به گزارش ایرنا از روابط عمومی انجمن موسیقی ایران، سومین شب از دومین دوره محفل عاشورایی «خیمه هنر» سهشنبه (نهم تیرماه) با استقبال علاقهمندان به هنرهای آیینی و عاشورایی در محوطه باز مجموعه تئاتر شهر برگزار شد. در این شب، موسیقی بیش از هر بخش دیگری نقش پیونددهنده برنامههای مختلف را برعهده داشت و از نخستین دقایق اجرا تا پایان شب، در قالبهای متنوع آیینی، نواحی، ارکسترال و آوازی، روایتگر فرهنگ سوگواری ایرانی بود.
آغازگر برنامه، گروه «آوای ساحل» بود که با اجرای آیین سنج و دمام، فضای محوطه تئاتر شهر را رنگ و بوی عزاداری جنوب ایران بخشید. صدای کوبنده سنج و دمام، مخاطبان را به حالوهوای آیینهای محرم در سواحل خلیج فارس برد؛ آیینی که سالهاست به عنوان یکی از شاخصترین جلوههای موسیقی مذهبی جنوب کشور شناخته میشود و همچنان اصالت خود را حفظ کرده است.
پس از آن، گروه سرود «اسوه» با اجرای قطعاتی در وصف اهل بیت(ع)، بخش دیگری از برنامه را به خود اختصاص داد. اجرای هماهنگ اعضای گروه و انتخاب اشعار متناسب با ایام سوگواری، مورد توجه حاضران قرار گرفت و با همراهی مخاطبان همراه شد.
در ادامه، مجلس پردهخوانی «عابس و حقالناس» با روایت ابوالفضل ورمزیار، یکی از داستانهای ماندگار واقعه عاشورا را برای مخاطبان بازگو کرد. پس از آن نیز سعید بیابانکی و عباس صادقی با شعرخوانی، فضای برنامه را به سمت ادبیات عاشورایی سوق دادند و پیوند شعر و موسیقی آیینی را تکمیل کردند.
یکی از متفاوتترین بخشهای سومین شب «خیمه هنر»، اجرای گروه موسیقی نواحی «اوخشانما» از آذربایجان شرقی بود. این گروه با بهرهگیری از ساز بالابان و آواز عاشیقی، قطعاتی را با مضامین عاشورایی و در وصف اهل بیت(ع) اجرا کرد؛ آثاری که بر پایه موسیقی اصیل آذربایجان شکل گرفته و با نوحهخوانی تلفیق شده بودند.
نوای سوزناک بالابان در کنار آوازهای عاشورایی، فضای متفاوتی را در محوطه تئاتر شهر ایجاد کرد؛ اجرایی که نشان داد موسیقی نواحی ایران چگونه میتواند بدون فاصله گرفتن از ریشههای بومی خود، زبان روایت واقعه کربلا باشد. این اجرا همچنین یادآور ظرفیت موسیقی عاشیقی در انتقال مفاهیم دینی و مذهبی بود؛ میراثی که نسل به نسل در میان مردم آذربایجان حفظ شده و همچنان جایگاه خود را در آیینهای سوگواری حفظ کرده است.
پس از اجرای موسیقی نواحی، مجلس تعزیه «شهادت امام حسین(ع)» به سرپرستی جواد خداوندی از دامغان روی صحنه رفت. این مجلس با تکیه بر شیوههای اصیل تعزیهخوانی، روایت واپسین لحظات حماسه عاشورا را پیش روی مخاطبان قرار داد و با استقبال حاضران همراه شد.
در ادامه اجراهای صحنهای سومین شب «خیمه هنر»، سوگخوانی علی رها بود. اجرای او با حال و هوایی معنوی و انتخاب اشعاری متناسب با شبهای محرم، مخاطبان را تا آخرین دقایق برنامه همراه کرد و پایان آرام و تأثیرگذاری برای این شب رقم زد.
پایانبخش برنامه نیز اجرای ارکستر سازهای بادی با اجرای قطعاتی متناسب با فضای محرم، جلوهای متفاوت از موسیقی سوگواری را به نمایش گذاشت. استفاده از تنظیمهای ارکسترال در کنار ملودیهای آشنا و حماسی، فضای مراسم را به سمت شکوه و حزن توأمان سوق داد و نشان داد موسیقی ارکسترال نیز میتواند در بازآفرینی مفاهیم عاشورایی نقش مؤثری ایفا کند.
در کنار اجراهای صحنهای، نمایشگاه آثار برگزیده نخستین رویداد «خیمه هنر» و پردهنگاری عاشورایی، کارگاه تولید و همآفرینی آثار خوشنویسی اشعار رهبر شهید و نمایشگاه نقاشی و پردهنگاری عاشورایی نیز میزبان علاقهمندان بود؛ بخشهایی که در تعامل با اجراهای موسیقایی و نمایشی، تصویری چندوجهی از هنر عاشورایی را پیش روی مخاطبان قرار دادند.
«خیمه هنر» فضای هنری و محرمی جذابی ایجاد کرد
آمنه حسینی سرپرست گروه سرود «آوای حرم» در حاشیه حضور این گروه در برنامه «خیمه هنر» درباره فعالیتهای این مجموعه گفت: گروه سرود «آوای حرم» حدود ۵۴ عضو دارد که برای اجرا در خیمه هنر ۲۳ نفر از اعضا همراه ما هستند. حدود ۶ سال است که فعالیت میکنیم. گزینش اولیه اعضا از مسجد محلهمان آغاز شد و از کودکان و نوجوانان علاقهمند دعوت کردیم تا به گروه بپیوندند.
وی افزود: سال اول فعالیت، بیشتر اجراها به صورت عمومی بود اما از سال دوم، تولید آثار اختصاصی خودمان را آغاز کردیم. برای مناسبتهای ملی و مذهبی، آثار به صورت گزینشی انتخاب میشود، با شاعر گروه هماهنگی انجام میگیرد، آهنگسازی صورت میگیرد، اعضا در استودیو آثار را ضبط میکنند و پس از آن برای اجرا آماده میشوند. تاکنون حدود ۵۰ اثر برای مناسبتهای مختلف ملی و مذهبی تولید کردهایم.
سرپرست گروه «آوای حرم» بیان کرد: اعضا سه سال است که در پیادهروی اربعین حضور فعال دارند و در مسیر پیادهروی، نجف و کربلا اجراهای متعددی داشتهاند. همچنین اجراهای تلویزیونی در شهر نجف و حضور در جشنوارههای مختلف از جمله جشنواره «آواهای آدینه» و جشنواره «خاکریز» را در کارنامه دارند و موفق به کسب رتبههایی نیز شدهاند. از سال ۱۴۰۲ که اجراهای پاتوقی رونق بیشتری گرفت، فعالیتهای فرهنگی گروه نیز گستردهتر شد و اکنون در مناسبتهای مختلف برنامه اجرا میکنیم.
حسینی درباره اجراهای دومین روز «خیمه هنر» اظهار کرد: در این برنامه سه قطعه اجرا کردیم. قطعه نخست درباره رهبر شهیدمان بود که اعضا حدود ۱۰ روز پیش آن را در استودیو ضبط کرده بودند و اجرا در خیمه هنر، رونمایی این اثر محسوب میشد. قطعه دوم، «به خدای حسین» بود که سال گذشته برای ماه محرم تولید شده بود و قطعه سوم نیز اثری بود که امسال بازخوانی شده و در این برنامه به اجرا رسید.
وی درباره انتخاب نام گروه گفت: آغاز فعالیت گروه تقریباً همزمان با شهادت سردار دلها، شهید حاج قاسم سلیمانی بود. اعضای گروه علاقه داشتند در سوریه اجرایی داشته باشند که این امکان فراهم نشد. به همین دلیل با همفکری اعضای گروه، نام «آوای حرم» را انتخاب کردیم که اشارهای به همان آرمان و دلبستگی داشت.
سرپرست گروه سرود «آوای حرم» درباره تجربه کار با نوجوانان بیان کرد: کار بسیار شیرین، لذتبخش و البته سخت است اما بچهها آنقدر انرژی مثبت دارند که همین انرژی به من منتقل میشود. واقعاً بخش زیادی از زندگی من در کنار کودکان و نوجوانان میگذرد و گاهی بیشتر از خانوادهام با آنها هستم. البته دختر خودم هم عضو گروه سرود است و همین موضوع باعث شده فضای خانوادگی خوبی شکل بگیرد حتی مادران اعضای گروه نیز از ما درخواست کردهاند که برای آنها هم گروه سرود تشکیل دهیم و خوشبختانه تاکنون همیشه همراه و پشتیبان گروه بودهاند.
حسینی درباره روند جذب اعضای جدید نیز گفت: علاقهمندان به دفتر گروه مراجعه میکنند، فرم عضویت را تکمیل میکنند و یک تست صدای کوتاه از آنها گرفته میشود. پس از آن وارد گروه میشوند. افرادی که صدای مناسبتری برای خوانندگی دارند، برای ضبط آثار استودیویی انتخاب میشوند و سایر اعضا در اجراهای پاتوقی و برنامههای میدانی حضور پیدا میکنند.
وی همچنین به فعالیتهای فرهنگی گروه اشاره کرد و افزود: چند اردوی فرهنگی و زیارتی برای اعضا برگزار کردهایم. اعضای گروه را به کرمان و مزار شهید حاج قاسم سلیمانی بردیم، آنجا اجرا داشتند و چند کلیپ نیز تولید شد. در کنار آن، اردوهای تفریحی و برنامههای تشویقی نیز برای ایجاد انگیزه و قدردانی از اعضا برگزار میکنیم.
سرپرست گروه سرود «آوای حرم» با اشاره به حضور در «خیمه هنر» اظهار کرد: این نخستین تجربه ما در چنین فضایی بود. به نظرم فضای هنری و محرمی بسیار جذابی شکل گرفته و مردم نیز استقبال بسیار خوبی از این برنامه داشتهاند. این اتفاق میتواند نقش مهمی در گسترش فعالیتهای فرهنگی و ترویج هنر عاشورایی در میان عموم مردم داشته باشد.
سوگخوانی محمد گلریز و مصطفی راغب در چهارمین شب «خیمه هنر»
محمد گلریز و مصطفی راغب چهارمین شب از دومین دوره محفل عاشورایی «خیمه هنر» امشب (چهارشنبه ۱۰ تیرماه) در آیین «خیمه هنر» در محوطه مجموعه تئاتر شهر به اجرای سوگخوانی میپردازند.
این دو خواننده در بخش پایانی برنامههای چهارمین شب «خیمه هنر» با اجرای قطعاتی در حال و هوای سوگ و عاشورا، به سوگخوانی برای مخاطبان این رویداد فرهنگی و هنری میپردازد.
در آیین «خیمه هنر» که همزمان با ایام سوگواری ماه محرم برگزار میشود، در شبهای مختلف هنرمندان موسیقی با گرایشها و گونههای مختلف، با حضور در بخش «سوگخوانی» به اجرای آثار و نغمههای آیینی و عاشورایی میپردازند.
دومین دوره محفل عاشورایی «خیمه هنر» به همت معاونت امور هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تا ۱۶ تیرماه در مجموعه تئاتر شهر ادامه دارد و هر شب با حضور هنرمندان موسیقی، نمایش، هنرهای تجسمی و ادبیات، روایتهای متنوعی از فرهنگ و هنر عاشورایی را پیش روی مخاطبان قرار میدهد.
















