به گزارش مشرق، علی محمدی فعال رسانه در تلگرام نوشت:
در جنگهای جدید، فقط موشکها تعیینکننده نیستند؛ گاهی بنادر، جادهها، خطوط ریلی و مسیرهای تجاری نیز سرنوشت یک نبرد را مشخص میکنند. تحولات اخیر نیز نشان داد که یکی از مهمترین اهداف فشارهای خارجی علیه ایران، نه صرفاً ایجاد اختلال در تجارت، بلکه محدود کردن توان ژئوپلیتیکی کشور در اتصال شرق و غرب و شمال و جنوب منطقه بوده است. با این حال، آنچه امروز در نقشه تجارت ایران دیده میشود، تصویری متفاوت از محاسبات اولیه طراحان این فشارها ارائه میدهد.
پهلوگیری مجدد کشتیهای تجاری در چابهار، فعال شدن ظرفیت بنادر شمالی، افزایش نقش مرزهای زمینی و توسعه کریدورهای ترانزیتی نشان میدهد که جغرافیای ایران همچنان مهمترین مزیت راهبردی کشور است. دشمنان تصور میکردند با تمرکز بر چند گلوگاه محدود میتوانند جریان تجارت ایران را مختل کنند، اما واقعیت این است که ایران تنها یک بندر یا یک مسیر نیست؛ ایران یک شبکه گسترده از مسیرهای جایگزین است که از سواحل مکران تا دریای خزر و از مرزهای غربی تا آسیای مرکزی امتداد یافته است.
امروز بندر چابهار به دروازه اقیانوسی ایران تبدیل شده، بنادر شمالی نقش جدیدی در کریدور شمال ـ جنوب پیدا کردهاند و مرزهای زمینی با عراق، ترکیه، پاکستان و آسیای مرکزی نیز به حلقههای مکمل این زنجیره بدل شدهاند. این همان مزیتی است که بسیاری از کشورها فاقد آن هستند؛ مزیت قرار گرفتن در قلب چهارراه تجارت منطقهای.
اما در کنار این موفقیتها، یک تهدید مهم همچنان پابرجاست؛ «تله امارات». طی سالهای گذشته بخش قابل توجهی از تجارت خارجی ایران به واسطهگری بنادر و شرکتهای اماراتی وابسته شده است. این وابستگی اگرچه در برخی دورهها بخشی از فشار تحریمها را کاهش داده، اما در عمل یک گلوگاه جدید نیز ایجاد کرده است. هرگونه تغییر در سیاستهای ابوظبی یا فشار بازیگران خارجی میتواند بخشی از زنجیره تأمین کشور را تحت تأثیر قرار دهد.
به همین دلیل، مرحله جدید سیاست تجاری ایران نباید صرفاً به احیای مسیرهای گذشته محدود شود. هدف اصلی باید کاهش وابستگی به واسطهها، توسعه تجارت مستقیم با شرکای منطقهای و تقویت بنادر و هابهای لجستیکی داخلی باشد. اگر چابهار، بندرعباس، امیرآباد، انزلی و کاسپین بتوانند سهم بیشتری از زنجیره تجارت را در اختیار بگیرند، بخش مهمی از آسیبپذیریهای گذشته نیز از میان خواهد رفت.
اکنون که شبکهای از مسیرهای شمالی، جنوبی و زمینی در حال شکلگیری است، میتوان گفت یکی از مهمترین اهداف فشار خارجی با شکست مواجه شده است. جغرافیای ایران بار دیگر نشان داد که نه یک مانع، بلکه یک سلاح راهبردی در خدمت اقتصاد ملی است؛ سلاحی که اگر به درستی مدیریت شود، میتواند تحریم و فشار را به فرصتی برای بازآرایی قدرت اقتصادی کشور تبدیل کند.
*بازنشر مطالب شبکههای اجتماعی به منزله تأیید محتوای آن نیست و صرفا جهت آگاهی مخاطبان از فضای این شبکهها منتشر میشود.
