به گزارش ایرنا ، احمد شیرزادی روز سه شنبه در نشستی با حضور مسئولان استانی و دانشگاهی بمناسبت افتتاح مرکز هدایت و راهبری علم و فناوری دریامحور در دانشگاه خلیجفارس افزود: این مرکز با هدف ایفای نقش محوری در توسعه اقتصاد دریایی و حل چالشهای زیربنایی این حوزه آغاز به کار کرد.
الگوی جهانی توسعه دریامحور؛ درسهایی از نروژ و سنگاپور
وی با مقایسه وضعیت کشور با نمونههای موفق جهانی اظهار کرد: کشورهایی نظیر نروژ و سنگاپور با وجود شرایط متفاوت، توسعه خود را بر پایه دریا بنا نهادهاند،نروژ درآمدهای نفتی را صرف توسعه زیرساختهای دریایی کرده و سنگاپور نیز با فقدان منابع زیرزمینی، تنها با تکیه بر موقعیت راهبردی و تبدیل شدن به هاب ترانزیتی، مسیر پیشرفت را طی کرده است.
رئیس دانشگاه خلیج فارس یادآور شد: این در حالی است که ایران با وجود دسترسی به آبهای آزاد، همچنان در بهرهگیری بهینه از این مزیت رقابتی با عقبماندگی تاریخی مواجه است.
شیرزادی با اشاره به آمار جمعیتی گفت: تنها حدود ۱۳ درصد از جمعیت کشور در استان های جنوبی ساکن هستند، در حالی که این مناطق ۲۰ درصد از مساحت ایران را دربرمیگیرند، این آمار در مقایسه با استاندارد جهانی که ۷۰ درصد جمعیت در ۱۰۰ کیلومتری دریا مستقر هستند، نشاندهنده غفلت از ظرفیتهای ساحلی است.
وی همچنین بر ضرورت توسعه خطوط ریلی تأکید کرد و افزود: بدون شبکه ریلی، بنادر کارایی لازم را ندارند، انتقال کالا از بندر تا دیگر مناطق از طریق زمینی، علاوه بر هزینههای بالا، با چالشهای لجستیکی جدی روبروست، به طوری که تخلیه بار یک کشتی ۵۰ هزار تنی، صف طویلی از کامیونها را ایجاد میکند که نشاندهنده ضرورت حیاتی توسعه زیرساختهای ریلی در جنوب کشور است.
ساختار مرکز راهبری و رویکرد حلمسئله
در بخش دیگری از این نشست، به ساختار مرکز جدید اشاره شد که با هدف مشارکت حداکثری نهادها طراحی شده است،تاکنون بیش از ۱۰۰ نیاز و مسئله راهبردی در حوزههای مختلف شناسایی شده که برای مدیریت منابع محدود، باید با حضور نمایندگان تامالاختیار دستگاههای اجرایی در کارگروههای تخصصی، اولویتبندی شوند.
بر اساس این طرح، پس از احصای نیازها و اولویتبندی، درخواستهای پژوهشی (RFP) تهیه شده و فراخوان همکاری در سطح کشور اعلام میشود تا ضمن هدایت تخصصی توسط دانشگاه خلیجفارس، از توان علمی سایر دانشگاهها نیز برای حل مسائل استان استفاده شود.
چالش تعدد مراجع تصمیمگیر
رئیس دانشگاه خلیج فارس بوشهر یکی از موانع اصلی توسعه دریایی در ایران را مدیریت چندپاره دانست و تاکید کرد: نبود یک مرجع واحد تصمیمگیر در حوزه دریا، منجر به پراکندگی سیاستگذاریها شده است، امید میرود با شکلگیری مدیریت منسجم و هماهنگیهای کلان، مسیر برای شکوفایی اقتصاد دریامحور و ارتقای تابآوری کشور، بهویژه در حوزههای امنیت غذایی و صنایع دریایی، هموار شود.
مرکز راهبری فناوری اقتصاد دریا محور پلی میان صنعت و دانشگاه
دبیر مرکز راهبری فناوری اقتصاد دریامحور استان بوشهر نیز در این نشست گفت: این مرکز در تلاش است با تقویت همافزایی میان نهادهای مسئول، در افزایش تولید ناخالص ملی نقشآفرین باشد و پراکندگی نهادی موجود در کشور را، بهویژه در بخش جنوب با محوریت خلیج فارس، کاهش دهد، یکی از اهداف اصلی این مرکز، تقویت ارتباط میان صنعت، دانشگاه، دولت و جامعه محلی در حوزه اقتصاد دریاست.
ابراهیم ستوده افزود: برای تحقق این هدف، بسته کاری در زمینه های اقتصاد دریا و موضوعاتی همچون زیرساختهای حملونقل دریایی، بنادر و استقرار جمعیت ، منابع زنده دریایی با تمرکز بر امنیت غذایی ، محیطزیست و آلودگی با رویکرد پایداری،اکتشاف منابع غیرزنده ، گردشگری تاریخی، فرهنگی و میراث دریایی طراحی شده است.
دبیر مرکز راهبری فناوری اقتصاد دریامحور استان بوشهر ادامه داد: پس از کسب موافقت و حمایت معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاست جمهوری، از ابتدای سال ۱۴۰۵ دبیرخانه این مرکز راهاندازی شد و پس از آن، روند جمعآوری نیازهای دستگاهها آغاز شد.
وی گفت: در این چارچوب، با چهار استان ساحلی جنوبی شامل بوشهر، هرمزگان، خوزستان و سیستان و بلوچستان مکاتبه رسمی انجام شد تا دستگاههای اجرایی مرتبط با حوزه دریا و استانداریها، نیازهای خود را اعلام کنند.
۱۰۳موضوع به دبیرخانه مرکز راهبری فناوری اقتصاد دریا محور
وی با اشاره به آخرین آمارهای ثبتشده گفت: تا این مرحله حدود ۱۰۳ موضوع از سوی دستگاههای اجرایی به مرکز ارجاع شده است که از این تعداد، ۵۷ مورد به اقتصاد دریا مربوط میشود و این امر نشاندهنده بیشترین نیاز و دغدغه در این حوزه است.
ستوده افزود: پس از آن، موضوعات مربوط به منابع زنده دریایی، امنیت غذایی، شیلات و آبزیپروری قرار دارد. همچنین ۱۱ مورد در زمینه محیطزیست و آلودگی، چهار مورد در حوزه اکتشاف منابع غیرزنده و ۶ مورد نیز در زمینه گردشگری و میراث تاریخی ثبت شده است.
استان بوشهر پیشرو در ارائه موضوعات راهبری
دبیر مرکز هدایت و راهبری علم و فناوری اقتصاد دریامحور استان بوشهر با اشاره به پراکندگی جغرافیایی موضوعات دریافتی گفت: استان بوشهر تاکنون بیشترین بازخورد را داشته است، بهطوری که ادارهکل شیلات ۱۹ موضوع، ادارهکل بنادر ۱۶ موضوع، ادارهکل حفاظت محیطزیست سه موضوع، آب منطقهای ۲ موضوع، اتاق بازرگانی ۲ موضوع و مرکز تاد یک موضوع را ارجاع دادهاند.
وی افزود: استانهای سیستان و بلوچستان، هرمزگان و خوزستان نیز با تأخیر در حال ارسال موضوعات خود هستند، در سطح ملی نیز مرکز اقیانوسشناسی خلیج فارس مستقر در بوشهر، پنج موضوع را به این مرکز ارجاع کرده است.
ستوده درباره ساختار این مرکز نیز گفت: شورای راهبری، بالاترین سطح تصمیمگیری در این مجموعه است که ریاست آن را رئیس دانشگاه بر عهده دارد و اعضای آن را استادان برجسته حوزه دریا از دانشگاههای مختلف کشور تشکیل میدهند.
دبیر مرکز هدایت و راهبری علم و فناوری اقتصاد دریامحور تاکید کرد: در سطح عملیاتی نیز شش کارگروه تخصصی متناسب با بستههای کاری فعالیت خواهند کرد و دبیرخانه و کارشناسان آن، مسئولیت پشتیبانی و اجرای امور را بر عهده دارند.
