به گزارش اقتصادنیوز، ساعاتی پیش دونالد ترامپ برای شرکت در نشست رهبران ناتو وارد آنکارا شد.
این نشست در شرایطی برگزار میشود که ائتلاف آتلانتیک شمالی با مجموعهای از بحرانهای همزمان روبهرو است؛ جنگ بیپایان اوکراین، شکاف میان واشنگتن و متحدان اروپایی، اختلافات بر سر جنگ ایران و اسرائیل، و روابط پرتنش شخصی میان ترامپ و برخی رهبران اروپایی.
نیال استنگ در هیل نوشت: برخلاف وعده انتخاباتی ترامپ که گفته بود در نخستین روز بازگشت به قدرت بحران جنگ اوکراین را حل خواهد کرد، پایان این جنگ همچنان بدون چشماندازی روشن است. از سوی دیگر، تمایل کمتر واشنگتن برای حمایت قاطع از اوکراین یا حتی خود ناتو، فشار بیشتری را بر متحدان اروپایی وارد کرده است؛ متحدانی که مشخص نیست آیا توانایی یا تمایل لازم برای پر کردن این شکاف را دارند یا نه.
ترامپ همچنین از بسیاری از اعضای ناتو به دلیل خودداری از حمایت از جنگی که او در کنار اسرائیل علیه ایران آغاز کرد، ناراضی است. کشورهای اروپایی در پاسخ استدلال میکنند که این جنگ از اساس جنگ آنها نبوده و آنها پیش از آغاز عملیات در تصمیمگیریها مشارکت داده نشدهاند؛ بنابراین خود را موظف نمیدانستند که آمریکا را از بحرانی که خودش ایجاد کرده بود خارج کنند.
اما مشکلات ناتو تنها به مسائل راهبردی محدود نمیشود. تنشهای شخصی میان ترامپ و برخی رهبران اروپایی نیز سایه خود را بر نشست انداخته است.
جورجیا ملونی، نخستوزیر ایتالیا که معمولا یکی از نزدیکترین رهبران اروپایی به ترامپ محسوب میشود، ماه گذشته درگیر مشاجرهای علنی با رئیسجمهور آمریکا شد. این تنش لفظی پس از اظهارات ترامپ مبنی بر التماس کردن ملونی برای گرفتن عکس مشترک با او درگرفت. ملونی در واکنش این ادعا را رد کرد.
روابط ترامپ با کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا نیز اخیرً تیرهتر شده است؛ بهویژه پس از آنکه ترامپ پیش از اعلام رسمی استارمر برای استعفا؛ درباره آینده سیاسی او اظهارنظر کرد.
رابطه ترامپ با امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه نیز همچنان سرد باقی مانده است. ترامپ پیشتر حتی درباره مسائل شخصی زندگی مکرون اظهارنظرهای تمسخرآمیز مطرح کرده بود.
مانند بسیاری از رویدادهای سیاسی دوران ترامپ، احتمال وقوع یک نمایش بزرگ سیاسی همواره وجود دارد. رئیسجمهور آمریکا قرار است پس از پایان نشست در آنکارا کنفرانس خبری برگزار کند، بنابراین انتظار میرود که بار دیگر تیترهای بزرگی از گفته های او ساخته شود.
با وجود همه این اختلافات، کارشناسان از هر دو جناح سیاسی امیدوارند تا نشست ناتو بتواند از شدت اصطکاک میان آمریکا و اروپا، بهویژه درباره جنگ اوکراین، بکاهد. نگرانی اصلی این است که شکاف داخلی میان متحدان غربی، به رقبای مشترک آنها فرصت دهد.
رابرت ویلکی، وزیر پیشین امور کهنهسربازان آمریکا و معاون سابق وزیر دفاع در دولت اول ترامپ می گوید: «امیدوارم شاهد کاهش چشمگیر تنشها باشیم. از زمان استالین، جدا کردن آمریکا از اروپا رؤیای هر رهبر شوروی و روسیه بوده است. علاوه بر این، کاهش تعهد آمریکا به ناتو بهخصوص در جبهه روسیه، یک پیروزی راهبردی عظیم برای چین خواهد بود.»
دیمین مورفی، معاون ارشد مرکز پیشرفت آمریکا در حوزه امنیت ملی و سیاست خارجی نیز پس از سفر اخیر خود به کییف گفت که وضعیت اوکراین همچنان بسیار نگرانکننده است. او اشاره کرد که آژیرهای حملات هوایی دائما در شهر به صدا درمیآیند و تهدید موشکها و پهپادهای روسیه افزایش یافته است.
او همچنین هشدار داد که کاهش ذخایر موشکهای رهگیر پاتریوت، خطرات بیشتری برای اوکراین ایجاد کرده است. به گفته او، یکی از مهمترین اهداف این نشست باید یافتن راهی برای تأمین این سامانههای دفاعی از سوی اعضای ناتو و حتی کشورهای خارج از ائتلاف باشد.
در آستانه نشست ناتو، ولادیمیر پوتین نیز حملات خود را افزایش داده است. بر اساس گزارشات رسیده، حمله بزرگ روسیه به کییف در ساعات اولیه روز دوشنبه، ۱۶ کشته برجای گذاشت و دستکم ۱۵ ساختمان مسکونی را تخریب یا آسیبزده کرد.
با این حال، اوکراین نیز دستاوردهایی داشته است. حملات پهپادی این کشور به خاک روسیه، از جمله مناطقی نزدیک مسکو باعث شده تا جنگ برای شهروندان روسی دور از خطوط مقدم نیز ملموستر شود. نیروهای اوکراینی همچنین توانستهاند سرعت پیشروی ارتش روسیه را کاهش دهند.
ترامپ قرار است در جریان نشست ناتو با ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، دیدار کند؛ دیداری که تازهترین فصل از رابطه پر فراز و نشیب میان دو رهبر خواهد بود.
گفته میشود ترامپ روز شنبه با زلنسکی و پوتین تلفنی صحبت کرده است. زلنسکی پس از این گفتوگو در شبکههای اجتماعی آن را بسیار خوب توصیف کرد و گفت فرصت واقعی برای پایان دادن به جنگ وجود دارد و نقش آمریکا تعیینکننده است.
از سوی دیگر، یکی از دستیاران پوتین نیز گفت گفتوگوی رهبران آمریکا و روسیه سازنده بوده است. کاخ سفید نیز درباره دیدار ترامپ و زلنسکی لحنی مثبت اتخاذ کرده، اما وعده هیچ پیشرفت بزرگی را نداده است.
یکی از مقامهای ارشد آمریکایی به هیل گفته که ترامپ احساس فوریت شدیدی برای پایان دادن به این جنگ دارد. او در ادامه افزوده که هر دو طرف معتقدند رئیسجمهور آمریکا نقش منحصربهفردی در میانجیگری دارد.
با این حال، منتقدان تردید دارند که آیا ترامپ همچنان همان تمرکز اولیه را روی جنگ اوکراین دارد یا نه؛ بهخصوص که بحرانهای دیگری مانند جنگ ایران توجه او را به خود جلب کردهاند و حل این مناقشه نیز بسیار دشوارتر از انتظار اولیه بوده است.
در این میان، دیدار با زلنسکی تنها ملاقات مهم ترامپ در حاشیه نشست ناتو نخواهد بود. او همچنین قرار است با احمد الشرع، رئیسجمهور سوریه، دیدار کند؛ چهرهای بحثبرانگیز که پیشتر با گروهی مرتبط با القاعده ارتباط داشته، اما بعدها مدعی تغییر رویکرد شده و توانسته حکومت بشار اسد را سرنگون کند.
این دیدار پس از آن اهمیت پیدا کرد که ترامپ پیشنهاد کرد سوریه میتواند نقش بیشتری در مقابله با نفوذ حزبالله در لبنان داشته باشد. این ایده واکنشهای منفی زیادی در لبنان برانگیخت. خاطره حضور نظامی سوریه در خاک لبنان در چند دهه هنوز زنده است.
دیمین مورفی این پیشنهاد ترامپ را به شدت مورد انتقاد قرار داد و گفت هر کسی که کوچکترین شناختی از تاریخ منطقه داشته باشد، میداند نقش نظامی سوریه در لبنان غیرقابلتحمل خواهد بود. او افزود که تعامل با رهبری جدید سوریه ضروری است، اما تشویق دمشق به ایفای نقش نظامی در لبنان اقدامی بسیار غیرمسئولانه خواهد بود.
در کنار مسائل جدی امنیتی و ژئوپلیتیکی، حتی احتمال مطرح شدن موضوع جام جهانی فوتبال نیز وجود دارد. ترامپ اخیرا با دخالت در پرونده محرومیت فولارین بالوگون، بازیکن فوتبال، باعث جنجالی بینالمللی شده است.
وقتی از مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، درباره احتمال مطرح شدن این موضوع در نشست ناتو پرسیدند او با لبخند پاسخ داد: «شاید آن را به یک حادثه بینالمللی تبدیل کنیم. نمیدانم؛ شاید فردا در ناتو با بلژیکیها و دیگران درباره آن صحبت کنیم.»
