صعود آرژانتین، مدافع عنوان قهرمانی، به نیمهنهایی جام جهانی و تقابل این تیم با انگلیس در روز چهارشنبه، با موجی از اعتراضهای تیمهای رقیب نسبت به تصمیمهای داوری همراه بوده است. در همین حال، برخی کاربران در شبکههای اجتماعی مدعی شدهاند که روند مسابقات به سود تیم لیونل مسی پیش رفته و همین موضوع باعث شده لقب «VARgentina» (ترکیبی از VAR و آرژانتین) برای این تیم در فضای مجازی مطرح شود.
آخرین جنجال در دیدار یکچهارم نهایی آرژانتین مقابل سوئیس رقم خورد؛ مسابقهای که در آن بریل امبولو، مهاجم سوئیس، پس از دریافت کارت زرد دوم به دلیل تمارض از زمین اخراج شد. مورات یاکین، سرمربی سوئیس، این تصمیم را «غیرقابل قبول» توصیف کرد.
فیفا در واکنش به درخواست اظهارنظر درباره این صحنه، رویترز را به مصاحبه هشتم جولای با پیرلوئیجی کولینا، رئیس کمیته داوران فیفا، ارجاع داد؛ کسی که پیشتر ادعاهای مربوط به جانبداری از آرژانتین در پیروزی این تیم مقابل مصر در مرحله یکهشتم نهایی را رد کرده بود.
یکی از موارد بحثبرانگیز، پروتکل جدید مربوط به «اشتباه در تشخیص هویت بازیکن» است؛ قانونی که به VAR اجازه میدهد در برخی صحنهها دخالت کند و از فصل ۲۰۲۷-۲۰۲۶ نیز در قوانین مسابقات گنجانده شده است. این پروتکل که هنوز بهطور گسترده مورد آزمایش قرار نگرفته، اکنون به یکی از موضوعات اصلی بحث درباره عملکرد داوران تبدیل شده است.
کریستینا اونکل، تحلیلگر قوانین داوری شبکه ITV در جام جهانی و داور سابق فیفا، درباره این قانون گفت: «به نظر من این قانون اصلاً نباید در وهله اول اجرا میشد. دامنه آن بیش از حد گسترده بود.»
او ادامه داد: «مشکل اینجاست که ما فقط بازیکنی را که کارت دریافت میکند تغییر نمیدهیم؛ بلکه تصمیم اصلی را هم عوض میکنیم. یعنی از اعلام یک ضربه آزاد برای یک تیم، به تصمیمی کاملاً مخالف میرسیم. در واقع مبنای تصمیم را تغییر میدهیم.»
اونکل معتقد است این روند، VAR را به سمتی میبرد که از ابتدا قرار بود از آن فاصله بگیرد: «به نظر من، ما رسماً وارد منطقهای شدهایم که VAR سالها تلاش کرده از آن دور بماند؛ یعنی بازداوری و قضاوت دوباره صحنهها.»
اینکه استفاده از این پروتکل در نهایت به سود آرژانتین تمام شد، باعث شد انتقادها در فضای مجازی شدت بیشتری پیدا کند.
اونکل به رویترز گفت: «این گسترش جدید پروتکل، بدون اینکه آزمایش شده باشد و بدون اینکه واقعاً بدانیم قرار است چه نتیجهای داشته باشد، مثل یک بشکه باروت است. فقط منتظرم آخرین جرقه هم زده شود.»
در این رابطه بخوانید: صدای سرمربی سوئیس درآمد؛ دخالت VAR غیرقابل قبول است/ این قانون ارتباطی با فوتبال ندارد
افزایش بیاعتمادی به داوری
بحثها درباره تصمیمهای داوری مرتبط با آرژانتین از مرحله گروهی آغاز شد؛ زمانی که الجزایر پس از برخورد لیونل مسی با ساق پای عیسی ماندی، کاپیتان این تیم، خواستار اخراج ستاره آرژانتینی شد. مسی اما با کارت قرمز روبهرو نشد و در ادامه همان مسابقه هتتریک کرد. چند روز بعد، الجزایر شکایتی درباره عملکرد داوری آن دیدار ثبت کرد؛ موضوعی که یک منبع به رویترز اعلام کرد.
جنجال دیدار آرژانتین و مصر در مرحله یکهشتم نهایی نیز روزها ادامه داشت. مصر در دقیقه ۶۲ به گل رسید، اما پس از بررسی VAR، این گل به دلیل خطایی که در جریان شکلگیری حمله رخ داده بود، مردود اعلام شد.
در دقایق پایانی همان مسابقه نیز درخواست مصر برای اعلام پنالتی پذیرفته نشد و آرژانتین در دقیقه ۹۲ گل پیروزی را به ثمر رساند. فدراسیون فوتبال مصر اعلام کرد چند تصمیم داوری در نتیجه نهایی مسابقه تأثیرگذار بوده است.
با این حال، اونکل تأکید کرد که در هیچکدام از این دو مسابقه، نشانهای از داوری ضعیف که توجهش را جلب کند، ندیده است؛ هرچند داوران معمولاً نخستین هدف انتقاد هواداران هستند، بهخصوص زمانی که نتیجه مطابق انتظار آنها پیش نمیرود. او در عین حال گفت مسائل خارج از زمین نیز به افزایش بیاعتمادی عمومی کمک کرده است.
نحوه برخورد فیفا با دو پرونده محرومیت بازیکنان در جام جهانی نیز اخیراً مورد انتقاد قرار گرفت؛ پس از اینکه فولارین بالوگان، مهاجم آمریکا، در آخرین لحظات از محرومیت یکجلسهای خود معاف شد، در حالی که جرل کوانسا، مدافع انگلیس، با محرومیت دو جلسهای مواجه شد.
اونکل، رئیس باشگاه زنان تامپا بی سان، گفت: «فکر میکنم اعتماد هواداران در حال حاضر کاملاً از بین رفته است. من در این جایگاه و همچنین بهعنوان داور، تورنمنتهای بزرگی را پوشش دادهام و هرگز چنین سطحی از بحث و اعتراض، نه فقط در شبکههای اجتماعی، ندیده بودم.»
همچنین بخوانید: داوران ۴ دیدار آخر جام جهانی انتخاب شدند؛ فیفا به جنجالهای آرژانتین - مصر اعتنا نکرد
