خبرگزاری مهر، گروه استانها: مرز خسروی، این دروازه قدیمی، اصیل و خاطرهانگیز زیارت، بار دیگر در آستانه فرارسیدن حماسه عظیم اربعین حسینی جان تازهای گرفته و نفسهای مشتاقانه هزاران زائر دلباخته را در فضای معنوی خود جای داده است. هر سال با نزدیک شدن به ایام اربعین، میلیونها عاشق و دلداده سیدالشهدا (ع) از اقصینقاط ایران اسلامی و کشورهای همسایه، دل به جادههای منتهی به مرزها میسپارند تا خود را به اقیانوس بیکران زائران در کربلا برسانند. در این میان، مرز خسروی در استان کرمانشاه، به دلیل موقعیت استراتژیک، فاصله کوتاه تا عتبات مقدسه در کشور عراق و زیرساختهای مطلوب، به عنوان یکی از امنترین و مجهزترین گذرگاههای غرب کشور، نقشآفرینی ویژهای در تسهیل این حماسه عظیم انسانی دارد. با توجه به گرمای بیسابقه هوا در ایام منتهی به اربعین حسینی، انتخاب مرزی که دارای امکانات رفاهی مناسب، سایهبانهای مجهز و مسیرهای دسترسی کوتاه باشد، برای زائران از اهمیت مضاعفی برخوردار است که خسروی این ویژگیها را در خود جای داده است.
از روزگاری که مرز خسروی تنها محلی برای عبور کامیونهای ترانزیتی و تبادلات تجاری خشک بود، سالها گذشته است. امروز این نقطه مرزی، به صحنهای باشکوه از تجلی شور و شعور حسینی تبدیل شده است؛ جایی که اشک شوق و لبخند رضایت، خستگی راه و امید به وصال، و امنیت پایدار و عشق به اهلبیت (ع) در هم تنیدهاند. آنچه بیش از هر چیز در این ایام در مرز خسروی خودنمایی میکند، تلاش بیوقفه و شبانهروزی دستگاههای اجرایی، امنیتی، امدادی و خدماتی برای تسهیل تردد زائران است؛ چرا که مدیریت این موج عظیم انسانی، تنها با هماهنگی دقیق، پیشبینیهای کارشناسانه و برنامهریزیهای چندلایه ممکن خواهد بود. در این زنجیره خدماترسانی، حوزه حملونقل و جابهجایی مسافران از مبدأ تا مقصد، بیشک شریان حیاتی عملیات اربعین محسوب میشود. زائران پس از ورود به شهرستان مرزی قصرشیرین و پارک خودروهای شخصی خود در پارکینگهای وسیع و رسمی مستقر در این منطقه، بلافاصله توسط ناوگان اتوبوسرانی سازمانیافته به سمت پایانه مرزی خسروی هدایت میشوند. این بخش از مسیر که به عنوان حلقه دوم جابهجایی شناخته میشود، به دلیل تأثیر مستقیم بر کاهش خستگی زائران و افزایش سرعت تردد در پایانه، از حساسیتی فوقالعاده برخوردار است.
نگاهی به عملکرد سیستم حملونقل در سال گذشته، نشان از ظرفیت بالای این مرز در مدیریت بحران و ازدحام دارد. در اربعین سال گذشته، آمادگی کامل ناوگان حملونقل عمومی، تجربهای موفق و آرامشبخش را برای زائران رقم زد. استقرار ۱۷۰ دستگاه اتوبوس در خاک ایران و ۸۰ دستگاه در خاک عراق در محدوده مرز خسروی، نشاندهنده یک برنامهریزی منسجم بود. در آن ایام، با هماهنگیهای انجامشده، تمامی تمهیدات برای جابهجایی زائران از نقطه صفر مرزی تا پارکینگها و مراکز تجمع در دو سوی مرز فراهم شد. شبکه حملونقل مرزی با بهکارگیری ۴۰۰ دستگاه ناوگان شامل ۲۳۰ دستگاه اتوبوس، ون و تاکسی، بهصورت شبانهروزی و فعال خدماترسانی کرد. این ناوگان در چهار نقطه کلیدی مستقر شده بودند؛ در خاک ایران، ناوگان مستقر در پارکینگ برکت در یک مسیر ۱۰ کیلومتری بهصورت رفتوبرگشت فعالیت داشتند و ناوگان پارکینگ قصرشیرین نیز خدمات خود را در مسیر ۴۰ کیلومتری ارائه میدادند.
در آنسوی مرز و در خاک عراق نیز دو محور بسیار فعال برای خدمترسانی تعریف شده بود؛ نخست، محور پایانه مرزی عراق با مسیر ۵ کیلومتری رفتوبرگشت که زائران را بهصورت کاملاً رایگان جابهجا میکرد و دوم، مسیر استراتژیک منذریه تا ترمینال بغداد که بنا به درخواست و نیاز طرف عراقی، تا ۵۰ دستگاه اتوبوس ایرانی در آن به فعالیت پرداخته و بار ترافیکی را کاهش دادند. نصب نرخنامههای مصوب بر روی اتوبوسها برای شفافسازی هزینهها و جلوگیری از سوءاستفادههای احتمالی، از دیگر اقدامات مؤثری بود که آرامش روانی زائران را تأمین کرد. نتیجه این انسجام، ثبت حدود ۷۰۰ هزار تردد در مرز خسروی و انجام بیش از ۱۳ هزار و ۵۰۰ سرویس حملونقل موفق و ایمن در این مرز بود که در مقایسه با سایر مرزها، رکوردی درخشان در کیفیت خدمات محسوب میشود.
با عبور از گیتهای خروجی خسروی و ورود به خاک عراق، فاز دوم و حساستر خدماترسانی آغاز میشود. اختصاص اتوبوسهای ایرانی برای جابهجایی رایگان زائران از نقطه صفر مرزی تا پایانه گاراژ منذریه، ابتکاری است که در کاهش هزینهها و رفع سرگردانی زائران در گرمای طاقتفرسا، نقشی بیبدیل ایفا میکند.
از گاراژ منذریه به بعد، زائران با استفاده از ناوگان محلی عراق شامل ون، مینیبوس و اتوبوسهای بینشهری، با پرداخت کرایههای مصوب راهی شهرهای مقدس نجف، کربلا، سامرا و کاظمین میشوند. در طول این مسیرها، حضور تیمهای امدادی مشترک ایرانی و عراقی و فعالیت موکبهای پذیرایی صلواتی، تابلویی زیبا از وحدت، همدلی و مهماننوازی دو ملت را به تصویر میکشد و خستگی این سفر معنوی را از تن زائران میزداید.
مواکب مردمی؛ پوششی بر کمبود مجتمعهای بینراهی
یکی از زائران مشهدی که سال گذشته در ایام پرالتهاب و شلوغ اربعین، مرز خسروی را برای تشرف به کربلای معلی انتخاب کرده بود، در گفتگو با خبرنگار مهر به تشریح تجربیات خود پرداخت و اظهار کرد: در مسیر رسیدن به استان کرمانشاه، امکانات رفاهی و مواکب به خوبی مستقر شده بودند. با توجه به اینکه این استان هرساله میزبان حجم عظیمی از زائران عبوری است، جانمایی مواکب بسیار هوشمندانه و دقیق بود. تنها نکتهای که شاید در ایام غیراربعین به چشم بیاید، کمبود مجتمعهای رفاهی دائمی و بینراهی است، اما در ایام اربعین، استقرار پرشور مواکب پذیرایی و اسکان، این ضعف را به طور کامل پوشش میدهد.
این زائر خراسان رضوی در ادامه گفتگوی خود با خبرنگار مهر، به یکی از دغدغههای مسیر اشاره کرد و افزود: مسئله دیگری که شاید برای زائران، بهویژه کسانی که با خودروی شخصی از استانهای دوردست عازم مرز میشوند، دردسرساز شود، محدودیتهای سوختگیری در این ایام است. سهمیهبندی و محدودیت ۲۰ لیتری در هر نوبت سوختگیری، که نیازمند تدبیر است.
تردد روان و ناوگان خنک؛ برگ برنده مرز خسروی
وی با مقایسه مرز خسروی با سایر گذرگاهها تصریح کرد: ما هرساله از مرزهای دیگری تردد میکردیم که هم گرمای هوا و هم کمبود امکانات واقعاً کلافهکننده بود؛ ازدحام شدید نیز باعث میشد تردد با کندی و مشکل مواجه شود. اما سال گذشته که مرز خسروی را انتخاب کردیم، تجربه کاملاً متفاوتی داشتیم. برخلاف سایر مرزها، مسیر پارکینگها تا پایانه مرزی بسیار کوتاه و در دسترس بود. اتوبوسهای حملونقل عمومی به وفور با کولرهای روشن و کمترین هزینه، آماده انتقال زائران بودند که این موضوع برای خانوادههایی که کودک خردسال یا سالمند به همراه دارند، یک نعمت بزرگ است.
این زائر در پایان خاطرنشان کرد: پس از رسیدن به مرز، بدون کوچکترین معطلی و توقفی از گیتهای ایرانی عبور کردیم و پس از خروج از گیتهای عراق، توسط اتوبوسهای مستقر ایرانی بهصورت رایگان به گاراژ مرزی منذریه و از آنجا به نجف منتقل شدیم. در مسیر برگشت نیز وضعیت وسایل حملونقل عمومی در گاراژهای عراقی برای انتقال به پایانه و سپس بازگشت به پارکینگها عالی و منظم بود.
استقرار ۲۳۰ دستگاه اتوبوس برای جابهجایی زائران در خسروی
غلامرضا شهبازی، رئیس سازمان حملونقل مسافر شهرداری کرمانشاه و مسئول قرارگاه حملونقل مرزی خسروی در گفتگو با خبرنگار مهر، از آمادگی کامل و صددرصدی ناوگان حملونقل عمومی برای خدماترسانی به زائران اربعین حسینی در این مرز بینالمللی خبر داد و اظهار کرد: با برنامهریزیهای انجامشده، در ایام اربعین بیش از ۲۳۰ دستگاه اتوبوس برای جابهجایی زائران در مرز خسروی مستقر خواهند شد تا هیچ زائری برای رسیدن به نقطه صفر مرزی با مشکل مواجه نشود.
وی در تشریح ترکیب این ناوگان به خبرنگار مهر گفت: از این تعداد، ۱۰۰ دستگاه اتوبوس از ناوگان ملکی و بخش خصوصی شهرداری کرمانشاه تأمین شده است و به منظور تقویت ظرفیتها، ۱۰۰ دستگاه اتوبوس از شهرداری کرج و ۳۰ دستگاه اتوبوس نیز از شهرداری همدان به منطقه اعزام شده و مسئولیت خطیر انتقال زائران را بر عهده خواهند داشت.
کرایه ۳۰ هزار تومانی
مسئول قرارگاه حملونقل مرزی خسروی با اشاره به سناریوهای پیشبینیشده برای روزهای اوج تردد، تصریح کرد: در صورت افزایش ناگهانی حجم تردد زائران، ناوگان حملونقل محلی شهر قصرشیرین و مناطق اطراف شامل تاکسیها، ونها و مینیبوسها نیز به عنوان ظرفیت پشتیبان وارد عمل شده و چرخه خدماترسانی را تکمیل خواهند کرد. بر اساس مصوبات قرارگاه مرکزی حملونقل ستاد اربعین کشور، هزینه جابهجایی زائران در مرز خسروی مبلغ ۳۰ هزار تومان تعیین شده است. تمامی این خودروها مستقیماً در محل پارکینگها مستقر خواهند بود تا زائران پس از پارک خودروهای شخصی خود، در کمترین زمان و بدون معطلی به نقطه صفر مرزی منتقل شوند.
شهبازی در پایان با اشاره به زمان آغاز عملیات گفت: اعزام تدریجی ناوگان شهرداری کرمانشاه به مرز خسروی از روز چهارشنبه ۲۴ تیرماه آغاز میشود و این روند تا بازگشت آخرین زائران و پایان عملیات اربعین ادامه خواهد داشت. با توجه به اعزام بخش قابلتوجهی از ناوگان حملونقل عمومی به مرز خسروی، احتمال کاهش سطح خدماترسانی درونشهری در این ایام وجود دارد که از شهروندان فهیم کرمانشاهی بابت این محدودیت موقت صمیمانه پوزش میطلبیم.
پویایی، نظم و شکوه خدماترسانی در مرز تاریخی خسروی، جلوهای بینظیر از همافزایی ملی و عشق به مکتب عاشوراست که نشان میدهد استان کرمانشاه ظرفیت تبدیل شدن به قطب اصلی دیپلماسی زیارتی کشور را داراست. با این حال، برای تثبیت این جایگاه و جلوگیری از بروز گرههای ترافیکی و رفاهی در سالهای آینده، مطالبه مشخص و قطعی از دولت و وزارت راه و شهرسازی، احداث و توسعه مجتمعهای رفاهی بینراهی دائمی در مسیرهای منتهی به قصرشیرین، و همچنین لغو محدودیتهای سوختگیری در جایگاههای مسیر زائران در ایام اربعین است تا این زیرساختهای موقت، به سرمایهای پایدار برای رونق گردشگری مذهبی و اقتصاد منطقه در تمام طول سال تبدیل گردد.
