«کریستوفر نولان»، کارگردان برنده جایزه اسکار که در کارنامه خود آثار درخشانی مانند Inception را دارد، در طول دوران حرفهای خود همیشه از پیشرفتهترین فناوریهای فیلمسازی استقبال کرده است. بااینحال، او در برابر یکی از رایجترین ابزارهای روی کره زمین یعنی گوشی هوشمند بسیار مقاومت میکند. این کارگردان مشهور به تازگی اعلام کرده است که تصمیم او برای نداشتن گوشی هوشمند به معنای طرد کامل فناوری نیست، بلکه تلاشی آگاهانه برای محافظت از چیزی است که در دنیای امروز بسیار نایاب شده و آن هم زمان کافی برای تفکر است.
نولان در مصاحبهای با The Telegraph پیش از اکران فیلم جدیدش به نام ادیسه، توضیح داد که با وجود زندگی در دنیایی که QR codeها، بلیتهای دیجیتال و برنامههای پیامرسان به نیازهای روزمره تبدیل شدهاند، او همچنان هیچ گوشی هوشمندی ندارد.
او علت این رفتارش را اینطور شرح میدهد:
«دلیل اصلی من این است که میدانم در صورت داشتن این وسیله، به طرز وحشتناکی به آن معتاد خواهم شد و تمام وقتم را صرف جستجوی بیوقفه اطلاعات خواهم کرد ... من متوجه شدهام که فقط در همان لحظاتی میتوانم تفکراتم را درباره پروژهها پیش ببرم که معمولاً همه به سراغ گوشیهایشان میروند؛ یعنی هنگام انتظار برای قطار، در فرودگاه یا نشستن در رستوران برای رسیدن یک دوست. در همین لحظات است که کشف میکنم گام بعدی من چه باید باشد.»
نولان با خنده خطاب به خبرنگار گفت: «شماها همه به آدمفضاییهای مسخشده تبدیل شدهاید.» البته او اعتراف کرد: «گاهی نگران میشوم که دنیا بالاخره مرا از پا درمیآورد. بازگشت گسترده کدهای کیوآر پس از دوران کووید، شرایط را برای من بسیار دشوار کرده است.»
با توجه به شهرت نولان در حمایت از جلوههای ویژه، بسیاری از افراد تصور میکنند که او اساساً با فناوری مخالف است، اما واقعیت بسیار پیچیدهتر است. جدیدترین فیلم او یعنی ادیسه، در کنار فیلمبرداری میدانی بزرگ، استفاده گستردهای از جلوههای ویژه بصری دارد. نولان همیشه استدلال کرده است که فناوری باید در خدمت داستانگویی باشد، نه اینکه جایگزین آن شود؛ این فلسفه را در تمام آثار او دیدهایم.
رویکرد خاص نولان، دیدگاه او را درباره نحوه تجربه فیلم توسط مخاطبان نیز شکل داده است. او درباره سینمای محبوب خود میگوید:
«سینمای محلی من، سینما ویستا در لسآنجلس است که توسط «کوئنتین تارانتینو» [کارگردان مشهور هالیوودی] اداره میشود. آنها قانون قاطعی درباره گوشیها و ساعتهای هوشمند دارند: اگر باید تماسی بگیرید یا به گوشی خود نگاه کنید، فقط باید به سالن انتظار بروید. به نظرم این قانون فوقالعاده است. نکته دیگری که دوست دارم از آنها یاد بگیرم این است که صدای فیلم را در سرویسهای بهداشتی هم پخش میکنند تا اگر مجبور شدید از سالن خارج شوید، چیزی را از دست ندهید.»
نظرات او در دورانی مطرح میشود که گوشیهای هوشمند تقریباً تمام لحظات بیکاری زندگی مدرن را به تسخیر خود درآوردهاند. مطالعات متعددی استفاده بیشازحد از گوشی را با کاهش دامنه توجه و افزایش حواسپرتی دیجیتال مرتبط دانستهاند. البته موضع نولان این نیست که گوشیهای هوشمند ذاتاً مضر هستند، بلکه باور دارد که این دستگاهها در جلب توجه ما بیشازحد موفق بودهاند.
همین فلسفه توضیح میدهد که چرا او به ندرت به شایعات آنلاین واکنش نشان میدهد. نولان میگوید بدون داشتن گوشی هوشمند که دائماً توجه او را طلب میکند، با خیالی آسوده از کنار این هیاهوها میگذرد و فقط روی کار خود تمرکز میکند.
