محمد ادریسیان چهارشنبه ۲۴ تیر در جمع خبرنگاران با تأکید بر جایگاه استراتژیک قنوات در حفظ پایداری اکوسیستم منطقه، تصریح کرد: قنوات در همدان فقط یک سیستم انتقال آب سنتی نیستند، بلکه رگهای حیاتی و خودتنظیمگر هستند که برخلاف چاههای عمیق، بدون تخریب آبخوان، امنیت کشاورزی و معیشت روستایی را تضمین میکنند.
وی افزود: این سازههای مهندسی کهن، با بهرهگیری از شیب طبیعی زمین و بدون نیاز به انرژیهای فسیلی یا اعمال فشار مکانیکی، آب را به سطح زمین منتقل میکنند و الگویی بیبدیل در «مدیریت تقاضا» محسوب میشوند.
ادریسیان با تبیین تفاوتهای بنیادین فنی میان قنات و چاههای عمیق، هشدار داد: چاههای عمیق با مکش بیرویه، هالههای تخلیه ایجاد کرده و منجر به افت شدید تراز آب زیرزمینی میشوند.
وی تأکید کرد: زمانی که تراز آب از سطح «مادرچاه» قنات پایینتر برود، قنات خشک میشود؛ در واقع، حفر چاههای غیرمجاز نه تنها جریان آرام آبخوان را مختل میکند، بلکه موجب تخلیه غیرقابل بازگشت ذخایر استراتژیک زیرزمینی میشود.
ادریسیان با اشاره به پدیده تغییر اقلیم و دورههای خشکسالی، خاطرنشان کرد: قناتها به دلیل ماهیت «خودتنظیمگری»، در سالهای کمآبی دبی خود را کاهش میدهند اما هرگز آبخوان را به نقطه مرگ نمیرسانند، برخلاف چاهها که تا آخرین قطره آب را میمکند و پس از آن، آبخوان را دچار آسیب جبرانناپذیر میکنند.
وی ادامه داد: بنابراین، بازگشت به الگوی بهرهبرداری از قنات، در حقیقت رجوع به مدیریت بحران هوشمند در شرایط خشکسالی است.
وی با ارائه آماری از پراکندگی قنوات فعال در استان، گفت: شهرستان ملایر با ۶۲۱ رشته قنات، جایگاه نخست را در استان دارد و پس از آن، کبودرآهنگ با ۳۶۳، تویسرکان با ۳۳۱، بهار با ۲۹۶، همدان با ۲۶۰، فامنین با ۲۰۰، اسدآباد با ۱۱۸، رزن با ۱۱۳، نهاوند با ۱۱۰ و درگزین با ۶۱ رشته قنات قرار دارند.
مدیر آب و خاک سازمان جهاد کشاورزی استان همدان درباره وضعیت قنوات شهر همدان نیز یادآور شد: متأسفانه توسعه بیرویه شهرسازی و ورود فاضلاب، بسیاری از این شریانهای حیاتی را مسدود یا کیفیت آب آنها را نابود کرده است؛ اگرچه هنوز رشتهقنواتی در مناطق پاییندست شهر به کشاورزی اختصاص دارند.
انتهای پیام
