بازگشت ریسک ژئوپلیتیک به بازارهای جهانی | نفت ۵ درصد جهش کرد، بورس‌ها قرمزپوش شدند | بازارهای جهان هراسان از تنش در تنگه هرمز

اقتصادنیوز چهارشنبه 17 تیر 1405 - 14:21
اقتصادنیوز: اظهارات دونالد ترامپ مبنی بر پایان یافتن تفاهم‌نامه با ایران، بار دیگر ریسک‌های ژئوپلیتیکی را به کانون توجه بازارهای جهانی بازگرداند؛ موضوعی که در نخستین واکنش، جهش بیش از ۵ درصدی قیمت نفت، افت همزمان بازارهای سهام و افزایش بازده اوراق قرضه را در پی داشت و نگرانی‌ها درباره امنیت عرضه انرژی و بازگشت فشارهای تورمی را تشدید کرد.

به گزارش اقتصادنیوز، بازارهای جهانی که طی هفته‌های اخیر در حال ارزیابی پیامدهای درگیری‌های نظامی در خلیج فارس و چشم‌انداز سیاست‌های پولی بانک‌های مرکزی بودند، روز چهارشنبه با شوک تازه‌ای مواجه شدند. اعلام دونالد ترامپ مبنی بر اینکه تفاهم‌نامه امضا شده با ایران برای پایان دادن به تنش‌های منطقه‌ای «به پایان رسیده است»، موج جدیدی از ریسک‌گریزی را در بازارهای مالی رقم زد؛ به‌گونه‌ای که سرمایه‌گذاران از دارایی‌های پرریسک خارج شدند، قیمت نفت جهش کرد و شاخص‌های بورس در اروپا و آمریکا با افت محسوسی روبه‌رو شدند. اکنون توجه فعالان بازار به سرنوشت تنگه هرمز، امنیت عرضه نفت و تبعات اقتصادی تشدید تنش‌های ژئوپلیتیکی معطوف شده است.

به گزارش رویترز، بازارهای سهام با ریزش قیمت‌ها مواجه شدند؛ زیرا سرمایه‌گذاران پس از آنکه دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، اعلام کرد «تفاهم‌نامه» امضا شده با ایران برای پایان دادن به درگیری‌های خلیج فارس «دیگر به پایان رسیده است»، از دارایی‌های پرریسک خارج شدند.

ترامپ که پیش از آغاز نشست ناتو در آنکارا سخن می‌گفت، همچنین تأکید کرد که تمایلی به تعامل با تهران ندارد و اظهار داشت: «از نظر من، سر و کار داشتن با آنها فقط اتلاف وقت است.»

فضای بازارها پیش از این نیز شکننده بود؛ چراکه نیروهای آمریکا و ایران در روزهای اخیر حملات متقابلی را در منطقه خلیج فارس انجام داده بودند.

در واکنش به این تحولات، قیمت نفت خام برنت با جهشی ۵ درصدی به ۷۸ دلار در هر بشکه رسید؛ بزرگ‌ترین افزایش روزانه این شاخص از اواخر ماه مه تاکنون.

اگرچه این سطح هنوز فاصله زیادی با اوج بیش از ۱۲۰ دلاری قیمت نفت در اوج درگیری‌ها دارد، اما برای افزایش نگرانی‌ها درباره بازگشت فشارهای تورمی در بازار اوراق قرضه کافی بود؛ به‌ویژه آنکه ماه‌ها تنش نظامی، ذخایر جهانی نفت را کاهش داده است.

کریس بیوچمپ، استراتژیست ارشد بازار در مؤسسه IG، گفت: «این دقیقاً چیزی نیست که بازار انتظارش را داشت و به‌شدت بر احساسات سرمایه‌گذاران فشار وارد کرده است.»

Screenshot 2026-07-08 140405

قیمت نفت خام برنت در ساعت 13:00، با افزایش به نرخ 79.13 دلار رسید. 

افزایش بازده اوراق؛ بازار نگران امنیت عرضه نفت

بازده اوراق خزانه ۱۰ ساله آمریکا برای هفتمین روز متوالی افزایش یافت و به بالاترین سطح یک‌ماهه یعنی ۴.۵۶ درصد رسید.

در اروپا نیز بازده اوراق قرضه ۱۰ ساله آلمان و ایتالیا بیشترین رشد ماهانه خود را ثبت کرد و به ترتیب به ۳.۰۶ درصد و ۳.۹ درصد رسید.

همزمان، داده‌های منتشرشده در هفته جاری نشان داد ذخایر نفت خام «ذخیره‌گاه راهبردی نفت آمریکا» به پایین‌ترین سطح خود از سال ۱۹۸۳ رسیده است؛ موضوعی که بازارها را در برابر شوک‌های احتمالی عرضه در آینده آسیب‌پذیرتر کرده است.

خون گو، رئیس بخش تحقیقات آسیا در بانک ANZ سنگاپور، گفت: «موضوع اصلی این است که آیا تنگه هرمز باز خواهد ماند، رفت‌وآمد کشتی‌ها ادامه پیدا می‌کند و نفت همچنان می‌تواند به بازارهای جهانی برسد یا خیر.»

سقوط بازارهای سهام؛ افزایش نگرانی‌ها درباره ارزش‌گذاری شرکت‌های هوش مصنوعی

شاخص‌های سهام اروپا ۱.۶ درصد افت کردند؛ رقمی که در صورت تثبیت، بزرگ‌ترین کاهش روزانه شاخص STOXX 600 از اواسط مارس خواهد بود. قراردادهای آتی بازار سهام آمریکا نیز بین ۰.۸ تا ۱.۲ درصد کاهش یافتند.

همچنین شاخص نوسان بازار (VIX) نزدیک به ۱۳ درصد جهش کرد که بزرگ‌ترین افزایش روزانه آن در بیش از یک ماه اخیر محسوب می‌شود، هرچند همچنان پایین‌تر از اوج ثبت‌شده در ماه مارس قرار دارد.

بازار سهام طی دو هفته گذشته نیز تحت فشار بوده است؛ زیرا سرمایه‌گذاران به‌طور فزاینده‌ای نسبت به ارزش‌گذاری برخی از سهام پرشتاب امسال، به‌ویژه شرکت‌های فعال در حوزه نیمه‌هادی‌ها و هوش مصنوعی، تردید پیدا کرده‌اند.

سهام سامسونگ الکترونیکس نیز برای دومین روز متوالی کاهش یافت؛ این در حالی است که این شرکت از رشد خیره‌کننده ۱۹ برابری سود خود خبر داده بود. با این حال، تحلیلگران و سرمایه‌گذاران نگران هستند که تقاضا برای تراشه‌های حافظه در نیمه دوم سال با کاهش مواجه شود.

image_2026-07-08_14-07-30

چرخش سرمایه از سهام تراشه به سایر صنایع

در هفته‌های اخیر، جریان سرمایه به‌طور محسوسی از سهام داغ شرکت‌های تولیدکننده تراشه به سمت بخش‌های دیگری مانند شرکت‌های مالی، کالاهای مصرفی و همچنین غول‌های بزرگ فناوری موسوم به «هایپراسکیلرها» تغییر کرده است؛ شرکت‌هایی که طی یک سال گذشته موتور اصلی رشد بازار بوده‌اند.

نتایج سامسونگ نیز نشان داد سرمایه‌گذاران بیش از گذشته درباره ارزش‌گذاری شرکت‌های مرتبط با هوش مصنوعی تردید دارند؛ زیرا گره‌های زنجیره تأمین این صنعت، از جمله کمبود تراشه‌های حافظه و مراکز داده، به‌تدریج در حال برطرف شدن است و پیش‌بینی قیمت‌گذاری مدل‌های هوش مصنوعی دشوارتر شده است.

ماریکه بلوم، اقتصاددان ارشد و رئیس تحقیقات جهانی بانک ING، گفت: «بازار اکنون به‌دنبال این است که قدرت قیمت‌گذاری شرکت‌ها دقیقاً چقدر خواهد بود و همین موضوع می‌تواند به نوسانات ارزش‌گذاری‌ها منجر شود.»

وی افزود: «همچنین شاهد هستیم که هزینه‌های سرمایه‌ای نسبت به EBITDA در حال افزایش است؛ به این معنا که توان شرکت‌ها برای حمایت از قیمت سهام از طریق بازخرید سهام و اقدامات مشابه کاهش یافته و این مسئله می‌تواند در برخی بخش‌های زنجیره هوش مصنوعی بر ارزش‌گذاری‌ها فشار وارد کند.»

در بازار ارز نیز دلار تقویت شد و نرخ برابری یورو به اندکی بالاتر از ۱.۱۴ دلار رسید. ین ژاپن نیز در محدوده ۱۶۲.۴ در برابر دلار نوسان کرد؛ سطحی که فاصله چندانی با پایین‌ترین ارزش این ارز در ۴۰ سال گذشته ندارد.

سرمایه‌گذاران همچنین در انتظار انتشار صورت‌جلسه نشست ماه گذشته فدرال رزرو هستند. معامله‌گران بر این باورند که کوین وارش، رئیس جدید بانک مرکزی آمریکا، ممکن است برای کاهش برداشت‌های سیاستی بازار، جزئیات کمتری نسبت به گذشته ارائه کند.

منبع خبر "اقتصادنیوز" است و موتور جستجوگر خبر تیترآنلاین در قبال محتوای آن هیچ مسئولیتی ندارد. (ادامه)
با استناد به ماده ۷۴ قانون تجارت الکترونیک مصوب ۱۳۸۲/۱۰/۱۷ مجلس شورای اسلامی و با عنایت به اینکه سایت تیترآنلاین مصداق بستر مبادلات الکترونیکی متنی، صوتی و تصویری است، مسئولیت نقض حقوق تصریح شده مولفان از قبیل تکثیر، اجرا و توزیع و یا هرگونه محتوای خلاف قوانین کشور ایران بر عهده منبع خبر و کاربران است.