به گزارش خبرگزاری تسنیم از چابهار، سواحل مکران امروز بیش از هر زمان دیگری به عنوان یکی از مهمترین کانونهای توسعه آینده ایران شناخته میشوند؛ منطقهای که علاوه بر ظرفیتهای کمنظیر بندری و تجاری، از ذخایر ارزشمند زیستی و دریایی برخوردار است و میتواند نقش تعیینکنندهای در تحقق اقتصاد دریا محور ایفا کند. در این میان، دانشگاهها و مراکز علمی در چابهار به عنوان قلب سواحل مکران، به عنوان بازوی پژوهشی توسعه، مسئولیتی فراتر از تولید مقاله بر عهده دارند و باید دانش را به فناوری، ثروت و حل مسائل واقعی جامعه تبدیل کنند.
دانشگاه دریانوردی و علوم دریایی چابهار طی سالهای اخیر تلاش کرده است با تمرکز بر پژوهشهای کاربردی، مسیر تازهای برای بهرهبرداری علمی از ظرفیتهای سواحل مکران ترسیم کند. این رویکرد موجب شده بخش قابل توجهی از تحقیقات دانشگاه، مستقیماً به نیازهای منطقه، صنایع دریایی، شیلات، محیط زیست و فناوریهای نوین اختصاص یابد و نتایج آن قابلیت اجرایی پیدا کند.
در میان ظرفیتهای طبیعی مکران، جلبکهای دریایی از جایگاه ویژهای برخوردارند؛ منابعی ارزشمند که در بسیاری از کشورهای پیشرفته، پایه شکلگیری صنایع بزرگ دارویی، غذایی، آرایشی و فناوریهای نوین شدهاند. بهرهبرداری علمی از این منابع میتواند علاوه بر ایجاد ارزش افزوده، زمینه اشتغال، توسعه صنایع دانشبنیان و افزایش سهم اقتصاد دانشبنیان در جنوب شرق کشور را فراهم سازد.
همزمان با گسترش فناوریهای نوین، استفاده از روشهای سازگار با محیط زیست در تولید محصولات پیشرفته نیز اهمیت روزافزونی یافته است. پژوهشگران دانشگاه دریانوردی و علوم دریایی چابهار با ورود به حوزه سنتز زیستی نانوذرات از طریق جلبکهای دریایی، گام مهمی در توسعه فناوریهای سبز برداشتهاند؛ رویکردی که ضمن کاهش مصرف مواد شیمیایی، میتواند زمینه تولید محصولات با ارزش افزوده بالا و سازگار با محیط زیست را فراهم کند.
در چنین شرایطی، خبرنگار تسنیم سراغ سراج بیتا، معاون پژوهش و فناوری دانشگاه دریانوردی و علوم دریایی چابهار رفته تا از طریق گفتوگوی تفصیلی با وی، تصویری روشن از ظرفیتهای علمی این دانشگاه، دستاوردهای پژوهشی در حوزه جلبکهای دریایی و فناوری نانو، ارتباط دانشگاه با صنعت و چشمانداز تبدیل مکران به یکی از قطبهای علمی و فناوری کشور ارائه دهد.
پژوهش حلقه اتصال دانشگاه با توسعه سواحل مکران
وی با معرفی سوابق علمی خود اظهار داشت: عضو هیئت علمی گروه شیلات دانشگاه دریانوردی و علوم دریایی چابهار هستم و مدرک دکترای بهداشت آبزیان را از دانشگاه شهید چمران اهواز دریافت کردهام. اکنون با مرتبه دانشیاری در دانشکده علوم دریایی فعالیت میکنم و مسئولیت معاونت پژوهش و فناوری دانشگاه را نیز بر عهده دارم.
بیتا افزود: در معاونت پژوهش و فناوری تلاش میکنیم با برنامهریزی هدفمند، زمینه توسعه پژوهشهای کاربردی، فناورانه و اثرگذار را فراهم کنیم تا نتایج تحقیقات دانشگاهی بتواند پاسخگوی نیازهای واقعی جامعه باشد.
وی مهمترین ماموریت این معاونت را تمرکز بر پژوهشهای کاربردی در حوزه علوم دریایی، شیلات، مدیریت و اقتصاد محیط زیست دریایی و فناوریهای نوین دریایی عنوان کرد و گفت: موقعیت راهبردی دانشگاه در سواحل مکران این فرصت را فراهم کرده است که تحقیقات دانشگاه به سمت حل مسائل منطقه هدایت شود.
معاون پژوهش و فناوری دانشگاه دریانوردی و علوم دریایی چابهار تاکید کرد: ماموریت اصلی دانشگاه شناسایی نیازها و چالشهای سواحل مکران و ارائه راهکارهای علمی برای رفع آنهاست؛ موضوعی که از طریق اجرای طرحهای پژوهشی، پایاننامههای دانشجویی و همکاری گسترده با دستگاههای اجرایی دنبال میشود.
وی خاطرنشان کرد: اعتقاد داریم پژوهش نباید صرفاً در قالب مقاله باقی بماند، بلکه باید به فناوری، محصول، ایجاد اشتغال، تولید ثروت و توسعه منطقه منجر شود.
رشد پژوهشهای مسئلهمحور و توسعه همکاری با صنعت
بیتا با اشاره به روند رو به رشد فعالیتهای پژوهشی دانشگاه در سالهای اخیر اظهار داشت: خوشبختانه طی سالهای گذشته دانشگاه دریانوردی و علوم دریایی چابهار در حوزه پژوهش و فناوری رشد قابل توجهی را تجربه کرده است؛ رشدی که در شاخصهایی همچون افزایش تعداد مقالات علمی و پژوهشی، گسترش همکاریهای بینبخشی و ارتقای جایگاه دانشگاه در رتبهبندیهای علمی کشور به خوبی قابل مشاهده است.
وی افزود: یکی از مهمترین رویکردهای دانشگاه، حرکت به سمت پژوهشهای مسئلهمحور بوده است. بر همین اساس تلاش کردهایم موضوع تحقیقات و فعالیتهای علمی اعضای هیئت علمی و دانشجویان بر اساس نیازهای واقعی منطقه و کشور تعریف شود تا خروجی پژوهشها صرفاً جنبه نظری نداشته باشد و بتواند در حل مشکلات موجود نقشآفرین باشد.
معاون پژوهش و فناوری دانشگاه دریانوردی و علوم دریایی چابهار ادامه داد: بخش قابل توجهی از پژوهشهایی که امروز در دانشگاه انجام میشود، به ظرفیتها و چالشهای سواحل مکران اختصاص دارد و همین موضوع باعث شده نتایج تحقیقات از قابلیت اجرایی بیشتری برخوردار شود و زمینه استفاده از آنها در تصمیمگیریهای اجرایی فراهم شود.
وی تصریح کرد: زمانی میتوان یک دانشگاه را اثرگذار دانست که ارتباط مستمر و سازندهای با صنعت، دستگاههای اجرایی و جامعه داشته باشد؛ از همین رو توسعه این ارتباطات یکی از سیاستهای اصلی معاونت پژوهش و فناوری دانشگاه محسوب میشود.
دانشگاه در کنار صنعت برای حل مسائل منطقه
بیتا با بیان اینکه همکاریهای گستردهای میان دانشگاه و دستگاههای اجرایی شکل گرفته است، اظهار داشت: طی سالهای اخیر تعاملات خوبی با دستگاههای اجرایی استان، شرکتهای مختلف، شهرکهای صنعتی و همچنین سازمان بنادر و دریانوردی برقرار شده است.
وی افزود: این همکاریها سبب شده بسیاری از مسائل و نیازهای منطقه در قالب پروژههای پژوهشی تعریف شود و اعضای هیئت علمی و پژوهشگران دانشگاه بتوانند با استفاده از ظرفیتهای علمی خود برای رفع این مشکلات راهکار ارائه دهند.
معاون پژوهش و فناوری دانشگاه دریانوردی و علوم دریایی چابهار خاطرنشان کرد: تلاش ما این است که توان علمی دانشگاه مستقیماً در خدمت توسعه منطقه قرار گیرد و تحقیقات دانشگاهی بتواند پاسخگوی نیازهای واقعی دستگاههای اجرایی و بخشهای مختلف اقتصادی باشد.
وی تاکید کرد: هرچه ارتباط میان دانشگاه، صنعت و جامعه عمیقتر شود، امکان تبدیل دانش به فناوری و ثروت نیز افزایش خواهد یافت و این موضوع یکی از اهداف جدی دانشگاه در سالهای اخیر بوده است.
حمایت از نوآوری و شرکتهای دانشبنیان
بیتا با اشاره به برنامههای دانشگاه در حوزه فناوری و تجاریسازی دستاوردهای پژوهشی اظهار داشت: طی سالهای اخیر توجه ویژهای به توسعه فناوری و حمایت از ایدههای نوآورانه داشتهایم و یکی از مهمترین اقدامات انجام شده، فعالسازی مرکز رشد و فناوری دانشگاه بوده است.
وی افزود: این مرکز بستری مناسب برای تبدیل ایدههای خلاقانه به فناوری، محصول و کسبوکار فراهم کرده و تلاش میکند از صاحبان ایده تا مرحله تجاریسازی حمایت کند.
معاون پژوهش و فناوری دانشگاه دریانوردی و علوم دریایی چابهار ادامه داد: تاکنون چندین هسته فناور و شرکت دانشبنیان در این مرکز مستقر شدهاند که در حوزههای مختلف علوم دریایی، شیلات، فناوریهای نوین و سایر موضوعات مرتبط فعالیت میکنند.
وی تاکید کرد: این مجموعهها میتوانند نقش مهمی در توسعه اقتصاد دانشبنیان منطقه ایفا کنند و زمینه اشتغال فارغالتحصیلان دانشگاهی را نیز فراهم آورند.
پایاننامهها در خدمت توسعه مکران
بیتا درباره هدایت پایاننامههای دانشجویان نیز اظهار داشت: با توجه به ظرفیتهای کمنظیر سواحل مکران، تلاش کردهایم پایاننامههای دانشجویان به سمت موضوعات تقاضامحور هدایت شوند.
وی افزود: هدف این است که دانشجویان تنها برای انجام یک فعالیت آموزشی یا پژوهشی پایاننامه تهیه نکنند، بلکه تحقیقات آنها بتواند یکی از نیازهای واقعی منطقه را برطرف کند و قابلیت اجرا در عرصههای مختلف را داشته باشد.
معاون پژوهش و فناوری دانشگاه دریانوردی و علوم دریایی چابهار تصریح کرد: این رویکرد علاوه بر ارتقای کیفیت پژوهشها، موجب میشود دانشجویان ارتباط نزدیکتری با مسائل واقعی جامعه برقرار کنند و نتایج تحقیقات نیز قابلیت بهرهبرداری عملی پیدا کند.
وی خاطرنشان کرد: دانشگاه تلاش میکند ظرفیت علمی دانشجویان را در مسیر حل مسائل سواحل مکران، توسعه اقتصاد دریا محور و پاسخگویی به نیازهای کشور به کار گیرد.
چشمانداز دانشگاه؛ مرجع علمی فناوریهای دریایی کشور
بیتا در تشریح چشمانداز دانشگاه اظهار داشت: امیدواریم در آینده دانشگاه دریانوردی و علوم دریایی چابهار به یکی از مراجع اصلی علمی و فناوری کشور در حوزه سواحل مکران تبدیل شود.
وی افزود: هدف ما تنها تربیت نیروی انسانی متخصص نیست، بلکه میخواهیم در توسعه فناوریهای دریایی، ایجاد اشتغال، گسترش شرکتهای دانشبنیان و حل مسائل منطقه نیز نقش موثر و ماندگاری ایفا کنیم.
معاون پژوهش و فناوری دانشگاه دریانوردی و علوم دریایی چابهار تاکید کرد: ظرفیتهای موجود در سواحل مکران بسیار گسترده است و دانشگاه میتواند به عنوان بازوی علمی توسعه این منطقه عمل کند.
وی گفت: اگر ظرفیتهای علمی، پژوهشی و فناورانه به درستی مورد استفاده قرار گیرد، فرصتهای ارزشمندی برای توسعه پایدار، افزایش اشتغال و رونق اقتصاد دریا محور در جنوب شرق کشور ایجاد خواهد شد.
آینده مکران در گرو شکلگیری زیستبوم قدرتمند علم، فناوری و نوآوری
آنچه امروز در دانشگاه دریانوردی و علوم دریایی چابهار در حال شکلگیری است، تنها مجموعهای از فعالیتهای آموزشی و پژوهشی نیست، بلکه تلاشی هدفمند برای پیوند میان علم، فناوری و نیازهای واقعی منطقه مکران به شمار میرود؛ رویکردی که میتواند الگوی مناسبی برای توسعه سایر دانشگاههای تخصصی کشور نیز باشد.
تجربه پژوهشهای انجام شده در زمینه جلبکهای دریایی، فناوری نانو، شیلات و محیط زیست نشان میدهد ظرفیتهای طبیعی سواحل مکران هنوز بخش بزرگی از قابلیتهای خود را آشکار نکردهاند. سرمایهگذاری در تحقیقات کاربردی و حمایت از شرکتهای دانشبنیان میتواند این ظرفیتها را به فرصتهای اقتصادی، صنعتی و فناورانه تبدیل کند.
توسعه اقتصاد دانشبنیان در جنوب شرق کشور بدون حضور فعال دانشگاهها امکانپذیر نیست. هدایت پایاننامههای دانشجویی به سمت مسائل واقعی، گسترش همکاری با دستگاههای اجرایی و صنعت و تجاریسازی دستاوردهای پژوهشی، مسیری است که میتواند ضمن حل مشکلات منطقه، زمینه اشتغال فارغالتحصیلان و افزایش بهرهوری منابع طبیعی را نیز فراهم آورد.
از سوی دیگر، استفاده از فناوریهای سبز و بهرهگیری از روشهای سازگار با محیط زیست در تحقیقات دانشگاه، نشان میدهد توسعه اقتصادی و حفاظت از منابع طبیعی میتوانند همزمان دنبال شوند. چنین رویکردی در شرایط تغییرات اقلیمی و ضرورت صیانت از اکوسیستمهای دریایی، اهمیت دوچندانی پیدا میکند.
بیتردید آینده مکران تنها در توسعه زیرساختهای بندری و حملونقل خلاصه نمیشود؛ آینده این منطقه در گرو شکلگیری زیستبوم قدرتمند علم، فناوری و نوآوری است. دانشگاه دریانوردی و علوم دریایی چابهار با تمرکز بر پژوهشهای مسئلهمحور و بهرهگیری از ظرفیتهای کمنظیر دریای عمان، میتواند یکی از مهمترین پیشرانهای توسعه پایدار، اقتصاد دریا محور و تولید فناوریهای بومی در کشور باشد.
انتهای پیام/
