را وزارت امور اقتصادی و دارایی تنظیم کند. برای سال اول برنامه او یک برنامه‌ای را پیش‌بینی کرد، با جنگی که اتفاق افتاد ممکن است آن عددی که وزارت دارایی آوردند در دولت هم تصویب کردند دچار اصلاح و باید اصلاح شود که به میزانی که آن اصلاح می‌شود، برنامه‌های ما هم تحت تأثیر آن قرار می‌گیرد.

سؤال: در مجموع برای سال ۱۴۰۵ الان می‌شود گفت مهمترین اولویت‌های وزارت صمت چیست؟

زارعی: الان مهمترین اولویت ما در وضع موجود؛ پایداری تولید، جبران خسارات واحد‌های خسارت دیده، برگشت هر چه سریعتر واحد‌های بزرگ خسارت دیده به چرخه تولید و کنترل بازار برای این که قیمت‌هایی که در بازار وجود دارد هیجانی نشود.

سؤال: در تأمین ارز واحد‌های تولیدی الان چالشی ندارید؟

زارعی: با اتفاقاتی که افتاده، وضعیت ارزی کشور هم، همان طور که رئیس جمهور فرمودند، مثل گذشته مطلوبیت ندارد، یعنی ارزی که قبلاً در دسترس داشتیم نسبت به گذشته در دسترس نیست، امیدواریم بتوانیم با هماهنگی که با خود واحد‌های تولیدی، بازرگانان و صادرکنندگان انجام می‌دهیم، بتوانیم بخشی از این ارز‌ها را تأمین کنیم یا روش‌های جایگزین را بگذاریم که واحد تولیدی دچار مسأله نشود.

سؤال: در حوزه تجارت بازنگری در شبکه‌های تجاری یا جایگزینی مبادی جدیدتر و تغییر استراتژی‌ها در این زمینه، آیا ممکن است که در این زمینه هم اتفاقاتی بیفتد؟

زارعی: عرض کردم ما اصلاً برای واردات یا صادرات، کریدور‌های جدید، تفاهمنامه‌های مشترک با کشور‌هایی که پیرامون ما هستند و در این جنگ همراه ما بودند تفاهمنامه‌های جدید را امضا و تنظیم می‌کنیم، به رایزن‌های خود در کشور‌هایی که فرستادیم اختیارات ویژه‌ای می‌دهیم که بتوانند آن جا در حوزه کمک به بخش خصوصی تصمیم‌گیری کنند، چون رایزن بازرگانی ما کمک می‌کند به بخش خصوصی برای فعالیت بهتر در آن کشوری که حضور دارد. اختیاراتی را به او می‌دهیم که بتواند بیشتر به بخش خصوصی کمک کند. سازمان توسعه تجارت اینها را اعلام کرده و به دنبال این هستیم که ان‌شاءالله کشور‌هایی که می‌توانند به ما در حوزه صادرات یا بازار‌های صادراتی کمک کنند، جایگزین کنیم، در حوزه واردات هم الان کار‌های اساسی و مواد اولیه را انجام می‌دهیم و امیدواریم بتوانیم این گسترش را برای واردات در کشور‌ها بیشتر کنیم.

سؤال: الان نوع تعامل و همکاری دولت با بخش خصوصی؛ اتاق، اصناف و تعاون؛ رابطه خوبی است؟

زارعی: بله، ما مرتب جلساتی را داریم. در جلساتی اخیری که با اتاق‌های بازرگانی و اصناف داشتیم، خود رئیس جمهور هم شرکت کردند، قرار شد که ما یک ساختاری را ظرف دو تا سه ماه پیش‌بینی و تنظیم کنیم که چگونه بتوانیم بخشی از مأموریت‌های حوزه بازار را به اتاق‌های بازرگانی، اصناف و امنای بازار واگذار کنیم. الان این در حوزه معاونت‌های ما در دست بررسی است که ان‌شاءالله این دستور رئیس جمهور را هم بتوانیم جامه عمل بپوشانیم.

سؤال: در تصمیم‌گیری‌ها حضور فعال دارند، اصلاً مشارکت دارند و از ایشان نظرخواهی می‌شود؟

زارعی: بله.

سؤال:، چون همیشه یکی از گله‌مندی‌ها این بوده که مثلاً اتاق بازرگانی و اصناف در خیلی یا برخی از تصمیم‌گیری‌ها...؟

زارعی: ما در وزارت صنعت از مشارکت اتاق‌های بازرگانی، اصلاً بخش خصوصی که صاحب نماینده هستند، حتی انجمن‌ها استفاده می‌کنیم. در حوزه دولت هم در کمیسیون‌های دولت، نمایندگان بخش خصوصی که عمدتاً اتاق بازرگانی، اتاق تعاون یا خانه صنعت هستند، از آنها دعوت می‌شود، در فرایند تصمیم‌سازی هم حضور دارند.

سؤال: می‌خواهم برگردم به موضوع افزایش قیمت‌ها و اقداماتی که فرمودید اتفاق می‌افتد؛ برخورد‌هایی که شده، پرونده‌هایی که تشکیل شده، چقدر می‌شود امید داشت که این قیمت‌ها تعدیل شود و این تورم افسار گسیخته را بشود یک مقداری برای مردم تعدیل کرد؟

زارعی: همه برنامه‌های ما در حوزه صنعت؛ چون ما جایی تأثیرگذاریم، جایی تأثیرپذیریم؛ مثلاً در حوزه کالا‌های اساسی عمده مسئولیت‌ها متوجه وزارت جهاد کشاورزی است؛ چرا؟ چون مطابق قانون انتزاع، مسئولیت تنظیم بازار کالا‌های اساسی با وزارت جهاد کشاورزی است. ما در ذیل ستاد تنظیم بازار؛ آن‌جا هم قرارگاه‌هایی را پیش‌بینی کردیم که این قرارگاه‌ها بازار را پایش می‌کنند، ببینند اگر جایی کسری هست، حتماً تمهیدی کنند، اگر جایی قیمتی در نوسان هست، حتماً آن را تنظیم کنند. بهتر است این گونه بگوییم که ما افزایش قیمت را کند می‌کنیم و اجازه نمی‌دهیم که افزایش‌های نامتعارف اتفاق بیفتد، اما باز تأکید می‌کنم؛ افزایش قیمت‌هایی که ناشی از عوامل مؤثر در قیمت تمام شده باشد، حتماً وجود خواهد داشت.

سؤال: نکته‌ای هست که نپرسیدم و شما مایل بودید راجع به آن توضیح دهید؟

زارعی: بد نیست که باز توضیح خود را تکمیل کنم؛ در جریان جنگ ما با قرارگاهی که ایجاد کرده بودیم، در پیگیری از واحد‌های تولیدی، خود وزیر واقعاً در رأس این قرارگاه حضور داشتند، ما در هر واحدی که آسیب دیده بود، آقای وزیر بلافاصله در آن واحد حضور داشتند، جریان بازار و جریان تأمین کالا را رصد و کمک می‌کردیم به لجستیک انجام تأمین کالا در جامعه و در هر صورتی که اتفاق می‌افتاد، حضور مؤثر داشتیم. تمامی معاونین وزارتخانه در طول این ۴۵ روز جنگ در وزارتخانه مستقر بودند و هیأت امنای بازار، اتاق‌های اصناف و تعاون کاملاً در یک کار هماهنگ و همگرا توانستیم شرایطی را رقم بزنیم که همه مردم احساس کردند و دیدند که ما در قفسه‌ها کسری نداریم، اگر در دو سه روزی ناشی از هیجانات کاذبی، کمبود کالایی بود، بلافاصله تأمین شد. اوج در بحث بنزین بود که وقتی مخازن بنزین ما در تهران دچار مسأله شد، کمتر از ۴۸ ساعت، وضعیت به وضعیت عادی برگشت و این نشان از این است که اگر ما یک همگرایی بین دستگاه‌های دولتی و هم نهاد‌های خصوصی داشته باشیم و بدون توجه به این که صندلی‌های ما کجاست، به اصل موضوع بپردازیم، به نظرم می‌توانیم خیلی از مسائل را ساده‌تر و راحت‌تر حل و فصل کنیم.

سؤال: دیدیم در این شرایط، حتی برخی از واحد‌های تولیدی و کارخانجات برای جبران کسری‌ها سه شیفت کار می‌کنند، خیلی از واحد‌های تولیدی و تجاری نیرو‌های خود را تعدیل نکردند، هوای کارگران خود را داشتند با این که می‌دانیم به آنها فشار می‌آید. باید قدردانی کنیم از همه کسانی که زحمت کشیدند در این زمانه و هوای مردم را داشتند؟

زارعی: بله ما در شرایط جنگی، علیرغم این که آن بسته ۷۰۰ همت به شکل درستی آن موقع اتفاق نیفتاده بود، ولی واحد‌های تولیدی فارغ از دریافت تسهیلات، پای کار ایستادند و واقعاً جای تشکر دارد.