منوچهر بزرگمهر فیلسوف شاغل در امور نفت

دنیای اقتصاد چهارشنبه 18 آبان 1401 - 00:03
منوچهر بزرگمهر، مدرس، مولف، مترجم در آذر1289در تهران چشم به‌جهان گشود. او فرزند میرزا یوسف‌خان ملقب به علیم‌السلطنه از پزشکانى بود که دوره‌ طب را در فرانسه گذرانده بود. بزرگمهر تحصیلات ابتدایى و متوسطه خود را در مدرسه‌ آمریکایى تهران به پایان رساند و بعد از آنکه دو سال در مدرسه‌ حقوق به تحصیل پرداخت، سال 1311 براى ادامه‌ تحصیل به انگلستان رفت و پس از اخذ درجه‌ لیسانس حقوق از دانشگاه بیرمنگام به ایران بازگشت.

ابتدا در وزارت معارف مشغول به کار شد. پس از خدمت نظام وظیفه، در وزارت امور خارجه مشغول به کار شد. در سال۱۳۱۸ به استخدام شرکت بیمه درآمد. در سال۱۳۱۹ به مشهد منتقل شد، مدتى در راه‌آهن مشغول به کار شد و سرانجام در شرکت نفت (ابتدا در آبادان از سال ۱۳۲۱ تا ۱۳۳۳ و سپس در تهران تا سال ۱۳۴۵) مشغول به‌کار شد. وى بین سال‌هاى ۱۳۴۵ تا ۱۳۵۵ مشاور حقوقى کنسرسیوم بود. بزرگمهر همچنین از سال۱۳۴۱ تا ۱۳۴۵ در دانشگاه تدریس کرد.

منوچهر بزرگمهر از زمره نویسندگانی بود که در دهه بیست وارد صنعت نفت شد و در نقش فردی صاحب‌قلم، حلقه اصحاب قلم را در این صنعت بیش از پیش تقویت کرد. گویی صنعت نفت در گذشته‌های خود به مثابه کافه‌‌های روشنفکری بود که صاحبان قلم را طی چند دهه در دامن خود جمع کرد و آنها را در سطح شخصیت‌‌های برجسته و تاثیرگذار در عرصه فرهنگ و اندیشه پرورد؛ بزرگانی همچون: محمد‌علی موحد، حسن کامشاد، اسماعیل فصیح، منوچهر بزرگمهر، ابوالقاسم حالت، صادق چوبک، ابراهیم گلستان، نجف دریابندری، عزت‌الله فولادوند، صفدر تقی‌‌زاده، حمید نطقی، فواد روحانی، محمد‌علی صفریان، مهرداد مهرین، مهدی ماحوزی، محمدجواد مصفا و شمار دیگری از شخصیت‌‌های بنام و پرآوازه دیگر از جمله اعضای این حلقه محسوب می‌شدند که هر یک سال‌ها بعد با چاپ آثار گرانسنگ و متنوع خود نقش برجسته‌‌ای را در عرصه قلمِ این مرز و بوم ایفا کردند. با پیوستن منوچهر بزرگمهر به این صنعت هنر ترجمه نیز رونقی دیگر به خود گرفت و حائز نقش و پایگاهی مستقل شد.

مترجمان مطرحی چون: عزت‌الله فولادوند، حسن کامشاد، نجف دریابندری و فواد روحانی که با ترجمه آثار فلسفی، پیشروان اندیشه‌ نو را در مغرب زمین به ایرانیان شناساندند و هر یک به سهم خود برگی از فلسفه غرب بر برگ ‌های موجود افزودند. اما نقش و جایگاه منوچهر بزرگمهر در این میان چیز دیگری است. وی اگرچه شغل دیوانی و اداری خود را در صنعت نفت اختیار کرده و به مناصب بالای اداری همچون مشاور حقوقی شرکت نفت و ریاست اداره حقوقی شرکت نفت انگلیس و ایران دست یازیده بود، اما به‌عنوان مترجم آثار فلسفی در زمره اولین کسانی بود که تازه‌های اندیشه‌ فلسفی غرب را به ایرانیان شناساند. کسی از دانش‌آموختگان رشته فلسفه نیست که نام منوچهر بزرگمهر را نشنیده و از مقام و شخصیت و مجموعه آثار ترجمانی او بی‌‌خبر باشد. اهمیت کار بزرگمهر آنجا نمایان می‌شود که پژوهشگران فلسفی طی چند دهه هنگامی که می‌خواستند درباره فلسفه تحلیلی اطلاعاتی کسب کنند، معمولا به سراغ آثار ترجمه‌شده او می‌‌رفتند. منوچهر بزرگمهر ۲۷آبان۱۳۶۵ در آمریکا درگذشت.

 

منبع: کتاب در دست انتشار« مشاهیر نفت» نوشته محمدحسن تدریسی

منبع خبر "دنیای اقتصاد" است و موتور جستجوگر خبر تیترآنلاین در قبال محتوای آن هیچ مسئولیتی ندارد. (ادامه)
با استناد به ماده ۷۴ قانون تجارت الکترونیک مصوب ۱۳۸۲/۱۰/۱۷ مجلس شورای اسلامی و با عنایت به اینکه سایت تیترآنلاین مصداق بستر مبادلات الکترونیکی متنی، صوتی و تصویری است، مسئولیت نقض حقوق تصریح شده مولفان از قبیل تکثیر، اجرا و توزیع و یا هرگونه محتوای خلاف قوانین کشور ایران بر عهده منبع خبر و کاربران است.