به گزارش ایرنا، بهرهگیری از توان علمی مراکز تحقیقاتی، دانشگاهها و شرکتهای دانشبنیان و تغییر الگوی کشت بههمراه آموزش و انتقال یافتههای علمی به بهرهبرداران در سطح مزارع و نیز استانداردسازی و ارتقای کیفیت محصولات برای ایجاد زمینه رقابت در بازارهای هدف از جمله الزامات تحقق اهداف توسعه بخش کشاورزی و بهتبع آن تامین امنیت غذایی و تولید در این بخش مهم اقتصادی محسوب میشود.
البته ضرورت این مهم در استان پهناور فارس با تولید سالانه ۱۴ میلیون تن انواع محصولات زراعی و باغی و دارابودن حدود ۱۲ درصد سفره غذایی و رتبه نخست در ۱۵ محصول و دارای قطب اصلی کشاورزی ایران بیش از پیش احساس میشود.
مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی فارس با بهرهمندی از اعضای هیات علمی، محققان، امکانات آزمایشگاهی و ایستگاههای تحقیقاتی، تلاش میکند یافتههای پژوهشی را به فناوریهای کاربردی و راهکارهای عملی برای افزایش تولید و پایداری کشاورزی تبدیل کند.
این مرکز با تکیه بر توانمندیهای علمی و پژوهشی خود، نقش موثری در تحقق امنیت غذایی، افزایش تولید و پایداری کشاورزی کشور ایفا میکند و استمرار حمایت از این روند، زمینهساز ارتقای جایگاه کشاورزی استان در سطح ملی و منطقهای خواهد بود.
اجرای ۲۴ طرح تحقیقاتی و معرفی ۸۰ رقم جدید
در همین راستا، معاون پژوهش، فناوری و انتقال یافتههای مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس از معرفی ۸۰ رقم زراعی و باغی مناسب شرایط اقلیمی استان، اجرای ۲۴ طرح تحقیقی و ترویجی و افزایش چشمگیر فعالیت محققان معین به عنوان بخشی از دستاوردهای پژوهشی این مرکز طی سالهای اخیر خبر داد.
عضو هیات علمی و معاون پژوهش، فناوری و انتقال یافتههای مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس گفت: این اقدامات در راستای توسعه کشاورزی دانشبنیان و ارتقای بهرهوری بخش کشاورزی استان فارس انجام شده است.
هادی پیراسته انوشه با اشاره به راهبردهای اصلی این مرکز اظهار داشت: تحقیقات کاربردی، انتقال موثر یافتههای علمی به مزرعه و توسعه فناوریهای نوین، محور اصلی برنامههای راهبردی مرکز بوده که در تحقق امنیت غذایی، افزایش بهرهوری و پایداری تولید کشاورزی استان نقش بسزایی ایفا میکند.
وی افزود: ظرف حدود سه سال گذشته و با بهرهگیری از ظرفیت محققان و ایستگاههای تحقیقاتی، ۸۰ رقم زراعی و باغی سازگار با شرایط اقلیمی متنوع استان فارس معرفی و به بهرهبرداران کشاورزی انتقال یافته است. این ارقام با هدف افزایش عملکرد، بهبود کیفیت محصولات، مقاومت به تنشهای محیطی از جمله خشکسالی و بیماریها و ارتقای بهرهوری نظامهای تولید مورد ارزیابی و توصیه قرار گرفتهاند.
پیراسته با بیان اینکه این ارقام جدید شامل محصولات استراتژیک نظیر گندم، جو، ذرت، کلزا، انگور، انجیر، بادام، انار و مرکبات هستند، گفت: در معرفی این ارقام، نیازها و ظرفیتهای منطقهای، پتانسیلهای صادراتی و رویکرد کشاورزی دانشبنیان به طور ویژه مورد توجه قرار گرفته است.
افزایش فعالیت محققان معین و طرحهای تحقیقی–ترویجی
وی یادآور شد: همچنین افزایش فعالیت محققان معین از دیگر شاخصهای موفقیت مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی فارس است.
پیراسته تصریح کرد: در سال زراعی گذشته تعداد فعالیتهای محققان معین ۵۵۱ مورد بود که این رقم با رشد ۱۰ درصدی در سال زراعی جاری به بیش از ۶۰۵ مورد افزایش یافته است.
وی گفت: تحقق این مهم و افزایش طرحهای تحقیقاتی گویای تقویت ارتباط میان پژوهشگران و بهرهبرداران و تسریع روند انتقال دانش فنی به مزرعه و باغ است.
وی افزود: محققان معین به عنوان پل ارتباطی میان بخش پژوهش و عرصه تولید، نقش کلیدی در ترویج یافتههای علمی، آموزش بهرهبرداران و حل مسائل اجرایی بخش کشاورزی دارند.
بنابر اعلام مسئولان سازمان جهاد کشاورزی فارس، این استان با بیش از ۴.۸ میلیون هکتار اراضی کشاورزی و تولید سالانه بالغ بر ۱۴ میلیون تن محصولات مختلف، یکی از قطبهای مهم کشاورزی کشور محسوب میشود که ارتقای دانش و فناوری در این بخش، نقشی راهبردی در امنیت غذایی کشور دارد.
معاون پژوهش، فناوری و انتقال یافتههای مرکز همچنین به اجرای ۲۴ طرح تحقیقی–ترویجی در نقاط مختلف استان فارس اشاره و بیان کرد: این طرحها با هدف اعتبارسنجی یافتههای تحقیقاتی در شرایط واقعی مزارع و باغها، حل مشکلات تولید و تدوین توصیههای فنی مطابق با نیاز کشاورزان استان، در دست اجراست. حوزههای این طرحها شامل بهزراعی و بهنژادی گیاهان زراعی، باغبانی، اصلاح خاک، مدیریت آب، حفاظت منابع طبیعی، و مقابله با مشکلات آفات و بیماریها است.
پیراسته تاکید کرد: موفقیت بخش کشاورزی استان در گرو پیوند موثر میان پژوهش، آموزش و اجراست.
وی با اشاره به همکاری تنگاتنگ این مرکز با سازمان جهاد کشاورزی استان و بخش خصوصی گفت: توسعه پژوهشهای تقاضامحور و ارتقای سطح آموزش بهرهبرداران از مهمترین عوامل پایداری و رشد کشاورزی استان است.
نقش فناوری اطلاعات در کشاورزی هوشمند
رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس نیز گفت: فناوری اطلاعات، امروز یکی از مهمترین زیرساختهای توسعه، نوآوری و حکمرانی هوشمند در جهان به شمار میرود و نقشی تعیینکننده در ارتقای بهرهوری، تسریع فرآیندها، شفافیت، مدیریت دانش و ارائه خدمات مطلوب به جامعه ایفا میکند.
ابوالفتح مرادی اظهار کرد: در بخش کشاورزی نیز بهرهگیری از ظرفیتهای فناوری اطلاعات، زمینهساز توسعه کشاورزی هوشمند، مدیریت بهینه منابع، تسهیل انتقال یافتههای علمی و پژوهشی، دسترسی سریع به دانش روز و ارتقای کیفیت خدمات آموزشی، پژوهشی و ترویجی است؛ مسیری که تحقق امنیت غذایی پایدار و کشاورزی دانشبنیان را بیش از پیش امکانپذیر میسازد.
وی بیان کرد: بهرهگیری هوشمندانه از فناوریهای نوین، بهویژه در مجموعههای آموزشی، علمی و تحقیقاتی، نقش موثری در تحقق اهداف و رویکرد محوری این سازمان در مسیر توسعه پایدار، افزایش بهرهوری و تقویت امنیت غذایی کشور خواهد داشت.
توسعه دانههای روغنی با ارقام جدید گلرنگ «چابک» و «پگاه»
در گامی مهم برای توسعه دانههای روغنی و کاهش وابستگی کشور به واردات روغن خوراکی، دو لاین جدید گلرنگ با نامهای «چابک» و «پگاه» پس از سالها تحقیق، ارزیابی و آزمونهای چندمکانه، با مشارکت پژوهشگران ایستگاه تحقیقات کشاورزی داراب معرفی و آزادسازی شدند؛ ارقامی که با ویژگیهایی همچون زودرسی، عملکرد مطلوب و کیفیت بالای روغن، افق تازهای را پیش روی کشاورزی پایدار و بهرهور کشور میگشایند.
رقم جدید گلرنگ «چابک» به واسطه سرعت بالای رشد اولیه و کوتاهترین دوره روزت، به عنوان زودرسترین رقم گلرنگ کشور شناخته میشود. این رقم ۱۲ روز زودتر از رقم شاهد «گلدشت» به مرحله رسیدگی میرسد؛ مزیتی ارزشمند که ضمن فراهم کردن امکان کشت همزمان با گندم، آزادسازی سریعتر اراضی زراعی را ممکن ساخته و فرصت مناسبی برای کشت بهموقع محصولات تابستانه ایجاد میکند.
این رقم همچنین با برخورداری از تعداد بالای شاخههای فرعی، غوزههای بیشتر و پتانسیل مناسب عملکرد دانه، گزینهای مطلوب برای کشت پاییزه در مناطق معتدل سرد و همچنین مناطق گرم و معتدل گرم کشور محسوب میشود.
در سوی دیگر، رقم «پگاه» به عنوان نخستین رقم گلرنگ کشور با محتوای بالای اسید اولئیک معرفی شده است. این رقم با میانگین بیش از ۴۰ درصد روغن در دانه و بیش از ۷۸ درصد اسید اولئیک، از کیفیت روغن بسیار مطلوبی برخوردار بوده و علاوه بر ارتقای ارزش تغذیهای، از نظر عملکرد روغن نیز ۱۳۷ کیلوگرم در هکتار بیشتر از رقم شاهد «گلدشت» تولید میکند.
رقم «پگاه» برای کشت پاییزه در مناطق معتدل سرد و سرد کشور و در تاریخ کشت اواخر مهرماه توصیه شده و میتواند نقش مهمی در توسعه کشت دانههای روغنی با کیفیت بالا ایفا کند. معرفی و آزادسازی ارقام «چابک» و «پگاه» را میتوان نمونهای موفق از پیوند پژوهش با تولید دانست؛ دستاوردی که ضمن افزایش بهرهوری نظامهای زراعی، به بهبود تناوب کشت، ارتقای کیفیت روغن خوراکی، توسعه کشاورزی دانشبنیان و تقویت امنیت غذایی کشور کمک خواهد کرد.
بخشی از دستاوردهای کشاورزی فارس
فارس، سرزمین رکوردها و نوبرانههاست؛ این استان میزبان بزرگترین انجیرستان دیم جهان است که گویی زمین، تاجی از برگهای سبز و میوههای شیرین بر سر کشیده؛ و پهنههای بیانتهای گل محمدی دیماش، عطر خیالانگیز بهار را تا دورترین افقها میپراکند.
این استان در تولید ذرت علوفهای، جو، گوجهفرنگی، لوبیا، پنبه و گیاه نادر استویا که سهمی ۱۰۰ درصدی از تولید ملی را به تنهایی در چنته دارد، همچون پرچمدار بیهمتا، مقام نخست را فتح کرده است.
باغهای رویایی فارس نیز داستانی افسونگر دارند؛ تاکستانهای انگورش چون مرواریدهای سبز در آفتاب میدرخشند، نخلستانهای خرما از گرمای خورشید شهد میگیرند، و باغهای لیمو و انار، ترنم زندگی را به چهار فصل هدیه میدهند؛ اینجا ۹۵ درصد انجیر دیم، ۸۶ درصد لیموشیرین و ۸۱ درصد خاکشیر کشور زاده میشود؛ گویی خاک این سرزمین، راز باروری را در سینه دارد.
در قلمرو محصولات گلخانهای نیز فارس پیشتاز است؛ آلوئهوراهای سرزنده، گیاهان دارویی شفابخش و نهالهای نوپا، در زیر سقفهای شیشهای، زندگی را جشن میگیرند.
هر چند در رقابتی سخت، در برخی عرصهها مانند گندم، پیاز، خربزه و مرکبات، با اقتداری کممانند، مقام دوم را در اختیار دارد، اما هنوز بوی شکوه رتبههای نخست از خاکش برمیخیزد.
اما فارس تنها آمار و رتبه نیست؛ اینجا طولانیترین زنجیره ارزش بخش کشاورزی کشور، از مزرعه تا سفره، با هنرمندی بافته شده است. با این همه، این سرزمین پربرکت، در پس آوازه افتخاراتش، با چالشهایی نیز دست و پنجه نرم میکند؛ گویی باران رونق، همواره با ابرهای تردید همراه است...
استان فارس به عنوان قطب کشاورزی ایران، با دارا بودن رتبههای برتر در تولید انواع محصولات و چالشهای پیشروی این بخش، همواره در کانون توجه رسانهها قرار دارد.
