به گزارش ایرنا، در عصر جدید روابط بینالملل، قدرت یک کشور دیگر تنها با توان نظامی یا اقتدار سیاسی سنجیده نمیشود؛ بلکه نفوذ نرم و توانایی یک ملت در انتقال ارزشها، هنر، علم و فرهنگ، سرنوشتسازترین عامل در شکلدهی به تصویر جهانی از آن کشور است. در این میان، مناطق مرزی که همواره در کانون بحثهای امنیتی بودهاند، اکنون میتوانند با تغییر پارادایم از «امنیت سخت» به «امنیت نرم»، به پلهای ارتباطی مستحکم میان ملتها بدل شوند.
شهرستان مرزی خاش، با برخورداری از بافتی منحصربهفرد که در آن تنوع اقوام و مذاهب در همآمیزی و همزیستی مسالمتآمیز قرار گرفته، نه تنها یک نقطه مرزی، بلکه یک «دروازه فرهنگی» محسوب میشود. این منطقه با تکیه بر سرمایههای اجتماعی، ظرفیتهای دانشگاهی و موقعیت راهبردی خود در مجاورت همسایگان شرقی، پتانسیل آن را دارد که از یک منطقه مرزی به قطب دیپلماسی عمومی و علمی تبدیل شود؛ جایی که علم و فرهنگ، مسیر توسعه و صلح را هموار میکنند.
شهرستان مرزی خاش با برخورداری از تنوع فرهنگی، همزیستی مثالزدنی اقوام و مذاهب و ظرفیتهای دانشگاهی، میتواند به الگویی موفق در دیپلماسی فرهنگی تبدیل شود؛ ظرفیتی که صاحبنظران آن را مکمل دیپلماسی رسمی، تقویتکننده امنیت ملی و بسترساز توسعه تعاملات منطقهای و بینالمللی میدانند.
دیپلماسی فرهنگی در سالهای اخیر بیش از گذشته به یکی از ابزارهای اثرگذار سیاست خارجی کشورها تبدیل شده؛ ابزاری که با تکیه بر فرهنگ، علم، هنر و سرمایههای اجتماعی، مسیر گفتوگو میان ملتها را هموار میکند و در کنار دیپلماسی رسمی، زمینهساز افزایش اعتماد، کاهش سوبرداشتها و توسعه همکاریهای سیاسی، اقتصادی و علمی میشود.
این موضوع برای سیستان و بلوچستان و بهویژه شهرستان مرزی خاش، به دلیل همجواری با پاکستان و افغانستان، تنوع قومی و مذهبی، پیشینه فرهنگی و ظرفیتهای دانشگاهی، از اهمیت بیشتری برخوردار است؛ ظرفیتی که میتواند در تقویت همبستگی ملی و گسترش تعاملات منطقهای نقشآفرین باشد.
دانشگاهها؛ سفیران فرهنگی کشور
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی واحد خاش در گفتوگو با خبرنگار ایرنا، دانشگاهها را از مهمترین بازیگران دیپلماسی فرهنگی دانست و گفت: تربیت دانشجویان آشنا با فرهنگ ایرانی ـ اسلامی و در عین حال مسلط به زبان و فرهنگ دیگر ملتها، زمینه معرفی صحیح ظرفیتهای کشور در عرصه بینالمللی را فراهم میکند.
بهناز شهنوازی با اشاره به موقعیت مرزی سیستان و بلوچستان افزود: مرزهای شرقی علاوه بر مسائل امنیتی، ظرفیتهای فراوانی برای همکاریهای علمی، فرهنگی و اقتصادی دارند که باید با برنامهریزی از آنها بهره گرفت.
وی برگزاری نشستهای علمی مشترک، تبادل استاد و دانشجو و توسعه همکاریهای دانشگاهی با کشورهای همسایه را از مهمترین راهکارهای تقویت دیپلماسی فرهنگی برشمرد و ادامه داد: دانشگاهها با تولید محتوای علمی و روایت صحیح از توانمندیهای ایران، میتوانند نقش مؤثری در معرفی واقعی کشور ایفا کنند.
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی واحد خاش همچنین تأکید کرد: تقویت تعاملات فرهنگی، فضای اعتماد و احترام متقابل میان ملتها را افزایش داده و زمینه موفقیت بیشتر دیپلماسی رسمی را فراهم میسازد.
توسعه علمی؛ مکمل دیپلماسی عمومی
رئیس دانشکده صنعت و معدن خاش نیز در گفتوگو با خبرنگار ایرنا اظهار کرد: مراکز آموزش عالی و صنعتی میتوانند با معرفی توانمندیهای علمی و معدنی استان، زمینه توسعه همکاریهای اقتصادی و فرهنگی با کشورهای همسایه را فراهم کنند.
یونس قلندرزهی گفت: نمایش ظرفیتهای صنعتی، معدنی و علمی منطقه در قالب نشستها و نمایشگاههای تخصصی، علاوه بر توسعه همکاریهای اقتصادی، به تعمیق روابط فرهنگی و سیاسی نیز کمک میکند.
وی وحدت و همبستگی مردم سیستان و بلوچستان را یکی از مهمترین سرمایههای اجتماعی استان دانست و افزود: همزیستی مسالمتآمیز شیعه و سنی در این منطقه، پیام روشنی از انسجام ملی و همدلی به جهان مخابره میکند.
رئیس دانشکده صنعت و معدن خاش همچنین بر نقش دانشگاهها در ارائه راهکارهای علمی برای توسعه منطقه، جذب سرمایهگذاری و تقویت اعتماد عمومی تأکید کرد.
ظرفیت مرزها برای تعاملات فرهنگی
نماینده مردم خاش در مجلس شورای اسلامی نیز با اشاره به نامگذاری ۱۰ تیر به عنوان روز دیپلماسی فرهنگی و تعامل با جهان، گفت: استفاده از ظرفیتهای فرهنگی در کنار دیپلماسی رسمی، میتواند زمینهساز گسترش روابط با کشورهای مختلف، بهویژه همسایگان شرقی باشد.
علی کُرد افزود: سیستان و بلوچستان با برخورداری از فرهنگ غنی، صنایع دستی، جاذبههای طبیعی و ظرفیتهای علمی، قابلیت تبدیل شدن به یکی از محورهای مهم دیپلماسی عمومی کشور را دارد.
وی اظهار کرد: توسعه ارتباطات علمی، فرهنگی و مردمی با کشورهای همسایه علاوه بر افزایش شناخت متقابل، فرصتهای تازهای برای رونق اقتصادی و توسعه پایدار مناطق مرزی ایجاد میکند.
نماینده مردم خاش در مجلس همچنین بر نقش دانشگاهها در تولید ایده، پژوهشهای کاربردی و ارائه راهکار برای حل مسائل منطقه تأکید کرد و گفت: تقویت وحدت، امید اجتماعی و سرمایه انسانی، پشتوانه موفقیت کشور در عرصه تعاملات بینالمللی خواهد بود.
دیپلماسی فرهنگی؛ پلی میان امنیت و توسعه
کارشناسان معتقدند در شرایطی که بسیاری از اختلافات بینالمللی تنها با ابزارهای سیاسی قابل حل نیست، دیپلماسی فرهنگی میتواند با ایجاد گفتوگو، تقویت شناخت متقابل و توسعه همکاریهای علمی و مردمی، نقش مکمل دیپلماسی رسمی را ایفا کند.
وجود مراکز دانشگاهی، ظرفیتهای فرهنگی، همزیستی اقوام و مذاهب و موقعیت راهبردی خاش، این شهرستان را به یکی از مستعدترین مناطق شرق کشور برای توسعه دیپلماسی فرهنگی تبدیل کرده است؛ ظرفیتی که بهرهگیری هدفمند از آن میتواند علاوه بر تقویت وحدت ملی، زمینهساز توسعه همکاریهای منطقهای و معرفی هرچه بهتر توانمندیهای ایران در عرصه بینالمللی باشد.
به گزارش ایرنا؛ ۱۰ تیرماه، سالروز تأسیس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، در تقویم رسمی جمهوری اسلامی ایران به نام «روز دیپلماسی فرهنگی و تعامل با جهان» نامگذاری شده است. این مناسبت با هدف توجه به نقش فرهنگ در توسعه روابط بینالمللی، تقویت گفتوگوی میان ملتها و معرفی ظرفیتهای تمدنی و فرهنگی ایران گرامی داشته میشود.
شهرستان مرزی خاش در ۱۸۵ کیلومتری جنوب زاهدان، با برخورداری از تنوع فرهنگی، همزیستی اقوام و مذاهب و فعالیت مراکز آموزش عالی از جمله دانشگاه آزاد اسلامی و دانشکده صنعت و معدن، از ظرفیتهای قابل توجهی برای توسعه دیپلماسی علمی، فرهنگی و عمومی در شرق کشور برخوردار است.
