به گزارش خبرنگار ایرنا، تحولات جدید در نظام زندانبانی استان فارس، طی ماههای اخیر با اجرای مجموعهای از برنامههای اصلاحی و قضایی، به کاهش قابلتوجه جمعیت کیفری و گسترش رویکردهای نوین در مدیریت زندانها منجر شده است.
مسئولان این حوزه از بهکارگیری گسترده دادرسی الکترونیک، توسعه نظارتهای غیرحضوری، افزایش ارفاقات قضایی و تقویت برنامههای اشتغال و آموزش زندانیان بهعنوان محورهای اصلی این تغییرات یاد میکنند؛ اقداماتی که در کنار آزادی صدها زندانی جرایم غیرعمد و حمایت از خانوادههای آنان، نشاندهنده حرکت نظام زندانبانی استان به سمت رویکردی بازپرورانه و اجتماعیتر است.
افزایش بازدیدهای قضایی و کاهش هدفمند جمعیت کیفری
مدیرکل زندانهای استان فارس، در گفتوگو با ایرنا با تشریح مجموعهای از اقدامات اصلاحی، تربیتی، قضایی و حمایتی در زندانهای استان، اظهار کرد: در سایه اجرای برنامههای تحولی قوه قضاییه و همکاری نهادهای اجرایی، جمعیت کیفری استان حدود ۳۰ درصد کاهش یافته، بیش از ۹۶ درصد دادرسیها الکترونیکی شده و صدها زندانی جرایم غیرعمد نیز با کمک خیرین و دستگاه قضایی آزاد شدهاند.
اسحاق ابراهیمی با اشاره به جایگاه مهم زندانبانی در تحقق اهداف تحول قضایی گفت: زندانها علیرغم اینکه در وقوع جرم نقشی ندارند، اما در فرآیند اصلاح و تربیت مجرمان، کاهش آسیبهای اجتماعی و پیشگیری از بازگشت به جرم نقش تعیینکنندهای ایفا میکنند.
وی با تاکید بر رویکرد تحولی قوه قضاییه جمهوری اسلامی ایران و اجرای سند تحول قضایی، تصریح کرد: در سال گذشته و بهار امسال، بهرغم شرایط خاص کشور، تمامی خدمات اصلاحی، تربیتی، قضایی و پشتیبانی بدون وقفه ادامه داشته و کارکنان زندانها در خط مقدم «زندانبانی اسلامی» با حضور میدانی و شبانهروزی فعالیت کردهاند.
رئیس ستاد دیه استان فارس با اشاره به اینکه در سال گذشته، استان در سه محور الگو و پایلوت برنامههای تحولی و تعالیمحور نظام قضایی در حوزه زندانبانی و سازمانی قرار گرفت، تصریح کرد: اجرای راهکار ۱۷۱ سند تحول قضایی در زندان مرودشت، پس از ارزیابیهای علمی و دانشگاهی به عنوان الگوی کشوری ابلاغ شد؛ همچنین راهکار ۱۷۲ با محوریت سلامت، بهداشت و درمان زندانیان نیز در همین زندان در حال اجراست و در مسیر تبدیل شدن به برنامه ملی قرار دارد؛ افزون بر این، مکانیزهسازی سامانه تسلیحات یگان حفاظت نیز از استان فارس آغاز و سپس به کل کشور ابلاغ شده است.
کاهش ۳۰ درصدی جمعیت کیفری و توسعه دادرسی الکترونیک
ابراهیمی همچنین با اشاره به اقدامات انجامشده در بخش قضایی خاطرنشان کرد: در نتیجه تعامل موثر با دستگاه قضایی و افزایش بازدیدهای هدفمند قضات از زندانها، بیش از ۱۱ هزار دیدار و رسیدگی چهرهبهچهره در ۱۵ ماه گذشته انجام شده که این روند علاوه بر ایجاد امنیت روانی در زندان، در کاهش هدفمند جمعیت کیفری نیز اثرگذار بوده است.
وی افزود: میانگین جمعیت کیفری استان طی یک سال گذشته حدود ۳۰ درصد کاهش یافته و همزمان با توسعه دادرسی الکترونیک، بیش از ۹۶ درصد فرآیندهای قضایی به صورت غیرحضوری انجام میشود؛ اقدامی که هم در تسریع رسیدگیها و هم در حفظ کرامت زندانیان نقش مهمی داشته است.
مدیرکل زندانهای فارس همچنین از نقش دادیاری ناظر بر زندان و شوراهای طبقهبندی به عنوان حلقه ارتباطی میان زندان و مراجع قضایی یاد کرد و ادامه داد: این ساختارها در ارتقای امنیت روانی زندانیان و تسهیل فرآیندهای قضایی موثر بودهاند.
آزادی بیش از یک هزار زندانی از طریق شوراهای حل اختلاف
ابراهیمی در ادامه به بخشی از عملکرد قضایی اشاره و اظهار کرد: در سال ۱۴۰۴، بیش از یک هزار و ۱۰۰ مورد آزادی مشروط، یک هزار و ۷۰۰ مورد تعلیق مجازات، سه هزار مورد تخفیف مجازات، بیش از پنج هزار و ۱۰۰ مورد مرخصی منجر به آزادی و بیش از یک هزار و ۱۰۰ مورد موافقت با اعسار در استان ثبت شده است.
وی تصریح کرد: در مجموع بیش از ۲۵ هزار مورد مرخصی نیز به زندانیان واجد شرایط اعطا شده که این اقدامات در چارچوب سیاستهای ارفاقی و اصلاحمحور دستگاه قضایی صورت گرفته است.
مدیرکل زندانهای فارس خاطرنشان کرد: در حوزه صلح و سازش، طی ۱۵ ماه گذشته بیش از سه هزار و ۱۰۰ پرونده مختومه شده و حدود یک هزار زندانی از طریق شوراهای حل اختلاف آزاد شدهاند.
گسترش زندان الکترونیک و پابند هوشمند
ابراهیمی با اشاره به توسعه استفاده از پابند الکترونیک گفت: هماکنون حدود ۷۲۰ زندانی از این ظرفیت استفاده میکنند و ضمن تحمل حبس، در کنار خانواده و محیط کار خود حضور دارند.
به گفته وی، تاکنون بیش از پنج هزار و ۶۰۰ نفر از ابتدای اجرای طرح «زندان سما» از پابند الکترونیک بهرهمند شدهاند و تنها در بهار امسال نیز حدود ۲۰۰ حکم جدید صادر شده است.
ریشهکنی بیسوادی تا تحصیل دانشگاهی در زندان
مدیرکل زندانهای فارس در ادامه با اشاره به اقدامات صورتگرفته در بخش فرهنگی و تربیتی، اظهار کرد: آموزش و پرورش یکی از ارکان اصلی اصلاح و تربیت است و در سال گذشته، آمار زندانیان بیسواد در زندانهای استان به صفر رسیده است.
ابراهیمی افزود: بیش از ۲۵۰ زندانی در مقاطع متوسطه در حال تحصیل هستند و ۱۵ نفر نیز در مقطع دانشگاهی پذیرفته شدهاند. حتی در زندان مرکزی شیراز، سه زندانی در مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری در آزمون سراسری شرکت کردند.
وی، همچنین از فعالیت گسترده کتابخانهها خبر داد و گفت: ۱۹ کتابخانه رسمی، بیش از ۴۵ کتابخانه اندرزگاهی و ۲۶۰ کتابخانه سیار در زندانهای استان فعال است که مجموعا بیش از ۱۶۲ هزار جلد کتاب در اختیار زندانیان قرار دارد.
فعالیت قرآنی گسترده؛ حفظ قرآن توسط هزاران زندانی
فعالیتهای قرآنی دیگر موضوع مورد اشاره مدیرکل زندانهای فارس بود و وی در این خصوص تصریح کرد: بیش از ۷۵ درصد زندانیان در برنامههای قرآنی مشارکت دارند و طی دو سال گذشته بیش از ۲۵۰۰ نفر موفق به حفظ اجزای مختلف یا کل قرآن شدهاند.
به گفته ابراهیمی، برخی از زندانیان حافظ کل قرآن حتی در شرایط بیسوادی مطلق موفق به این دستاورد شدهاند که برای آنان درخواست عفو ویژه نیز مطرح شده است.
اشتغال و حرفهآموزی؛ بیش از ۶۰ درصد زندانیان شاغل هستند
در بخش اشتغال، مدیرکل زندانهای فارس گفت: بیش از ۶۰ رشته فنی و حرفهای در زندانها فعال است و طی ۱۵ ماه گذشته بیش از ۷۰۰ هزار ساعت آموزش مهارتی ارائه شده است.
ابراهیمی ادامه داد: بیش از هشت هزار و ۵۰۰ زندانی در دورهها شرکت کردهاند که حدود پنج هزار نفر موفق به اخذ گواهی مهارت شدهاند؛ همچنین بیش از ۶۰ درصد زندانیان محکوم در وضعیت اشتغال داخل یا خارج زندان قرار دارند.
وی تصریح کرد: در زندانهای استان بیش از ۲۵۰ قلم کالای تولیدی توسط زندانیان ساخته و به بازار عرضه میشود و همکاری با بخش خصوصی در قالب بنیاد تعاون زندانیان نقش مهمی در توسعه اشتغال داشته است.
نوسازی زندانها و توسعه زیرساختها
پروژههای عمرانی دیگر موضوع مورد اشاره مدیرکل زندانهای فارس بود و وی در این خصوص خاطرنشان کرد: ساخت زندان جدید فیروزآباد، بازسازی زندان مرکزی شیراز، کانون اصلاح و تربیت و زندانهای فسا، داراب و نیریز از مهمترین پروژههای در حال اجرا یا بهرهبرداری است.
ابراهیمی تاکید کرد: هدف این اقدامات ارتقای استانداردهای نگهداری، آموزش، سلامت و اشتغال زندانیان و بهبود خدمات به خانوادههای آنان است.
آزادی ۸۰۰ زندانی جرایم غیرعمد در ۱۵ ماه
وی در بخش دیگری از سخنان خود به عملکرد ستاد دیه اشاره و اظهار کرد: هماکنون بیش از ۲ هزار و ۲۰۰ زندانی جرایم غیرعمد در زندانهای استان حضور دارند.
رئیس ستاد دیه استان فارس افزود: در ۱۵ ماه گذشته بیش از ۸۰۰ زندانی جرایم غیرعمد با کمک خیرین، گذشت شکات و حمایت دستگاه قضایی آزاد شدهاند، اما همچنان نیاز به مشارکت گستردهتر مردم وجود دارد.
حمایت از سه هزار خانواده زندانی
ابراهیمی، همچنین از فعالیت ۱۷ مرکز انجمن حمایت از زندانیان در استان خبر داد و گفت: بیش از سه هزار خانواده زندانی تحت پوشش قرار دارند و بهطور متوسط از ۱۵ نوع خدمت حمایتی شامل کمک معیشتی، درمانی، آموزشی و مددکاری بهرهمند میشوند.
وی تاکید کرد: اصلاح و تربیت مجرمان تنها وظیفه زندان نیست، بلکه نیازمند همافزایی همه نهادهای فرهنگی، آموزشی، اجتماعی و حمایتی است.
مدیرکل زندانهای فارس ابراز امیدواری کرد: با گسترش پیشگیری اجتماعی و تقویت برنامههای توانمندسازی، روند کاهش ورود افراد به زندان و عدم بازگشت مجدد زندانیان به چرخه جرم در آینده بیش از پیش محقق شود.
