خبرگزاری مهر؛ گروه استانها: اجرای پرورش میگو در قفس در دریای مازندران و شهرهای نوشهر و امیرآباد، افق تازهای فراروی آبزیپروری در شمال کشور گشوده است، طرحی که اگرچه هنوز در مرحله پایلوت و بررسیهای فنی قرار دارد اما از هماکنون نگاه کارشناسان، سرمایهگذاران و فعالان شیلات را به ظرفیتهای کمتر شناختهشده دریای خزر معطوف کرده است.
پرورش میگو در دریا ظرفیتی که میتواند در کنار توسعه پرورش ماهی در قفس، فصل تازهای از اقتصاد دریاپایه را در شمال ایران رقم بزند.
نام میگوپروری در ایران طی بیش از سه دهه گذشته همواره با سواحل جنوبی کشور گره خورده است. استانهای بوشهر، هرمزگان، خوزستان و سیستان و بلوچستان سهم اصلی تولید میگوی پرورشی را بر عهده داشتهاند و بخش مهمی از صادرات آبزیان کشور نیز از همین مناطق انجام میشود اما اکنون نگاه برنامهریزان شیلات به شمال کشور دوخته شده تا با تکیه بر ظرفیتهای دریای خزر، گونهای جدید از آبزیپروری را در مازندران تجربه کنند.
این روزها در سواحل امیرآباد و نوشهر، مطالعات، بازدیدهای تخصصی و بررسیهای کارشناسی برای اجرای طرح پرورش میگو در حال انجام است؛ طرحی که موفقیت آن میتواند علاوه بر تنوعبخشی به تولیدات شیلاتی، فرصتهای تازهای برای اشتغال، سرمایهگذاری و توسعه صادرات ایجاد کند.
محمد امینی فعال حوزه آبزی پروری در گفت وگو با خبرنگار مهر افزود: صنعت آبزیپروری در جهان طی دو دهه اخیر رشد قابل توجهی داشته است.
وی ادامه داد: افزایش جمعیت، تغییر الگوی مصرف، محدودیت ذخایر طبیعی آبزیان و ضرورت تأمین پروتئین سالم، بسیاری از کشورها را به سمت توسعه روشهای نوین آبزیپروری سوق داده است.
وی گفت: ایران نیز با برخورداری از سواحل شمالی و جنوبی، ظرفیت ارزشمندی برای توسعه این صنعت در اختیار دارد و در سالهای اخیر سیاست افزایش تولید از طریق آبزیپروری دریامحور را با جدیت دنبال میکند و دریای مازندران نیز برای اجرای طرح مستعد است.
بر اساس آمارهای رسمی سازمان شیلات ایران، مازندران یکی از مهمترین استانهای تولیدکننده آبزیان کشور است و حدود ۱۷ درصد از تولید آبزیپروری ایران را به خود اختصاص داده است. این استان علاوه بر جایگاه ممتاز در پرورش ماهیان سردآبی، در تولید ماهیان گرمابی، تکثیر و رهاسازی بچهماهیان، صید ماهیان استخوانی و توسعه پرورش ماهی در قفس نیز جایگاه ویژهای دارد.
وجود حدود ۴۶۰ کیلومتر نوار ساحلی در جنوب دریای خزر، دهها مرکز تکثیر، صدها مزرعه پرورش آبزیان و زیرساختهای گسترده شیلاتی، ظرفیتهایی را فراهم کرده که کارشناسان آن را بستر مناسبی برای توسعه گونههای جدید آبزیپروری، از جمله پرورش میگو، میدانند.
الزامات فنی و زیست محیطی پرورش میگو
مدیرکل شیلات مازندران با اشاره به اجرای پایلوت طرح قفس پرورش میگو در نوشهر و امیرآباد، روند اجرای طرح، شرایط محیطی، کیفیت آب، ظرفیتهای زیرساختی و امکان توسعه این فعالیت در سایر نقاط ساحلی استان را قابل ارزیابی دانست و گفت: کارشناسان درباره الزامات فنی و زیستمحیطی اجرای طرح به بحث و تبادل نظر مشغول هستند.
نیما حسینزاده در گفت وگو با خبرنگار مهر افزود: اگرچه پرورش میگو در شمال کشور تجربهای تازه به شمار میرود، اما این طرح بدون انجام مطالعات دقیق علمی و اخذ مجوزهای زیستمحیطی وارد مرحله اجرایی نخواهد شد.
وی گفت: پژوهشهای تخصصی درباره کیفیت آب، شرایط اکولوژیکی، انتخاب گونه مناسب و شیوههای مدیریت مزارع در دستور کار قرار گرفته است.
راه اندازی مجتمع میگو
هادی عقیلی، معاون شیلات مازندران، با اشاره به اهمیت توسعه طرحهای نوین شیلاتی، راهاندازی مجتمع پرورش میگو را گامی مؤثر در جهت تنوعبخشی به تولیدات آبزیپروری، ایجاد اشتغال پایدار و افزایش ارزش افزوده اقتصادی استان عنوان کرد.
وی در گفت وگو با خبرنگار مهر گفت: پس از انجام طرحهای مختلف تحقیقاتی از سوی کارشناسان شیلات و پژوهشکده اکولوژی دریای خزر، خدمات فنی و کارشناسی متناسب با شرایط زیستمحیطی منطقه برای اجرای پرورش میگو ارائه شده است.
عقیلی با بیان اینکه این طرح اکنون به مرحله پایانی اخذ مجوزهای زیستمحیطی رسیده است، اظهار داشت: با آغاز فعالیت مجتمع پرورش میگو در شرق مازندران، زمینه تحول در تولیدات شیلاتی و رونق اقتصادی این بخش فراهم خواهد شد.
وی همچنین استفاده از آب دریای خزر برای پرورش گونه وانامی را دارای توجیه اقتصادی مناسب دانست و افزود: بازار مصرف این محصول در کشورهای حاشیه دریای خزر، بهویژه روسیه، ظرفیت مطلوبی دارد و در کنار آن، افزایش استقبال مصرفکنندگان داخلی نیز میتواند به توسعه این صنعت کمک کند.
پرورش میگو تنها به تولید یک محصول محدود نمیشود. این صنعت زنجیرهای گسترده از فعالیتهای اقتصادی را در بر میگیرد؛ از مراکز تکثیر و تولید بچهمیگو گرفته تا کارخانههای خوراک آبزیان، صنایع فرآوری، بستهبندی، حملونقل سردخانهای، صادرات و خدمات فنی. به همین دلیل در بسیاری از کشورها از آن به عنوان یکی از سودآورترین شاخههای آبزیپروری یاد میشود.
کارشناسان معتقدند در صورت موفقیت این طرح، فرصتهای شغلی متعددی در مناطق ساحلی مازندران ایجاد خواهد شد؛ از اشتغال مستقیم در مزارع پرورش گرفته تا فعالیت در صنایع وابسته، خدمات پشتیبانی و صادرات.
در سالهای اخیر، توسعه اقتصاد دریاپایه به یکی از سیاستهای کلان کشور تبدیل شده است. در این چارچوب، سازمان شیلات ایران تلاش میکند با توسعه آبزیپروری دریایی، افزایش تولید و کاهش فشار بر ذخایر طبیعی، سهم این بخش را در اقتصاد ملی افزایش دهد.
رئیس سازمان شیلات ایران پیشتر اعلام کرده است که تولید آبزیان کشور به بیش از یک میلیون و ۴۱۸ هزار تن رسیده که حدود ۶۴۰ هزار تن آن مربوط به آبزیپروری است. در این میان، سهم ۱۷ درصدی مازندران نشاندهنده جایگاه راهبردی این استان در توسعه تولید آبزیان کشور است.
اجرای پایلوت پرورش میگو نیز در امتداد همین سیاست قرار دارد؛ سیاستی که بر افزایش بهرهوری، استفاده از ظرفیتهای دریایی و ایجاد ارزش افزوده بیشتر در زنجیره تولید تأکید دارد.
با این حال، متخصصان محیط زیست و شیلات بر این باورند که توسعه چنین طرحهایی باید با رعایت کامل اصول علمی انجام شود. دریای خزر اکوسیستمی منحصر به فرد دارد و هرگونه فعالیت جدید نیازمند پایش مستمر، ارزیابی اثرات زیستمحیطی و مدیریت دقیق است تا علاوه بر افزایش تولید، کمترین آسیب به محیط طبیعی وارد شود.
فعالان شیلات نیز معتقدند توسعه پرورش میگو میتواند مکمل سایر فعالیتهای آبزیپروری استان باشد، نه جایگزین آنها. مازندران طی سالهای اخیر در توسعه پرورش ماهی در قفس، تکثیر گونههای بومی و افزایش تولید آبزیان سرمایهگذاری قابل توجهی انجام داده و اکنون پرورش میگو میتواند حلقه دیگری از این زنجیره را تکمیل کند.
مهدی تولایی معاون استاندار مازندران با اشاره به اجرای طرح های پرورش میگو در استان گفت: در صورت موفقیت طرح، علاوه بر تأمین نیاز بازار داخلی، زمینه صادرات این محصول به بازارهای هدف نیز فراهم خواهد شد.
رونق اقتصاد ساحلی
وی افزود: نزدیکی جغرافیایی مازندران به کشورهای حاشیه دریای خزر، هزینه حملونقل را کاهش داده و میتواند مزیت رقابتی مناسبی برای تولیدکنندگان ایجاد کند.
وی ادامه داد: از سوی دیگر، توسعه این صنعت به افزایش سرمایهگذاری بخش خصوصی نیز کمک خواهد کرد. تجربه استانهای جنوبی نشان داده است که هر واحد تولیدی پرورش میگو، دهها فرصت شغلی مستقیم و غیرمستقیم در بخشهای مختلف ایجاد میکند و همین موضوع میتواند به رونق اقتصادی مناطق ساحلی منجر شود.
امروز در سواحل امیرآباد و نوشهر، آنچه در حال انجام بوده آغاز مسیری است که میتواند آینده آبزیپروری شمال کشور را دستخوش تغییر کند. اگر مطالعات علمی، حمایتهای دولتی، سرمایهگذاری بخش خصوصی و ملاحظات زیستمحیطی در کنار یکدیگر قرار گیرند، خزر در سالهای آینده نه تنها با صید و پرورش ماهیان بومی، بلکه با تولید میگو نیز شناخته خواهد شد.
آبزی پروری نوین ظرفیتی که میتواند در کنار اشتغال، تولید و صادرات، سهم استان را در اقتصاد دریاپایه کشور بیش از گذشته افزایش دهد و نام مازندران را در کنار قطبهای اصلی آبزیپروری ایران پررنگتر از همیشه مطرح کند.
