مریم مهدوی روز چهارشنبه در گفتوگو با خبرنگار ایرنا، اظهار کرد: روند تهیه این پرونده اگرچه بر پایه بیش از ۲ دهه مطالعه و کاوش شکل گرفته اما نگارش رسمی آن از سال ۱۴۰۱ آغاز شد و پس از تکمیل در سال ۱۴۰۳، برای بررسی به یونسکو ارسال شد.
وی افزود: پرونده ثبت جهانی قلعه الموت و استحکامات وابسته به دلیل برخورداری از ویژگیهای منحصر به فرد، در نخستین مرحله بدون ایراد شکلی از سوی یونسکو پذیرفته شد و پس از آن ارزیابان این سازمان در سال ۱۴۰۴ با حضور در استان قزوین، مجموعه قلعه الموت و ۶ قلعه وابسته به آن را از نزدیک مورد ارزیابی قرار دادند.
سرپرست ادارهکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی قزوین ادامه داد: طی یک سال گذشته تمامی موارد و نکات مطرح شده از سوی ارزیابان یونسکو بررسی و برطرف شد و اکنون پرونده در مرحله نهایی قرار گرفته است.
مهدوی با اشاره به اینکه چهل و هشتمین اجلاس کمیته میراث جهانی یونسکو از ۲۸ تیر تا پنجم مردادماه سال جاری به میزبانی کره جنوبی برگزار خواهد شد، خاطرنشان کرد: امسال سهمیه معرفی ایران به این اجلاس به پرونده قلعه الموت اختصاص یافته که این موضوع افتخاری بزرگ برای کشور و استان قزوین به شمار میرود.
وی تصریح کرد: نتیجه بررسی این پرونده پس از رایگیری اعضای کمیته میراث جهانی اعلام خواهد شد و تا پیش از اعلام رسمی، نمیتوان ثبت جهانی را قطعی دانست، هرچند با توجه به استحکام علمی پرونده و ویژگیهای منحصر به فرد اثر، نسبت به نتیجه نهایی امیدوار هستیم.
سرپرست ادارهکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی قزوین، مهندسی بینظیر آب، معماری منحصر به فرد قلعه در منطقه کوهستانی و نظام استحکامات دفاعی کم نظیر آن از مهمترین شاخصهای پرونده ثبت جهانی الموت برشمرد و افزود: تمامی این معیارها در پرونده مستندسازی و از آنها در مراحل مختلف دفاع شده است.
ثبت جهانی قلعه الموت، آغاز مسوولیتهای تازه است
مهدوی با بیان اینکه ثبت جهانی تنها یک عنوان نیست، اظهار کرد: هدف از ثبت جهانی، معرفی هویت تاریخی و فرهنگی ایران به جهانیان و ایجاد انگیزه برای حفاظت هرچه بهتر از این میراث ارزشمند است.
وی افزود: ثبت جهانی علاوه بر معرفی ظرفیتهای تاریخی استان، حس غرور و تعلق خاطر را در میان مردم تقویت میکند و موجب میشود حفاظت از این آثار به یک مسوولیت عمومی تبدیل شود.
سرپرست ادارهکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی قزوین تاکید کرد: کار اصلی ما در واقع پس از ثبت جهانی آغاز خواهد شد، زیرا ورود گردشگران داخلی و خارجی، توسعه زیرساختهای گردشگری و حفاظت از عرصه تاریخی و طبیعی منطقه را ضروریتر میکند.
دستور کار توسعه بومگردی به جای ساخت هتلهای مرتفع
مهدوی ادامه داد: طی سالهای اخیر و همزمان با تهیه پرونده ثبت جهانی قلعه الموت، برنامهریزی برای توسعه زیرساختهای گردشگری آن نیز آغاز شد و در ادامه یکی از مهمترین سیاستها، تقویت اقامتگاههای بومگردی با مشارکت مردم محلی بوده است.
وی اظهار کرد: با توجه به اینکه امروز الگوی سفر در دنیا تغییر کرده و گردشگران بیش از هتلهای بزرگ، به دنبال تجربه زندگی بومی، طبیعت و فرهنگ محلی هستند، از این رو توسعه مراکز بومگردی به عنوان اقامتگاه، بهترین گزینه برای منطقه الموت به شمار میرود.
وی با تاکید بر اینکه ضوابط حفاظتی اجازه ساخت هتلهای مرتفع در این منطقه را نمیدهد، افزود: در ادامه مسیر ارتقای سطح راههای دسترسی، توسعه خدمات گردشگری و تقویت زیرساختها در دستور کار جدی این اداره کل قرار خواهد گرفت.
مردم محلی؛ مهمترین شریک حفاظت از تاریخ الموت هستند
سرپرست ادارهکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی قزوین از همکاری و صبوری مردم منطقه الموت در طول سالهای اخیر جهت تهیه پرونده مربوط به ثبت جهانی قلعه، قدردانی کرد و گفت: بدون مشارکت جوامع محلی بدون شک ثبت جهانی این اثر را غیرممکن میکرد.
به گفته مهدوی، پس از ثبت جهانی این اثر ارزشمند تاریخی نیز نقش مردم در حفظ هویت فرهنگی و طبیعی منطقه بیش از گذشته خواهد بود و بهترین شیوه حفاظت، انتقال فرهنگ بومی از سوی خود ساکنان به گردشگران است.
وی با اشاره به روند مرمت و کاوشهای باستان شناسی در قلعه الموت، اظهار کرد: بخش عمده سازههایی که امروز در این مجموعه دیده میشود، طی بیش از ۲ دهه کاوش علمی از زیر خاک بیرون کشیده شده و مورد مرمت و بازسازی قرار گرفته است.
مهدوی توضیح داد: در علم میراث فرهنگی، خاک بهترین محافظ آثار تاریخی است و زمانی که یک اثر از زیر خاک خارج میشود، حفاظت و نگهداری از آن نیازمند هزینه، مرمت مستمر و مراقبت دایمی خواهد بود.
سرپرست ادارهکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی قزوین با تاکید بر ضرورت حفاظت از طبیعت منطقه الموت، تاکید کرد: ثبت جهانی تنها به حفاظت از بناهای تاریخی محدود نمیشود، بلکه حفظ محیط زیست و فرهنگ گردشگری نیز از الزامات آن است.
وی از گردشگران خواست با رعایت اصول طبیعتگردی، استفاده کمتر از ظروف یکبار مصرف و حفظ پاکیزگی منطقه، در صیانت از این میراث ارزشمند سهیم باشند.
مهدوی خاطرنشان کرد: در صورت ثبت جهانی، قلعه الموت و استحکامات وابسته به عنوان سیامین اثر ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو خواهد بود که این موضوع میتواند فصل تازهای را در معرفی ظرفیتهای تاریخی، گردشگری و فرهنگی استان قزوین در سطح بینالمللی رقم بزند.
