خبرگزاری مهر - گروه استانها، فاطمه گلوی: پشه آئدس، موجودی ریز اما خطرناک که بومی مناطق گرمسیری و حاشیه اقیانوس هند است، که به واسطه تغییرات اقلیمی، تجارت جهانی و جابه جاییهای انسانی، اکنون در بنادر و شهرهای جنوبی سیستان و بلوچستان رویت شده است.
اهمیت موضوع زمانی دوچندان میشود که بدانیم این حشره، ناقل اصلی بیماریهای ویروسی خطرناکی همچون تب دنگی است؛ بیماریهایی که میتوانند در مدت کوتاهی از یک تهدید بالقوه به یک بحران تمامعیار بهداشتی تبدیل شوند.
تب دنگی که با لقب دردناک «تب استخوانشکن» نیز شناخته میشود؛ با علائمی نظیر تب ناگهانی و شدید، سردرد، درد عضلانی و مفصلی طاقتفرسا، تهوع و و التهابات پوستی همراه است و در صورت عدم تشخیص بهموقع و پیشرفت به سوی بیماری، میتواند به نشت پلاسما، خونریزیهای داخلی و حتی مرگ بیمار منجر شود.
منطقه جنوب سیستان و بلوچستان، شهرستانهای چابهار، کنارک و سواحل مکران، به دلیل نزدیکی به آبهای آزاد، آب و هوای گرم و مرطوب و تردد بالای کالا و مسافر، زیستگاهی ایدهآل برای تکثیر و تثبیت این پشه مهاجم فراهم آورده است.
تخمگذاری آئدس در حجم وسیعی از آبهای راکد، ظروف رهاشده و... مشاهده شده است؛ آنچه مقابله با این پشه را دشوارتر میکند، برخلاف پشه آنوفل (ناقل مالاریا) که عمدتاً شبها تغذیه میکند، پشه آئدس مهاجمی روزگرد، حیلهگر و کاملاً شهری است که به ندرت در مکانهای طبیعی دیده میشود؛ این ویژگی بدان معناست که تهدید تنها متوجه حاشیه شهرها نیست، بلکه درب خانههای داخل بافت شهری نیز با انسان در تماس است.
تب دنگی، بیماری ویروسی که از طریق آئدس منتقل می شود
فرامرز مبارکی، مدیر گروه پیشگیری و مبارزه با بیماریهای معاونت بهداشتی دانشکده علوم پزشکی چابهار در گفتوگو با خبرنگار مهر، با تشریح ابعاد علمی این بیماری گفت: تب دنگی یک بیماری ویروسی است که از طریق گزش پشه آئدس آلوده به انسان منتقل میشود؛ این پشه روزگرد است و در آبهای راکد و نسبتا تمیز تخمگذاری میکند.
وی ادامه داد: تخمهای آن میتوانند ماهها در شرایط خشک زنده بمانند؛ از همین رو، شرایط اقلیمی جنوب استان، بهویژه شهرستانهای تحت پوشش دانشکده علوم پزشکی چابهار، ضرورت تداوم برنامههای مراقبتی و مشارکت مردم در حذف کانونهای تکثیر پشه را دوچندان کرده است.
مبارکی درباره علائم بیماری اظهار داشت: تب ناگهانی و بالا، سردرد شدید بهویژه در ناحیه پشت چشمها، درد شدید عضلات و مفاصل و بروز دانههای پوستی از مهمترین علائم بیماری هستند.
پیشگیری؛ موثرترین راه مقابله با بیماری
وی به مردم توصیه کرد: از مصرف خودسرانه داروهایی مانند آسپرین، ایبوپروفن و ژلوفن خودداری شود، زیرا این داروها میتوانند خطر خونریزی را افزایش دهند؛ درمان بیماری عمدتا شامل استراحت، مصرف مایعات کافی و استفاده از استامینوفن ساده، تحت نظر پزشک است.
مدیر گروه پیشگیری و مبارزه با بیماریهای معاونت بهداشتی دانشکده علوم پزشکی چابهار، پیشگیری از گزش پشه را مؤثرترین راه مقابله با بیماری دانست و افزود: تخلیه منظم آبهای راکد، پوشاندن مخازن آب، نصب توری بر روی درها و پنجرهها، استفاده از لباسهای آستینبلند، بهکارگیری اسپریهای دافع حشرات و مراجعه سریع به مراکز درمانی در صورت بروز علائم مشکوک، از مهمترین اقدامات پیشگیرانه در برابر تب دنگی است.
وی در پایان از شهروندان خواست: با رعایت توصیههای بهداشتی، حذف محلهای تجمع آبهای راکد و مراجعه بهموقع به مراکز درمانی در صورت بروز علائم، در پیشگیری از گسترش تب دنگی و کاهش کانونهای تکثیر پشه آئدس مشارکت فعال داشته باشید.
فوتی ناشی از بیمار تب دنگی ثبت نشده است
ثناءالله رئیسیزاده، سرپرست معاونت بهداشتی دانشکده علوم پزشکی چابهار، در گفتوگو با خبرنگار مهر گفت: همزمان با افزایش فعالیت پشه آئدس در فصل گرما، دانشکده علوم پزشکی چابهار با تشدید بیماریابی فعال و تقویت برنامههای مراقبتی، روند شناسایی، مراقبت و درمان بیماران مبتلا به تب دنگی را بهصورت مستمر در مناطق تحت پوشش دنبال میکند.
وی ادامه داد: بر اساس اعلام مسئولان معاونت بهداشت دانشکده علوم پزشکی چابهار، تمامی موارد شناساییشده با ارائه خدمات مراقبتی و درمانی مناسب، بهصورت سرپایی یا با بستری کوتاهمدت تحت درمان قرار گرفتهاند و تاکنون هیچ مورد فوتی ناشی از این بیماری در مناطق تحت پوشش دانشکده علوم پزشکی چابهار ثبت نشده است.
رصد مستمر کانونهای آلوده و پایش مناطق پرخطر از انتقال تب دنگی جلوگیری می کند
سرپرست معاونت بهداشتی دانشکده علوم پزشکی چابهار، با اشاره به اهمیت تقویت نظام مراقبت بیماریها بیان کرد: بیماریابی فعال در قالب نظام مراقبت سندرمیک، یکی از ارکان اصلی برنامه مقابله با تب دنگی است؛ به این معنا که صرفاً منتظر مراجعه بیماران به مراکز درمانی نمیمانیم، بلکه با رصد مستمر کانونهای آلوده و پایش مناطق پرخطر، بیماران در مراحل اولیه شناسایی و برای دریافت خدمات درمانی بهموقع هدایت میشوند؛ این رویکرد، امکان شناسایی سریعتر موارد بیماری و اجرای بهموقع اقدامات بهداشتی را فراهم کرده است.
وی با تشریح ساختار نظارتی و عملیاتی برنامه مقابله با تب دنگی تصریح کرد: علاوه بر کمیتههای بهسازی محیط و آموزش و اطلاعرسانی آئدس، کمیتههای تخصصی درونبخشی تب دنگی نیز بهصورت هفتگی برگزار میشود؛ این نشستها بهصورت وبیناری و با حضور رؤسای مراکز بهداشت و شبکههای بهداشت و درمان شهرستانهای تحت پوشش برگزار میشود و در آن، آخرین وضعیت بیماری، اقدامات اجرایی، چالشها و برنامههای پیشرو بهصورت مستمر بررسی، تحلیل و پایش میشود.
رئیسیزاده با اشاره به تداوم عملیات میدانی نیز اظهار داشت: عملیات مهپاشی، سمپاشی، لاروکشی و بهسازی محیط در کانونهای آلوده با جدیت ادامه دارد و برنامههای گسترده آموزش همگانی و آگاهسازی شهروندان درباره حذف آبهای راکد و رعایت اصول پیشگیری نیز بهطور مستمر در حال اجرا است.
