ارگانویید به مجموعهای از سلولها گفته میشود که عملکردشان دقیقا مشابه بافت طبیعی است و گزینه مناسبی برای آزمایش انواع روش های درمانی محسوب میشود.
محققان دانشگاه کالیفرنیا با استفاده از سلولهای بنیادی بالغ به دست آمده از ریه انسان، سه سری از ارگانوییدهای ریه را ساختند و با استفاده از ترکیب خاصی از فاکتورهای رشد توانستند سلولهای تشکیل دهنده مسیرهای هوایی فوقانی و تحتانی ریه انسان از جمله سلولهای تخصصی الوئولار موسوم به AT۲ را حفظ کنند.
پس از آلوده شدن ارگانوییدها به ویروس SARS-CoV-۲ مشخص شد سلولهای تشکیل دهنده مسیرهای هوایی فوقانی ریه در ایجاد و گسترش عفونت نقش مهمی ایفا میکنند، در حالی که سلولهای مسیرهای هوایی تحتانی ریه، در واکنش ایمنی بدن نقش حیاتی دارند. همچنین محققان دریافتند هردو نوع سلول در وقوع واکنش ایمنی موسوم به توفان سایتوکین نقش دارند.
توفان سایتوکین (cytokine storm) یک واکنش غیرطبیعی ایمنی است. این واکنش نوعی سندرم پاسخ التهابی سیستمیک است و میتواند با علایم مانند تب، خستگی، بیاشتهایی، درد مفاصل، تهوع، استفراغ، اسهال، عوارض پوستی، تنفس سریع، تپش قلب، افت فشار خون، تشنج، سردرد، توهم و لرزش همراه باشد. سایتوکینها پروتئینهای محلول در آب هستند که توسط سلولهای مختلف تولید شده و وظیفه انتقال پیام بین سلولها را بر عهده دارند.
به گفته محققان این ارگانویید فرایند آلوده شدن ریه انسان به ویروس SARS-CoV-۲ را دقیقا مشابه آنچه در واقع رخ میدهد، شبیهسازی میکند و نقش اختصاصی هر یک از انواع سلولها در ریه آلوده به ویروس را نشان میدهد. همچنین این ارگانویید امکان ارزیابی اثربخشی و میزان سمیت داروها و شناسایی ترکیبات بیاثر را در مراحل اولیه و پیش از آغاز مرحله آزمایشات بالینی فراهم میکند.
