حضور 48 تیم در جام جهانی فوتبال 2026 سبب شده فیفا یک دور به مراحل حذفی این رقابتها اضافه کند و 32 تیم به مرحله یکشانزدهم نهایی راه یابند. در این میان، صعود 8 تیم برتر رده سومی گروهها به جمع 32 تیم پایانی یکی از اتفاقاتی است که میتواند به حسرت تیمهایی چون ایران برای رسیدن به دور حذفی جام جهانی پایان بدهد.
در شرایطی که تنها یکسوم از تیمهای حاضر در جام جهانی نمیتوانند مرحله حذفی جام را تجربه کنند، تیم ملی کشورمان با ایستادن در رتبههای اول یا دوم جدول گروه G بهصورت قطعی به دور یکشانزدهم نهایی صعود میکند. تساوی مقابل مصر در صورت توقف یا شکست بلژیک مقابل نیوزیلند، یا غلبه بر مصر حکم صعود تیم امیر قلعهنویی به مرحله حذفی را بهعنوان یکی از دو تیم برتر گروه G امضا میکند.
قرار گرفتن در رتبه سوم جدول گروه اما معادلات را پیچیده خواهد کرد. در این صورت باید دست به دعا برداریم تا تیم ملی کشورمان در میان برترینهای رده سومی جای بگیرد تا فرصت صعود از دست نرود. در صورت تساوی ایران مقابل مصر و برد بلژیک مقابل نیوزیلند، یوزهای ایرانی با سه امتیاز در جایگاه سوم گروه G میایستند و این اتفاق در صورت شکست برابر مصر و پیروزی قابل انتظار بلژیک در بازی آخر، با کسب تنها 2 امتیاز رخ میدهد.
اکنون نگاهی به وضعیت 11 گروه دیگر جام جهانی میاندازیم و وضعیت احتمالی تیمهای سوم این گروهها را بررسی میکنیم:
در گروه A تیمهای جمهوری چک و آفریقای جنوبی با یک امتیاز، رتبههای سوم و چهارم را به خود اختصاص دادهاند و در دور پایانی مرحله گروهی، مقابل مکزیکِ شش امتیازی و کره جنوبیِ سه امتیازی قرار میگیرند. در صورت تساوی یا شکست جمهوری چک و آفریقای جنوبی، تیم سوم حداکثر با 2 امتیاز و تفاضل گل منفی با تیمهای سوم سایر گروهها رقابت میکند که ایران احتمالاً از تیم سوم این گروه بالاتر خواهد بود.
دو تیم پایینی جدول گروه B یعنی بوسنی و قطر نیز همانند گروه A یک امتیاز دارند؛ با این تفاوت که این دو تیم در دور پایانی به مصاف هم میروند و در بدترین حالت برای ایران، تیم سوم این گروه با 4 امتیاز راهی یکشانزدهم نهایی میشود. در گروه C نیز برزیل مقابل اسکاتلندِ سه امتیازی صفآرایی میکند و مراکشِ چهار امتیازی، کار سختی مقابل هائیتی ندارد. در صورتی که اسکاتلند با یک گل هم به برزیل ببازد، با سه امتیاز و تفاضل گل 1- به صعود بهعنوان تیم سوم امیدوار میماند.
گروه D نیز شاهد تقابل دو تیم سه امتیازی خواهد بود. استرالیا و پاراگوئه از این گروه مقابل هم به میدان میروند که تساوی، بدترین خبر برای تیمهای سوم سایر گروههاست. برد یک تیم اما سبب میشود تیمی سه امتیازی با تفاضل گل منفی در رده سوم بایستد که به سود ایران است. با توجه به غیرمحتمل بودن برتری اکوادور مقابل آلمان و شکست ساحل عاج برابر کوراسائو در گروه E، به احتمال فراوان اکوادورِ یک امتیازی در رده سوم باقی خواهد ماند؛ یعنی نتیجهای به نفع ما!
در گروه F اما شرایط دشوار است. هلند با تیم قعرنشین تونس بازی میکند و ژاپن مقابل سوئد قرار میگیرد. ژاپن با چهار امتیاز در رده دوم ایستاده و سوئدِ سه امتیازی با تساوی مقابل سامورایی آبی، جایگاه سوم را با 4 امتیاز حفظ میکند. در گروه H نیز احتمال هر اتفاقی وجود دارد. اگر اسپانیا به اروگوئه نبازد، اروگوئه حداکثر سه امتیازی میشود و در بدترین حالت، این تیم یا کیپ ورد با سه امتیاز و تفاضل گل صفر جایگاه سوم را به دست میآورند؛ یعنی با شرایطی مشابه ایران.
با توجه به صعود فرانسه و نروژ از گروه I، عراق و سنگال برای صعود بهعنوان تیم سوم به مصاف هم میروند که با توجه به کیفیت بالاتر سنگال، این تیم با برتری 2 گله نیز وضعیتی پایینتر از ایران خواهد داشت. پیروزی سنگال با حداقل سه گل اختلاف اما شرایط صعود را برای ایران سخت میکند. در گروه J هم تقابل اتریش و الجزایر که هر دوی آنها سه امتیازی هستند، سرنوشتساز است. تساوی این بازی سبب میشود یکی از آنها بهعنوان تیم دوم به مرحله حذفی صعود کند و دیگری بهعنوان یکی از تیمهای برتر رده سومی؛ یعنی بالاتر از ایران.
در گروه K نیز باید امیدوار باشیم ازبکستان بتواند یقه جمهوری کنگو را بگیرد و اجازه ندهد نماینده آفریقا با غلبه بر نماینده آسیا، امتیازات خود را به عدد 4 برساند. در این صورت کنگوییها بالاتر از ایرانِ سه امتیازی قرار میگیرند. در غیر اینصورت، کنگو با یک یا دو امتیاز حذف خواهد شد. در گروه L هم دیدار کرواسی - غنا اهمیت دارد. کرواسی با سه امتیاز سوم است و در صورت تساوی مقابل تیم چهار امتیازیِ غنا، به همراه این تیم راهی یکشانزدهم نهایی میشود؛ نتیجهای به ضرر ایران.
در صورتی که دور سوم مرحله گروهی مطابق انتظار پیش برود، نسخه سه امتیازی ایران (در صورت تساوی مقابل مصر و برتری بلژیک مقابل نیوزیلند) از تیمهای سوم گروههای C ،A و E بالاتر قرار میگیرد. همچنین میتوان امیدوار بود که ازبکستان بتواند کنگو را متوقف کند و عراق با کمتر از سه گل اختلاف مغلوب سنگال شود که در صورت تحقق یکی از این دو اتفاق، ایران در بدترین حالت هم یکی از هشت تیم برتر رده سومی جام خواهد بود.
نسخه دو امتیازی ایران (در صورت شکست مقابل مصر و تساوی یا برد بلژیک برابر نیوزیلند) بعید است بتواند جایی میان 32 تیم برتر جام جهانی داشته باشد. ایرانِ دو امتیازی به احتمال زیاد از هشت تیم برتر رده سومی پایینتر قرار میگیرد؛ مگر اینکه تیمهای سوم و چهارم فعلی جداول گروهها نتوانند نتیجه خوبی بگیرند و تیمهای ازبکستان و عراق بتوانند کنگو و سنگال را متوقف کنند.
فیفا 495 حالت مختلف برای صعود هشت تیم برتر رده سومی از گروههای مختلف در نظر گرفته که 330 حالت، به حضور تیم برتر رتبه سومی گروه G مربوط میشود. در این میان، تیم سوم گروه G در 260 حالت (به احتمال حدود 79 درصد) مقابل صدرنشین گروه B (کانادا یا سوئیس) صفآرایی میکند و در 70 حالت (به احتمال حدود 21 درصد)، به مصاف صدرنشین گروه I میرود که به احتمال فراوان، فرانسه خواهد بود!
