به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری تسنیم، سفر دو روزه ابراهیم کالین رئیس سرویس اطلاعاتی میت به عراق، بازتاب گستردهای در رسانههای آنکارا و بغداد داشت. این سفر در حالی صورت گرفته که ترکیه از سویی به دنبال تکمیل روند خلع سلاح گروه منحله پ.ک.ک در شمال عراق است و از دیگر سو، با پروژههایی همچون «جاده توسعه» و اثرگذاری بر معادلات سیاسی کرکوک، به دنبال افزایش نفوذ است.
در نتیجه، ناظران سیاسی، سفر کالین را یکی از مهمترین تحرکات دیپلماتیک-امنیتی ترکیه در سال 2026 میدانند. کالین در این سفر، از بغداد و اربیل گرفته تا سلیمانیه و کرکوک، با اغلب چهرههای سیاسی – امنیتی شیعه، سنّی، کُرد و ترکمان دیدار کرد.
خبرگزاری دولتی آناتولی ترکیه در گزارشی آورده است: در آستانه برگزاری نشست سران ناتو در آنکارا، ابراهیم کالین و هیات همراه او، در یک سفر دو روزه با بسیاری از مقامات سیاسی در عراق دیدار کردند.
آخرین سفر کالین به میت، دقیقاً یک سال پیش بود و او به طور ویژه برای بررسی روند پایان دادن به تروریسم به عراق رفته بود. اما این بار، در شرایطی به این کشور سفر کرد که بسیاری از تحولات منطقه از جمله دوران پس از جنگ آمریکا و رژیم اسرائیل علیه ایران مورد بحث و بررسی قرار گرفت.
آناتولی از این موضوع نیز خبر داده که در طول مدت حضور کالین در عراق، هیئتی از بازرگانان ترک که توسط شورای بازرگانی ترکیه و عراق (DEİK) سازماندهی شده بود، جلساتی را با امیر فهداوی رئیس فدراسیون اتاقهای بازرگانی عراق، علی زیدی نخست وزیر، محمد نوری، وزیر صنعت و معدن و مصطفی آنی وزیر تجارت برگزار کرد.
این تصویر نشان میدهد که ترکیه امنیت، انرژی، تجارت، سرمایهگذاری و ثبات سیاسی را به عنوان حوزههای مکمل سیاست خود در عراق میبیند و در حال انجام یک دیپلماسی چند بعدی است.
دکتر بیلگای دومان از تحلیلگران نزدیک به دولت اردوغان نیز میگوید: «در حالی که انتظارات در مورد گامهای قانونی و سیاسی در داخل ترکیه در روند ترکیه بدون ترور در حال افزایش است، صحبت از همین شفافیت نزد طرف عراقی، آسان نیست. در حال حاضر، نشانههای ضعیفی از زمین گذاشتن سلاح سازمان تروریستی پ.ک.ک در عراق وجود دارد. حضور این سازمان در عراق در جبهههای مختلف، از سنجار تا قندیل و از مخمور تا اطراف سلیمانیه ادامه دارد. بنابراین، دیدار کالین با باسم البدری، مشاور امنیت ملی عراق که پرونده پ.ک.ک در عراق را مدیریت میکند، نباید به عنوان یک هماهنگی اطلاعاتی معمول تعبیر شود. این تماس از نظر روشن شدن طرفهای مقابل در مرحله عراقی این روند، تقویت سازوکارهای کاری بین نهادهای امنیتی و تشویق بغداد به پذیرش مسئولیت بیشتر، مهم است».
روزنامه آکشام چاپ آنکارا از این موضوع خبر داده که دیدار ابراهیم کالین رئیس سرویس اطلاعاتی میت ترکیه با فایق زیدان رئیس شورای عالی قضایی عراق، با این هدف صورت گرفته که روند قانونی خلع سلاح پ.ک.ک مورد بررسی قرار بگیرد و مسائلی مانند پیگیری قضایی، به اشتراک گذاشتن شواهد، استرداد فراریان و قطع شبکههای مالی و لجستیکی این سازمان، به دقت پیگیری شوند.
ابراهیم کالین در بغداد و در دیدار با نزار آمیدی رئیس جمهور این کشور نیز دیدار کرد. رسانههای نزدیک به آکپارتی در آنکارا و استانبول میگویند: دیدار در سطح رئیس جمهوری، نشان میدهد که این سفر برای بغداد نیز بسیار مهم تلقی میشود و موضوع را از یک پرونده صرف بین سازمانهای اطلاعاتی به یک عرصه سیاسی ارتقا میدهد.
ابراهیم کالین در دیدار با رئیس جمهور عراق به این موضوع اشاره کرده که آنکارا خواهان ثبات سیاسی در عراق است و خبرگزاری آناتولی نیز به این اشاره کرده که از دید مقامات آنکارا، مسائلی مانند تکمیل نشدن وزارتخانههای کابینه علی زیدی نخست وزیر، اختلاف نظر بین جریانات سیاسی، شکاف بین حزب دموکرات کردستان و حزب اتحادیه میهنی و مشکلات مزمن بین بغداد و اربیل، از چالشهایی است که نیاز به تمرکز و راهکار عاجل دارند.
دیدار با مقامات اقلیم کردستان عراق
رسانههای ترکیه میگویند، کالین در اربیل به دیدار مسعود بارزانی رهبر حزب دموکرات کردستان رفته و در این دیدار، طرفین در مورد آخرین تحولات منطقه و چالشهای پیش روی ثبات و امنیت منطقهای تبادل نظر کردهاند.
رئیس سرویس اطلاعاتی میت، در شهر سلیمانیه نیز با بافل طالبانی رهبر حزب اتحادیه میهنی کردستان و برادر او قباد طالبانی هم دیدار کرده است. این دیدار در شرایطی صورت گرفته که قبلاً، تنش و اختلافات جدی در روابط آنکارا – سلیمانیه برقرار بود و مقامات ترکیه، همواره خاندان طالبانی را به عنوان یکی از حامیان پ.ک.ک میشناختند و روابط پرتنشی برقرار بود. اما از چند ماه پیش، موج تعامل و روابط مثبت بین بافل طالبانی و مقامات سیاسی – امنیتی ترکیه آغاز شده و در گام نخست، طالبانی حاضر شد تا در شهر کرکوک در مصالحه با ترکمانهای مورد حمایت ترکیه، پست استانداری کرکوک را به آنها واگذار کند.
ذکر این نکته مهم است که اغلب اعضای مسلح گروه منحله پ.ک.ک در کوهستانها و مناطقی مستقر هستند که قلمروی حزب اتحادیه میهنی به شمار میآید و ترکیه انتظار دارد که بافل طالبانی و حزب او، در اثنای خلع سلاح پ.ک.ک نقش موثری ایفا کنند.
ابراهیم کالین در دیدار با بافل طالبانی، به این نکته اشاره کرده که آنکارا آرزومند آن است که اختلافاتی که از سال پیش بین حزب طالبانی و حزب بارزانی در جریان است و عملاً مانع تشکیل کابینه شده، هر چه زودتر به پایان برسد.
نخستین سفر یک رئیس میت به شهر کرکوک
در تاریخچه سرویس اطلاعاتی میت ترکیه، اولین بار است که رئیس این سرویس، به شهر کرکوک سفر میکند. دیدار کالین با استاندار ترکمان کرکوک و دیگر اعضای جبهه ترکمانی در این شهر، نشان داد که موضوع ترکمانها برای ترکیه اهمیت ویژه ای دارد.
خبرگزاری آناتولی ترکیه به این اشاره کرده که کرکوک علاوه بر شهری به عنوان نماد زیست ترکمانها، اهمیت استراتژیک دارد و از دید آنکارا، کرکوک به عنوان یکی از حساسترین مراکز ژئوپلیتیک انرژی عراق، مسئله سرزمینهای مورد مناقشه، روابط بغداد-اربیل و رقابت در سیاست داخلی کردستان، اهمیت بالایی دارد.
در پایان باید گفت: به باور پایگاه خبری – تحلیلی یتکین ریپورت، در سالهای اخیر، ترکیه بارها از رئیس سازمان اطلاعات خود برای مأموریتهایی استفاده کرده که صرفاً امنیتی نیستند، بلکه ترکیبی از دیپلماسی، میانجیگری و هماهنگی راهبردی هستند. این امر نشان میدهد که مرز میان دیپلماسی و نهادهای اطلاعاتی در سیاست خارجی ترکیه تا حدی در هم تنیده شده است.
عراق به عنوان یکی از مهمترین بازارهای مقصد صادراتی برای تولیدکنندگان ترکیهای، در کانون سیاست منطقهای دولت اردوغان قرار دارد. لذا از تداوم رابطه با دو حزب اصلی کردها در اقلیم کردستان و پیگیری پرونده امنیتی پ.ک.ک گرفته تا امنیت مرزها، انرژی، تجارت، مدیریت آب، کلانپروژه «جاده توسعه» و اتصال زمینی به خلیج فارس، ترکیه مجموعهای از اهداف هیبریدی را در عراق دنبال میکند.
انتهای پیام/
