آرمان بیات در گفتگو با خبرنگار خبرگزاری صداوسیما گفت: بحران اخیر در منطقه، جدیترین اختلال در صنعت حمل و نقل منطقهای پس از دوران کرونا به شمار میرود این بحران باعث آسیب شدید به آبهای منطقهای کشورهای امارات و قطر شده است؛ کشورهایی که از مهمترین مسیرهای ترانزیت مسافر و کالا از غرب به شرق محسوب میشوند.
وی افزود: برآوردها نشان میدهد که تنها در شرکت هواپیمایی امارات و بهویژه فرودگاه دبی، روزانه بیش از ۳۶۰ میلیون دلار زیان مستقیم بهوجود آمده است از این میزان، حدود ۱۰۰ میلیون دلار مربوط به فعالیتهای پروازی شرکت هواپیمایی امارات است.
کارشناس هوایی ادامه داد: این وضعیت پس از تجاوز دشمنان به خاک ایران و تشدید تنشهای منطقهای، نشانگر تأثیر عمیق بحران بر زیرساختهای تجاری و حملونقل بینالمللی خاورمیانه است، طبق گزارشها، تنها در سه تا چهار روز نخست، بیش از سه هزار و ۴۰۰ پرواز در کشورهای حاشیه خلیج فارس لغو شده و در طول دو هفته ابتدایی جنگ، این رقم به حدود بیست و چهار هزار تا پرواز رسیده است.
بیات افزود: کشور امارات بهطور خاص با بیشترین تأثیر روبهرو بوده است؛ پروازهای این کشور به بیش از صد و ده مقصد بینالمللی با محدودیتهای جدی و افزایش زمان پروازها بین ۸۰ تا ۹۰ دقیقه مواجه شدهاند، که این امر بهدلیل بسته شدن بخشی از فضای هوایی منطقه بوده است.
وی تصریح کرد: این وضعیت، همراه با رشد نرخ سوخت تا حدود ۹۰ درصد در دوره دو هفتهای جنگ بوده، موجب افزایش چشمگیر هزینههای عملیاتی شرکتهای هواپیمایی بینالمللی شده است. در نتیجه، هزینه جابهجایی مسافر و بار بهشدت بالا رفته و خطر فعالیت در منطقه افزایش یافته است.
بیات گفت: در واقع، صنعت هوانوردی منطقه با تغییری ژئوپلیتیکی روبهرو است که میتواند ساختار حکمرانی هوایی کشورهای عربی را بهطور جدی تحتتأثیر قرار دهد کشورهای امارات، قطر و بحرین که در سالهای گذشته ثبات اقتصادی خود را بر پایه امنیت نسبی بنا کرده بودند، اکنون با تهدیدی واقعی و شکنندگی این ثبات مواجهاند.
تحلیلها نشان میدهد اگر ادامه این بحران طولانی شود، احتمال شکلگیری مسیرهای جایگزین در حملونقل هوایی وجود دارد؛ از جمله استفاده بیشتر از مسیرهای هوایی ترکیه یا مناطق جنوب شرق آسیا بهعنوان گذرگاههای فرامنطقهای.
کارشناس هوایی یادآور شد: برآوردها حاکی از آن است که اقتصاد امارات روزانه حدود ۱/۰۳ میلیارد دلار بهدلیل توقف یا کاهش شدید پروازها و تعطیلی بخشهایی از گردشگری و حملونقل هوایی، زیان میبیند. این رقم در مدت چهارده روز، از هزینههای نظامی ایالات متحده که ۱۱میلیارد دلار بوده فراتر رفته است.
در مجموع، بحران کنونی نشان میدهد حوزه هوانوردی در حال تبدیل شدن به یکی از ابزارهای بازدارندگی ژئوپلیتیکی در منازعات منطقهای است؛ ابزاری که اکنون نقشی فراتر از حملونقل صرف یافته و به عاملی برای کنترل و توازن قدرت بدل شده است.
بیات بیان کرد:یکی دیگر از پیامدهای اقتصادی در سطح بینالملل که ناشی از بحرانهای اخیر است، تأثیر مستقیم بر قراردادهای خرید هواپیما توسط شرکتهای هواپیمایی منطقه خلیج فارس است با توجه به از دست رفتن مشتریان فعلی و نگرانیها برای آینده، این قراردادها تحت فشار قرار گرفتهاند
شرکتهای هواپیمایی منطقه خلیج فارس قراردادهایی به ارزش تقریبی دویست تا دویست و ۵۰ میلیارد دلار برای خرید حدود هزار و ۷۰۰ فروند هواپیما از شرکتهای ایرباس و بوئینگ (با تفاوتهای جزئی در درصد سفارشها) منعقد کردهاند پیشبینی میشود تحویل این هواپیماها که قرار بود از سال ۲۰۲۷ آغاز شود، بهطور مستقیم تحت تأثیر این بحران قرار گیرد این موضوع میتواند کشورهای منطقهای و بهویژه کشورهای همسایه را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
