به گزارش گروه بینالملل خبرگزاری تسنیم، تحولات اقتصادی و مالی در منطقه قفقاز جنوبی بار دیگر خبرساز شده است. بر اساس گزارشهای میدانی و اطلاعیههای رسمی، بسیاری از بانکهای تجاری در ارمنستان در حال تشدید و سختتر کردن شرایط برای واریز و مبالغ ورودی روبل روسیه به صورت نقدی هستند.
در همین راستا، این موسسات مالی با تغییر سیاستهای پیشین خود، کارمزدهای بانکی برای تراکنشهای مرتبط با واحد پول روسیه را به میزان چندین برابر و به شکل بیسابقهای افزایش دادهاند که این امر موجی از نگرانی را در میان فعالان اقتصادی و شهروندان به همراه داشته است.
توقف پذیرش نقدی و جهش چشمگیر کارمزدها در شبکههای بانکی ارمنستان
بررسیها نشان میدهد که بانک تجاری «اینکوبانک» (Inecobank) ارمنستان، به طور کامل فرآیند پذیرش و واریز روبل روسیه به صورت نقدی را متوقف کرده است. این نهاد مالی با انتشار اطلاعیهای رسمی به مشتریان خود اعلام کرده که از اواسط ماه ژوئیه سال جاری میلادی، برای هرگونه واریز نقدی روبل روسیه، 10 درصد از کل مبلغ پرداختی را به عنوان کارمزد و هزینه خدمات بانکی کسر و نزد خود نگه خواهد داشت.
این اقدام تنها به این بانک محدود نمیشود؛ دریافت پیامها و هشدارهای مشابه مبنی بر تعیین کارمزد سنگین 10 درصدی، به مشتریان سایر موسسات مالی بزرگ و شناختهشده ارمنستان از جمله «آیدیبانک» (IDBank)، «آراراتبانک» (Araratbank) و «آردشینبانک» (Ardshinbank) نیز ابلاغ شده است.
در همین حال، بر اساس اطلاعات تکمیلی ارائه شده از سوی مرکز تماس «کانورسبانک» (Converse Bank)، در حال حاضر میزان کارمزد برای تراکنشهای مشابه در این نهاد 5 درصد تعیین شده است.
در «آرماکونومبانک» (Armeconombank) نیز این رقم فعلاً روی 2 درصد قرار دارد، اما مدیران این دو بانک نیز اعلام کردهاند که از هفته آینده، برای ورود و واریز روبل نقدی به حسابها، به طور مجدد همان کارمزد حداکثری 10 درصدی را از مشتریان خود دریافت خواهند کرد.
از سوی دیگر، کارمزد تعیینشده در «آمریابانک» (Ameriabank) در حال حاضر 5 درصد است. با این وجود، مقامات این بانک به صراحت تاکید کردهاند که مشتریان هنگام واریز روبل به صورت نقدی، قانوناً ملزم و مکلف هستند که منبع دقیق درآمد و منشأ پول خود را به بانک اعلام و ثبت کنند.
برای درک بهتر تفاوت این سیاستهای ارزی و رویکرد دوگانه سیستم بانکی، ذکر این نکته ضروری است که در حال حاضر، واریز اسکناسهای نقدی دلار آمریکا و یورو در همین «آمریابانک»، کاملاً رایگان و بدون کسر هیچگونه کارمزدی انجام میپذیرد.
موضع انفعالی بانک مرکزی ارمنستان؛ تاکید بر استقلال موسسات مالی
در پیگیریهای انجام شده برای درک دلایل این محدودیتها، بانک مرکزی جمهوری ارمنستان در پاسخ به درخواست رسمی خبرنگاران اعلام کرد که هیچگونه تصمیم، بخشنامه یا دستورالعملی از سوی این نهاد نظارتی و حاکمیتی در خصوص تعیین میزان کارمزدها صادر نشده است.
نهاد تنظیمگر پولی ارمنستان تاکید دارد که بانکهای تجاری کشور کاملاً مستقل هستند و خودشان به صورت درونسازمانی تصمیم میگیرند که چه شرایط و ضوابطی را برای انجام تراکنشهای مختلف مالی تعیین و اعمال کنند.
در بیانیه رسمی بانک مرکزی ارمنستان در این خصوص آمده است: «بانکهای تجاری، با استناد به مقررات و دستورالعملهای جاری، ارزیابیهای مستقل از خطرات و ریسکهای موجود، و همچنین بر پایه سیاستهای کلان مدیریت ریسک خود، به صورت کاملاً مستقل در خصوص برقراری روابط تجاری با مشتریان و تعیین شرایط ارائه خدمات گوناگون، از جمله شرایط و ضوابط ورود و واریز وجوه نقدی، تصمیمگیری میکنند.»
این نهاد نظارتی در ادامه توضیحات خود میافزاید: «در رابطه با مسئله اعمال محدودیتها از سوی نهادهای تنظیمگر برای بانکها در زمینه پذیرش روبل نقدی روسیه، لازم به ذکر است که بانک مرکزی هیچگونه تصمیم یا مصوبهای در ارتباط با چنین محدودیتهایی اتخاذ نکرده و هیچگونه ابلاغیه یا ارتباطی در این زمینه با سازمانهای مالی و اعتباری نداشته است. همانطور که پیشتر نیز به صراحت بیان شد، سازمانهای مالی باید فعالیتهای تجاری و اقتصادی خود را به صورت مستقل و در انطباق کامل با الزامات و چارچوبهای قانونگذاری جمهوری ارمنستان، قوانین و معاهدات بینالمللی، و همچنین قوانین جاری در کشورهای متبوع بانکهای شریک خود، تنظیم و سازماندهی کنند.»
نکته قابل تامل در این میان آن است که بانکهای ارمنستانی نه تنها کارمزدهای سنگینی را برای شارژ و تکمیل موجودی حسابها با استفاده از روبل نقدی تعیین کردهاند، بلکه اختلاف و شکاف بسیار بزرگ و معناداری را نیز میان نرخ خرید و فروش ارزهای نقدی ایجاد کرده اند که مستقیماً بر بازار ارز تاثیر میگذارد.
تضاد قوانین مالی مسکو و ایروان؛ چالش نقض رازداری بانکی
«هایکاز فانیان»، مدیر مرکز تحلیلی مطالعات اجتماعی و اقتصادی ارمنستان، از جمله کارشناسانی است که به دقت این روند نگرانکننده را زیر نظر داشته و مورد ارزیابی قرار داده است.
فانیان در تحلیل شرایط فعلی میگوید: «به طور معمول و در شرایط عادی، میزان عرضه روبل روسیه در بانکهای داخلی ما بسیار بیشتر و گستردهتر از میزان تقاضا برای آن است.»
وی میافزاید که شخصاً تلاش کرده تا ریشه و ابعاد پنهان این معضل را کشف کند. به گفته فانیان، منابع آگاه در محافل مالی و بانکی که نخواستند نامشان فاش شود، به او اطلاع دادهاند که فرآیند نگهداری روبل روسیه و سپس بازگرداندن و انتقال آن به فدراسیون روسیه، با پیچیدگیها و موانع قانونی و نظارتی جدی مواجه شده است.
فانیان با تاکید بر این موانع تصریح میکند: «بر اساس اطلاعات و گزارشهایی که به دست من رسیده، یک چالش اساسی به وجود آمده است؛ طرف روسی اکنون با جدیت درخواست میکند که بانکهای ما منبع دقیق و منشأ تولید این مبالغ را ارائه دهند و علاوه بر آن، فهرست کاملی از اسامی و مشخصات افرادی که این تبادلات و نقل و انتقالات ارزی را انجام دادهاند، در اختیار آنها قرار گیرد. این درخواست از سوی طرف مقابل، نقض آشکار و پایمال کردن مستقیم قوانین و مقررات جاری در جمهوری ارمنستان محسوب میشود. در واقعیت، بانکهای ما بر اساس چارچوبهای حقوقی، به هیچ وجه مجاز نیستند و نمیتوانند هویت افراد خاصی را که تراکنشهایی با مبالغ مشخص انجام دادهاند، افشا کنند؛ چرا که این اقدام به معنای نقض صریح و غیرقابل اغماض اصل رازداری و محرمانگی بانکی خواهد بود.»
تشدید کنترلهای ارزی در روسیه و پسلرزههای آن در اوراسیا
در همین راستا، بانک مرکزی فدراسیون روسیه نیز طی روزهای گذشته به طور رسمی این واقعیت را تایید کرد که شهروندان روس برداشت و نقد کردن پول در داخل مرزهای این کشور را به میزان قابل توجهی افزایش دادهاند.
همزمان، سرویس خدمات گمرکی روسیه نیز با انتشار آماری اعلام کرد که جریان خروج و انتقال پول نقد به سمت کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا با رشد فزایندهای همراه بوده است.
این تحولات در حالی رخ میدهد که از همان ماههای ابتدایی سال جاری میلادی، رئیسجمهور روسیه دستورات اکیدی را برای تقویت و کنترل دقیقتر گردش پول نقد در داخل کشور صادر کرده بود.
در پی این دستورات، از ماه آوریل سال جاری، فرمان ویژه ریاستجمهوری به مرحله اجرا درآمد که بر اساس مفاد آن، صادرات و خروج مبالغی بیش از سقف تعیینشده 100 هزار دلار آمریکا (یا معادل آن به روبل) به مقصد کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا با محدودیتهای قانونی شدیدی مواجه شده است.
در این میان، رسانههای خبری و مطبوعات روسیه نیز در گزارشهای تحلیلی خود به این موضوع پرداخته و مینویسند که وضع کارمزدهای بالا و نامتعارف برای پذیرش و دریافت روبل نقدی، صرفاً مختص به ارمنستان نبوده و در سایر کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا نیز اعمال شده است.
گزارشها حاکی از آن است که در سیستم بانکی کشورهای بلاروس، قزاقستان و قرقیزستان نیز کارمزدهایی در بازه متغیر بین 2 تا 5 درصد برای واریز و ورود روبل نقدی روسیه به حسابهای بانکی تعیین و اجرایی شده است.
با وجود تمام این تحولات منطقهای و فشارهای اقتصادی ملموس، بانکهای جمهوری ارمنستان در بیانیهها و اطلاعیههای رسمی خود تاکنون از ذکر دلایل و انگیزههای اصلی و واقعی برای وضع چنین کارمزدهای بیسابقه و هنگفتی برای سپردهگذاری روبل نقدی، به طور معناداری خودداری کردهاند.
انتهای پیام/
