به گزارش اقتصادنیوز، مهدی زرقانی، عضو و دبیر هیئتمدیره انجمن انبوهسازان مسکن و ساختمان استان تهران در یادداشتی نوشت:
صنعت ساختمان ایران طی سالهای اخیر با مجموعهای از چالشها از جمله کاهش قدرت خرید متقاضیان، محدودیتهای تأمین مالی، نوسانات اقتصادی، رشد هزینههای ساخت و کاهش حاشیه سود پروژهها روبهرو بوده است. در چنین فضایی، توجه به بازارهای منطقهای و فرصتهای سرمایهگذاری برونمرزی میتواند بهعنوان یکی از مسیرهای توسعه کسبوکار برای سازندگان، توسعهگران و سرمایهگذاران ایرانی مورد توجه قرار گیرد.
در جریان سفر اخیر به ازبکستان و تاجیکستان، فرصت بررسی میدانی بازار ساختوساز، روندهای توسعه شهری، ظرفیتهای سرمایهگذاری ملکی و فضای کسبوکار در آسیای میانه فراهم شد. جمعبندی این مشاهدات نشان میدهد که این منطقه بهتدریج در حال تبدیل شدن به یکی از جذابترین مقاصد سرمایهگذاری و توسعهگری ساختمانی در منطقه است.
ازبکستان با جمعیتی بیش از ۳۷ میلیون نفر، برخورداری از رشد اقتصادی پایدار، ثبات نسبی سیاسی، اجرای اصلاحات گسترده اقتصادی و تدوین برنامههای بلندمدت توسعه شهری، امروز یکی از بازارهای رو به رشد آسیای میانه محسوب میشود.
نماد این رویکرد را میتوان در پروژه بزرگ «شهر جدید تاشکند» مشاهده کرد؛ پروژهای که با حمایت مستقیم دولت ازبکستان در حال اجراست و بیانگر نگاه راهبردی این کشور به توسعه شهری، جذب سرمایهگذاری و افزایش ظرفیتهای اقتصادی در سالهای آینده است.
همزمان در شهرهای مهمی مانند تاشکند و سمرقند نیز روند توسعه پروژههای مسکونی، تجاری و مختلط با سرعت قابل توجهی در حال گسترش است. این پروژهها علاوه بر پاسخگویی به نیازهای جمعیت داخلی، بخشی از تقاضای ناشی از رشد گردشگری، توسعه خدمات و افزایش حضور سرمایهگذاران خارجی را نیز پوشش میدهند.
یکی از ویژگیهای قابل توجه بازار ساختمان در ازبکستان، رواج مدل فروش نیمهخام یا Shell & Core است.
در این مدل، توسعهگر یا سازنده مسئول اجرای اسکلت، نما، مشاعات، تأسیسات اصلی و زیرساختهای مورد نیاز ساختمان است و تکمیل داخلی واحدها توسط خریدار انجام میشود.
این شیوه موجب کاهش حجم سرمایهگذاری اولیه توسعهگر، تسریع در گردش سرمایه، کاهش ریسکهای اجرایی و افزایش انعطافپذیری پروژهها میشود.
از سوی دیگر، بررسیهای میدانی نشان میدهد که رشد جمعیت، توسعه اقتصادی، نقشآفرینی فعال نظام بانکی در تأمین مالی پروژهها و خریداران، همچنین افزایش محسوس تعداد گردشگران و سرمایهگذاران خارجی طی سالهای اخیر، شرایط مناسبی را برای رونق این بازار فراهم کرده است.
البته همانند هر بازار دیگری، موفقیت پروژهها همچنان وابسته به انتخاب صحیح موقعیت، تعریف مناسب محصول، مدیریت حرفهای، اجرای بهموقع و شناخت دقیق بازار هدف خواهد بود.
مطالعات و بررسیهای انجامشده نشان میدهد شرکتهای توانمند ایرانی میتوانند در حوزههای مختلفی از بازار آسیای میانه حضور مؤثر داشته باشند که از جمله مهمترین آنها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
توسعه پروژههای مسکونی، تجاری و مختلط
مشارکت با مالکان زمین و توسعهگران محلی
صادرات خدمات فنی و مهندسی
مدیریت پروژه و کنترل ساخت
طراحی و مهندسی
سرمایهگذاری مشترک با شرکای محلی
انتقال دانش و تجربه توسعهگری شهری
با توجه به سوابق و توانمندیهای فنی شرکتهای ایرانی در صنعت ساختمان، ظرفیت مناسبی برای حضور حرفهای و رقابتی در این بازارها وجود دارد.
فرصتهای موجود در آسیای میانه تنها به توسعهگری محدود نمیشود. این منطقه میتواند بازار قابل توجهی برای صادرات محصولات و خدمات مرتبط با صنعت ساختمان نیز باشد.
از مهمترین حوزههای دارای ظرفیت صادراتی میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
سنگ ساختمانی
کاشی و سرامیک
تجهیزات بهداشتی ساختمان
درب و پنجره
تجهیزات تأسیساتی
مصالح تکمیلی و نازککاری
خدمات مهندسی و مدیریت پروژه
این ظرفیتها میتوانند فرصتهای ارزشمندی را برای تولیدکنندگان و صادرکنندگان ایرانی فراهم کنند.
یکی از مهمترین نکات حاصل از این سفر، نقش تعیینکننده حضور میدانی و ایجاد شبکه ارتباطی محلی در موفقیت فعالیتهای اقتصادی بود.
تجربه نشان میدهد که موفقیت در بازارهای آسیای میانه بیش از هر عامل دیگری به شناخت دقیق محیط کسبوکار، آشنایی با قوانین محلی، انتخاب شرکای قابل اعتماد و توسعه ارتباطات حرفهای وابسته است.
در این سفر، علاوه بر بازدید از پروژههای ساختمانی، نشستهایی نیز با توسعهگران، مالکان زمین، فعالان اقتصادی و مشاوران محلی برگزار شد. جمعبندی این جلسات حاکی از آن است که آسیای میانه و بهویژه ازبکستان میتواند در سالهای آینده به یکی از مقاصد مهم سرمایهگذاری و فعالیت برونمرزی شرکتهای ایرانی در حوزه ساختمان، خدمات فنی و مهندسی و زنجیره تأمین مصالح تبدیل شود.
آسیای میانه را نباید صرفاً یک بازار صادراتی تلقی کرد. این منطقه بهتدریج در حال تبدیل شدن به یک اکوسیستم جدید برای توسعهگری، سرمایهگذاری و همکاریهای اقتصادی است.
به نظر میرسد بخشی از رشد برونمرزی صنعت ساختمان ایران در سالهای آینده نه در کشورهای جنوب خلیج فارس، بلکه در بازارهای رو به رشد آسیای میانه رقم بخورد و ازبکستان میتواند یکی از مهمترین نقاط آغاز این مسیر باشد.
برای فعالان حرفهای صنعت ساختمان، اکنون زمان شناخت عمیقتر این بازارها، مطالعه فرصتها، توسعه شبکههای ارتباطی و حضور مؤثر در این کشورهاست؛ بازارهایی که میتوانند بخشی از آینده توسعهگری و سرمایهگذاری ایرانیان در خارج از کشور را شکل دهند.
