ناباروری جزء عوامل مهم و تاثیرگذار بر روابط بین زن و مرد و همچنین کیفیت زندگی آن‌ها می‌باشد؛ از این رو شناسایی متغیر‌هایی که بر ناباروری تاثیرگذار می‌باشند، می‌تواند بسیار مفید و کمک کننده باشد. با توجه به تحقیقات انجام شده، مشخص شده است که چاقی و اضافه وزن در مردان می‌تواند در باروری آن‌ها تغییر ایجاد کند. متاسفانه به دلیل شیوع بیش‌تر اضافه وزن در جامعه امروزی، چگونگی تاثیر این متغیر بر باروری بسیار مورد توجه قرار گرفته است. در این مقاله به بررسی دقیق‌تر ارتباط میان افزایش وزن و چاقی با ناباروری مردان می‌پردازیم.

اضافه وزن می‌تواند بر چه مواردی تاثیر بگذارد؟

چاقی و اضافه وزن به ویژه اگر هورمونی باشد می‌تواند بر روی نطفه مردان تاثیر بگذارد. در اینجا به ذکر برخی از این تغییرات می‌پردازیم و در ادامه بیش‌تر درمورد آن‌ها صحبت خواهیم کرد.

ایجاد تغییر در فرایند اسپرم سازی
تعداد سلول‌های جنسی
میزان تحرک اسپرم‌ها
شکل و ساختار اسپرم‌ها
آسیبی که به DNA اسپرم‌ها وارد می‌شود
کم شدن میل جنسی
ایجاد تغییر در عملکرد جنسی
تغییرات هورمونی در بدن مردان
ایجاد اختلال در میزان ترشح هورمون‌های FSH و LH
ایجاد اختلال در میزان گلوبولینی که به سلول‌های جنسی متصل است

چاقی می‌تواند سبب کاهش کیفیت اسپرم‌های مردان شود و همچنین با تاثیرگذاری بر هورمون تستسترون، باعث ناباروری در مردان شود.

منظور از کیفیت اسپرم ها، تعداد کل اسپرم‌ها و تعداد اسپرم‌های متحرک می‌باشد. پس از مقایسه این کیفیت، مشاهده شد که این تعداد در مردان چاق کم‌تر از مردان با وزن پایین‌تر می‌باشد. به طوری که هر هفت کیلوگرم اضافه وزن، ۱۰ درصد از قدرت باروری مردان کم می‌کند.

چاقی سبب کاهش عملکرد بیضه‌ها و به دنبال آن کاهش هورمون تستسترون می‌شود. چاقی همچنین سبب تبدیل هورمون تستسترون به هورمون استروژن می‌شود. به طوری که میزان این هورمون مردانه در افراد با وزن بالاتر حدود ۲۴ درصد کم‌تر از مردان با وزن متعادل می‌باشد.

مطالعات نشان داده که میان اندازه دور کمر و چاقی با قدرت باروری مردان، یک ارتباط معکوس وجود دارد.

اضافه وزن به شکل مستقیم بر ساختار و بافت بیضه تاثیر می‌گذارد.

بافت چربی می‌تواند به شکل یک بافت التهابی عمل کند و سبب ترشح تعداد زیادی هورمون و ماده شیمیایی شود. این مواد شیمیایی می‌توانند ویژگی‌های باروری اسپرم را دچار تخریب کنند.

همان طور که تحقیقات نشان داده است، بیمارانی که دارای اضافه وزن می‌باشند یا چاق هستند، ۷۶ درصد مردانی را تشکیل می‌دهند که اختلال نعوظ و کاهش میل جنسی را گزارش می‌کنند.

افزایش وزن به دلیل افزایش دمای بیضه، می‌تواند اسپرم سازی را متوقف کند. افزایش توزیع چربی در برخی قسمت‌های بدن، سبک زندگی کم تحرک و چاقی می‌تواند سبب افزایش دمای بیضه شود. استرس گرمایی در دستگاه تناسلی مردان به عنوان یک عامل مهم در کاهش کیفیت منی، بروز تب و واریکوسل شناخته می‌شود.

چگونه این اضافه وزن را درمان کنیم؟

افرادی که وزن بالایی دارند نباید به دنبال کاهش وزن به صورت غیر اصولی باشند، چرا که این کار برای سلول‌های بدن آن‌ها به ویژه اسپرم، گرسنگی را به ارمغان می‌آورد؛ در نتیجه کیفیت اسپرم‌ها دو چندان کاهش می‌یابد؛ بنابراین توصیه می‌شود که با مراجعه به یک متخصص تغذیه، یک برنامه اصولی برای کاهش وزن دریافت شود. در نتیجه این فرد به شکل متعادل و متناسب با نیاز‌های بدنی اش، به وزن ایده آل می‌رسد و سبب ارتقا سلامت فرزند آینده خود خواهد شد.

ممکن است به دلایل مختلفی از جمله سن پدر و مادر، زمان کافی برای کاهش وزن وجود نداشته باشد؛ در این شرایط توصیه شده است که ۳ ماه پیش از اقدام برای فرزندآوری، حدود ۵ تا ۱۵ درصد وزن کاهش یابد و سپس اقدام شود؛ بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که همواره به دارو و جراحی برای درمان ناباروری نیاز نیست. حتی گاهی با وجود دریافت اقدامات درمانی مناسب به دلیل سبک زندگی نادرست، ناباروری درمان نمی‌شود. پس ابتدا باید سبک زندگی زوجین اصلاح شود و سپس اقدام به درمان ناباروری شود.

برخی از مردان به چاقی مرضی مبتلا هستند و همین امر سب ناباروری آن‌ها می‌شود؛ در این صورت کاهش وزن نیاز به یک بازه زمانی وسیع دارد، پس معمولا با مصرف دارو و کمبود‌های هورمونی را از بین می‌برند؛ در نتیجه اسپرم سازی نیز بهبود می‌یابد.