زخم معده (پپتیک) یکی از بیماریهای شایع دستگاه گوارش است که به دلیل تخریب لایه محافظتی معده و ایجاد زخم در دیواره آن به وجود میآید. این بیماری میتواند منجر به درد شدید و مشکلات گوارشی متعددی شود. یکی از مهمترین علل زخم معده، عفونت با باکتری هلیکوباکتر پیلوری است که باعث تخریب لایه محافظتی مخاط معده میشود. از جمله دلایل دیگری می تواند باعث زخم معده شود می توان به مصرف الکل و سیگار ، استرس و عوامل روانی (به شکل مسقیم و غیر مستقیم)، مصرف داروهای ضد التهابی و تغذیه نامناسب (غذاهای تند، چرب و ناسالم) اشاره کرد. عوامل روانی به ویژه استرس و اضطراب میتوانند در ایجاد و تشدید زخم معده نقش داشته باشند. استرس میتواند تولید اسید معده را افزایش داده و منجر به تحریک و آسیب به دیواره معده شود. برآوردهای مختلف نشان میدهند که حدود 20-30 درصد از زخمهای معده به عوامل روانی مرتبط هستند، اگرچه این درصد ممکن است بسته به فرد و شرایط مختلف متفاوت باشد.
تحقیقات نشان دادهاند که زخم معده در میان مردان بیشتر از زنان شایع است که این تفاوت ممکن است به دلیل عوامل رفتاری، سبک زندگی(سیگار و الکل) و هورمون های جنسی مردان باشد. ناحیه جغرافیایی نیز میتواند در شیوع زخم معده تاثیرگذار باشد. در مناطقی که عفونت با هلیکوباکتر پیلوری بیشتر است، میزان زخم معده نیز بالاتر خواهد بود. علاوه بر این، الگوهای تغذیهای و سبک زندگی نیز میتوانند بر روی شیوع زخم معده تاثیر بگذارند. مثلاً در کشورهای آسیایی که مصرف غذاهای تند رایج است، شیوع زخم معده بیشتر از سایر نقاط است.
زخم معده یک بیماری چندعاملی است که به دلیل ترکیبی از عفونتهای باکتریایی، مصرف داروها، عوامل روانی و سبک زندگی ایجاد میشود. درک صحیح از این عوامل میتواند به پیشگیری و درمان موثر این بیماری کمک کند. استرس و اضطراب به عنوان عوامل روانی میتوانند نقش مهمی در ایجاد و تشدید زخم معده داشته باشند، در حالی که تفاوتهای جنسیتی و ناحیه جغرافیایی نیز میتوانند بر شیوع و بروز این بیماری تاثیرگذار باشند.