برخلاف گرمازدگی که به افزایش دمای بدن و اختلال در عملکرد عمومی بدن مربوط میشود، آفتابسوختگی مستقیماً پوست را هدف قرار میدهد. حتی اگر فرد دچار گرمازدگی نشود، قرار گرفتن چندساعته زیر تابش مستقیم خورشید میتواند به قرمزی، التهاب، درد، تاول و آسیب پوستی منجر شود.
نور خورشید حاوی پرتوهای فرابنفش (UV) است. این پرتوها میتوانند به سلولهای پوست آسیب برسانند. هنگامی که میزان این آسیب از توان ترمیم طبیعی پوست بیشتر شود، علائم آفتابسوختگی ظاهر میشود.
قرمزی پوست، احساس سوزش، درد هنگام لمس، گرمی پوست و در موارد شدیدتر ایجاد تاول از مهمترین نشانههای آن هستند. نکته مهم این است که علائم همیشه بلافاصله ظاهر نمیشوند و گاهی چند ساعت پس از قرار گرفتن در معرض آفتاب شدت میگیرند.
اگرچه همه افراد ممکن است دچار آفتابسوختگی شوند، اما برخی گروهها آسیبپذیرترند:
کودکان
سالمندان
افراد با پوست روشن
کسانی که داروهای حساسکننده به نور مصرف میکنند
بیماران مبتلا به برخی بیماریهای پوستی
این افراد باید مراقبت بیشتری داشته باشند و در صورت امکان مدت حضور خود را در زیر نور مستقیم خورشید کاهش دهند.
بسیاری از افراد تنها در سفر یا ساحل از ضدآفتاب استفاده میکنند، در حالی که حضور چندساعته در یک فضای روباز نیز میتواند پوست را در معرض آسیب قرار دهد.
متخصصان توصیه میکنند از ضدآفتاب با SPF ۳۰ یا بالاتر استفاده شود. ضدآفتاب باید حدود ۱۵ تا ۳۰ دقیقه پیش از خروج از منزل روی بخشهای در معرض نور مانند صورت، گوشها، گردن و پشت دستها استفاده شود.
نکتهای که اغلب فراموش میشود، تمدید ضدآفتاب است. در هوای گرم، تعریق میتواند اثر محافظتی آن را کاهش دهد. بهتر است هر دو تا سه ساعت یکبار ضدآفتاب تجدید شود.
یکی از بهترین ابزارهای محافظت از پوست، یک کلاه مناسب است. کلاههای لبهدار میتوانند از صورت، گوشها و بخشی از گردن در برابر تابش مستقیم خورشید محافظت کنند.
کلاههای نقابدار معمولی فقط از چشمها محافظت نسبی دارند، اما برای حضور طولانی مدت در فضای باز، کلاههایی با لبه پهن انتخاب مناسبتری هستند.
رنگ لباس نیز در میزان جذب گرما مؤثر است. لباسهای تیره انرژی خورشید را بیشتر جذب میکنند و باعث افزایش دمای سطح بدن میشوند.
برای حضور طولانی در فضای باز بهتر است:
لباسهای روشن انتخاب شود.
پارچههای نخی و خنک پوشیده شود.
لباسها تا حد امکان گشاد باشند تا گردش هوا بهتر انجام شود.
پوشاندن بازوها با لباس نازک و روشن نیز میتواند از سوختگی پوست جلوگیری کند.
اگر متوجه قرمزی یا سوزش پوست شُدید:
به محیط خنک بروید.
آب کافی بنوشید.
از دوش آب ولرم یا کمپرس خنک استفاده کنید.
از خاراندن یا کندن پوست آسیبدیده خودداری کنید.
در صورت ایجاد تاول، آن را نترکانید.
اگر آفتابسوختگی شَدید، گسترده یا همراه با تب، سرگیجه، تهوع یا علائم کمآبی بود، مراجعه به مراکز درمانی ضروری است.
بسیاری از افراد تصور میکنند اگر احساس گرمای شدید نداشته باشند یا هوا کمی ابری باشد، خطری آنها را تهدید نمیکند. در حالی که بخش قابل توجهی از پرتوهای فرابنفش خورشید حتی در روزهای نیمهابری نیز به سطح زمین میرسد.
به همین دلیل، همانطور که همراه داشتن آب، داروهای ضروری و وسایل ارتباطی اهمیت دارد، محافظت از پوست در برابر آفتاب نیز باید بخشی از برنامه هر فرد باشد. چند اقدام ساده مانند استفاده از ضدآفتاب، کلاه مناسب و لباس روشن میتواند از ساعاتی ناراحتی و حتی آسیبهای پوستی جدی جلوگیری کند.
