فرارو- در روزهای اخیر، دو نفر از کارشناسان نزدیک به محمدباقر قالیباف که در جریان مذاکرات جاری میان ایران و آمریکا هستند، در مصاحبههایی جداگانه به موضوع «تلاش ایران برای جلوگیری از تجربه سال ۲۰۲۳ و بلوکه شدن مجدد پولهای ایران در قطر» اشاره کردند.
به گزارش فرارو، ایران و آمریکا در دولت رئیسی، پس از بیش از یک سال مذاکره، در تابستان ۱۴۰۲ با میانجیگری قطر و عمان به توافقی رسیدند که یکی از بندهای آن، آزادی پنج زندانی دوتابعیتی در ایران و انتقال پولهای بلوکهشده نفت ایران در بانکهای کره جنوبی به قطر بود.
بانک مرکزی ایران روز ۲۷ شهریور ۱۴۰۲ بهصورت رسمی اعلام کرد که مبلغ پنج میلیارد و ۵۷۳ میلیون یورو (معادل ۶ میلیارد دلار) به حساب ۶ بانک ایرانی در دو بانک الاهلی و الدخان قطر واریز شده است. مبلغی که قرار نبود بهصورت نقدی در اختیار ایران قرار بگیرد، اما با طراحی سازوکاری میتوانست برای خرید برخی کالاهای غیرتحریمیِ اساسی، با محوریت مواد غذایی، لوازم پزشکی، محصولات کشاورزی و دارو، از فروشندگان مشخص استفاده شود.
۱۹ روز پس از انتقال پولهای ایران از کره جنوبی به قطر، حمله ۷ اکتبر رخ داد؛ رویدادی کلیدی در روندهای جاری آن زمان و وقایع بعدی. پس از ۷ اکتبر، در آمریکا تلاشهای زیادی شد تا این حمله به ایران منتسب شود. هرچند نهادهای اطلاعاتی آمریکا در گزارشهای ارائهشده خود این ادعاها را تأیید نکردند، اما در محافل سیاسی و رسانهای داخلی آمریکا، بهویژه در میان جمهوریخواهان، موجی تبلیغاتی و سنگین درباره این ادعا شکل گرفت؛ موضوعی که به اهرم فشاری علیه ایران تبدیل شد.
منتقدان و مخالفان سیاسی دولت بایدن تلاش زیادی کردند تا، مشابه سبک شناختهشده ترامپ، آزادی پولهای ایران را به حمایت از گروههای مقاومت نسبت دهند. حتی جان کربی، یکی از سخنگویان وقت کاخ سفید، روز ۱۲ اکتبر (۲۰ مهر) در اظهارنظری گفت: «شواهدی مبنی بر دخالت جمهوری اسلامی در حملات حماس وجود ندارد»، اما مدعی شد که ایران به دلیل حمایت از حماس، در این حملات همدست محسوب میشود.
همان زمان نیز رسانههای آمریکایی گزارش دادند که مقامات وزارت خزانهداری در دیدار با نمایندگان دموکرات کنگره، «از مسدود شدن مجدد پولهای منتقلشده به قطر به دلیل حملات حماس علیه اسرائیل خبر داده بودند.»
در آن زمان، یک بار دیگر روند مذاکرات ایران و آمریکا متوقف شد و جلسهای که برای روزهای پس از ۷ اکتبر تعیین شده بود، هرگز برگزار نشد. در نهایت، آمریکا و قطر نیز سازوکار ایجادشده را مسدود کردند.
