به گزارش روز چهارشنبه ایرنا از ریاست جمهوری، مسعود پزشکیان رئیس جمهور در نشست «هماندیشی مسایل و چالشهای نظام حکمرانی با محورهای افزایش بهرهوری، اصلاح الگوی مصرف و کاهش فساد اداری» که با حضور جمعی از اساتید مدیریت دانشگاههای کشور برگزار شد، بر ضرورت تحول بنیادین در نظام آموزش عالی، مسئلهمحور شدن دانشگاهها و بهرهگیری مؤثر از ظرفیت نخبگان علمی برای حل مسایل کشور تأکید کرد.
رئیسجمهور در تشریح رویکرد دولت نسبت به اصلاح ساختار آموزش عالی اظهار داشت: دولت به دنبال برگزاری نشستهای تشریفاتی و نمادین نیست، بلکه هدف اصلی، ایجاد تحول واقعی در نظام آموزش عالی و پیوند دادن دانشگاه با میدان عمل و عرصه حکمرانی است. به اعتقاد ما، دانشگاه باید از آموزش صرف فاصله گرفته و به نهادی مسئلهمحور و اثرگذار در حل چالشهای کشور تبدیل شود.
پزشکیان با بیان اینکه کشور در حوزه تئوری و ارائه راهحل با کمبود مواجه نیست، افزود: مسئله اصلی امروز کشور فقدان سازوکارهای اجرایی کارآمد و کمبود نیروهای توانمند، باانگیزه و باورمند برای پیادهسازی راهکارهای علمی است. مهمترین چالش نظام حکمرانی در شرایط کنونی، شکاف میان دانش و اجراست.
وی با تأکید بر آمادگی دولت برای واگذاری مسئولیتها و اختیارات بیشتر به دانشگاهها تصریح کرد: هر میزان که دانشگاهها آمادگیپذیرش مسئولیت و مشارکت در اصلاح فرآیندها و ساختارها را داشته باشند، دولت نیز آماده واگذاری اختیارات متناسب خواهد بود. این رویکرد میتواند به الگویی فراگیر برای تحول در نظام آموزش عالی کشور تبدیل شود.
پزشکیان همچنین با تأکید بر ضرورت استقرار نظام شایستهسالاری در مدیریت کشور اظهار داشت: هدف دولت بهرهگیری از ظرفیت انسانهای توانمند، متخصص و کارآمد برای اداره امور است و نه رویکردهای مبتنی بر گرایشهای جناحی، سیاسی یا روابط غیرحرفهای. استادان مدیریت میتوانند در طراحی سازوکارهای شناسایی، ارزیابی و انتخاب مدیران شایسته نقش مؤثری ایفا کنند.
رئیسجمهور با اشاره به ضرورت توزیع عادلانه فرصتهای مدیریتی افزود: تمرکز قدرت و مسئولیت در اختیار حلقهای محدود از افراد، با اصول حکمرانی مطلوب سازگار نیست. باید زمینه مشارکت تمامی نیروهای توانمند در عرصههای مدیریتی و اجرایی فراهم شود و همزمان، نظام پاسخگویی و مسئولیتپذیری نیز تقویت گردد.
وی با انتقاد از فاصله موجود میان آموزشهای دانشگاهی و نیازهای واقعی کشور تصریح کرد: در بسیاری از دانشگاههای معتبر جهان، آموزش مبتنی بر حل مسئله، کار تیمی و تجربه عملی است. دانشجویان در قالب تیمهای تخصصی با مسایل واقعی مواجه میشوند و مهارت حل مسئله را در میدان عمل فرا میگیرند. در حالی که بخش مهمی از آموزشهای ما همچنان بر انتقال دانش نظری متمرکز است و فارغالتحصیلان در بسیاری موارد از مهارتهای لازم برای مدیریت، کار گروهی و طراحی ساختارهای حل مسئله برخوردار نیستند.
پزشکیان در ادامه با اشاره به برنامههای دولت برای ارتقای کیفیت آموزش عالی گفت: دولت اهتمام ویژهای به توسعه زیرساختها و امکانات دانشگاهی و همچنین استقرار نظام پرداخت مبتنی بر عملکرد دارد. پرداختها باید متناسب با میزان اثرگذاری، کیفیت آموزش، نوآوری، پژوهش و نقشآفرینی اعضای هیئت علمی باشد.
وی افزود: نمیتوان میان استادی که با تلاش، خلاقیت، ایدهپردازی و فعالیت مؤثر در مسیر ارتقای دانشگاه گام برمیدارد با فردی که فاقد نقشآفرینی مؤثر است تفاوتی قائل نشد. نظام پرداخت عملکردمحور علاوه بر ارتقای بهرهوری، از بروز تبعیض نسبت به استادان فعال و اثرگذار جلوگیری خواهد کرد.
رئیس جمهور با اشاره به تجربه دانشگاههای معتبر جهان خاطرنشان کرد: در بسیاری از دانشگاههای معتبر جهان، عملکرد استادان به صورت مستمر و بر اساس شاخصهای مشخص ارزیابی میشود و استمرار فعالیت آموزشی منوط به حفظ استانداردهای حرفهای است. این رویکرد میتواند به ارتقای کیفیت آموزش و افزایش مسئولیتپذیری در نظام دانشگاهی کشور کمک کند.
پزشکیان در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به موضوع افزایش بهرهوری، آموزش مستمر نیروی انسانی را یکی از مهمترین الزامات تحقق این هدف دانست و گفت: بهرهوری بدون یادگیری مستمر، ارتقای مهارتها و بهروزرسانی دانش امکانپذیر نیست. البته آموزش باید واقعی، کاربردی و منجر به تغییر رفتار و ارتقای عملکرد شود، نه صرفاً دورههای تشریفاتی و صوری.
رئیس جمهور با تأکید بر اینکه بهرهوری به معنای خلق ارزش بیشتر در قبال منابع مصرفشده است، اظهار داشت: کشور بیش از هر چیز به نیروهایی نیاز دارد که دانش، مهارت، انگیزه و توانایی حل مسایل را به صورت توأمان داشته باشند.
وی دلیل توجه ویژه دولت به دانشگاهها را ظرفیت بالای این نهادها برای تحولآفرینی دانست و افزود: دانشگاهها هنوز گرفتار بسیاری از پیچیدگیها و رویههای کند اداری نشدهاند و میتوانند با بهرهگیری از توان استادان و دانشجویان، در اصلاح فرآیندها، افزایش بهرهوری و ارائه راهحلهای اجرایی برای مسایل کشور نقشآفرینی کنند. دولت نیز آماده است بخشی از مأموریتهای قابل واگذاری را به دانشگاهها بسپارد تا ضمن کمک به حل مسایل کشور، زمینه درآمدزایی و توسعه فعالیتهای علمی و کاربردی آنان نیز فراهم شود.
رئیس جمهور در ادامه با اشاره به موضوع اصلاح الگوی مصرف، مهمترین مؤلفه این حوزه را اصلاح رفتار دانست و گفت: تجربه دو سال گذشته نشان داد که حتی در شرایط ناترازیهای گسترده انرژی و فشارهای ناشی از خسارات جنگ، میتوان از طریق اقناع افکار عمومی، آموزش و تغییر الگوهای رفتاری، مصرف را مدیریت کرد.
وی از تدوین برنامهای ملی برای ارزیابی عملکرد دستگاههای اجرایی در حوزه مدیریت مصرف خبر داد و افزود: بر اساس این برنامه، تمامی دستگاهها موظف خواهند بود اقدامات خود در زمینه کاهش مصرف و افزایش بهرهوری را ارائه کنند و عملکرد آنان نیز مورد ارزیابی قرار خواهد گرفت. استادان مدیریت میتوانند در طراحی شاخصها، سازوکارهای ارزیابی و تدوین این برنامه نقش مؤثری داشته باشند.
پزشکیان با اشاره به برخی چالشهای ساختاری کشور اظهار داشت: بخش قابل توجهی از مشکلات امروز ناشی از توسعه نامتوازن و تصمیمگیریهای غیرعلمی در دهههای گذشته است. در بسیاری موارد میان منابع و مصارف تناسب لازم رعایت نشده و نتیجه آن بروز ناترازیهایی نظیر ناترازی انرژی بوده است. دانشگاهیان و به ویژه استادان مدیریت میتوانند نقش مهمی در اصلاح این روند و طراحی الگوهای علمی توسعه ایفا کنند.
رئیس جمهور مدیریت تقاضا، کنترل مصرف و جلوگیری از شکلگیری تقاضاهای القایی را از دیگر الزامات حکمرانی کارآمد دانست و اعلام کرد: وزیر علوم مأمور شده است با تشکیل تیمهای مشترک متشکل از استادان مدیریت، اقتصاد و صنعت، زمینه بهرهگیری سازمانیافته از ظرفیت علمی دانشگاهها در حل مسایل کشور را فراهم سازد و پیشنهادهای اجرایی مشخصی را به دولت ارائه کند.
وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به موضوع کاهش فساد اداری تصریح کرد: مبارزه پایدار با فساد پیش از هر چیز نیازمند اصلاح رفتار، ارتقای فرهنگ سازمانی، تقویت شفافیت و افزایش مسئولیتپذیری است و این هدف صرفاً با صدور بخشنامه و دستورالعمل محقق نخواهد شد.
رئیس جمهور با تأکید بر اعتماد دولت به ظرفیت دانشگاهها گفت: اگر دانشگاهها و استادان با مسایل واقعی کشور درگیر شوند، بیتردید خواهند توانست راهکارهای مؤثر و عملیاتی برای حل آنها ارائه کنند. البته موفقیت هر ایده و پیشنهاد زمانی مشخص میشود که وارد مرحله اجرا شود و در معرض آزمونهای واقعی قرار گیرد.
پزشکیان با اشاره به نقش استادان مدیریت در طراحی سیاستهای کلان، نظام برنامهریزی، قوانین و ساختارهای اداری کشور خاطرنشان کرد: تمامی اقدامات مدیریتی و اصلاحات ساختاری باید در نهایت به افزایش رضایت عمومی و ارتقای کیفیت زندگی مردم منجر شود. فلسفه وجودی دولت و نظام اداری، خدمت به مردم است و هر سازوکاری که نتواند رضایت شهروندان را تأمین کند، نیازمند اصلاح و بازنگری خواهد بود.
رئیسجمهور تأکید کرد: مردم باید بهطور ملموس احساس کنند که سیاستها و تصمیمات کشور در جهت بهبود معیشت، رفاه، سلامت، آموزش و آینده آنان اتخاذ میشود. مسئولیت ما در برابر مردم و نسلهای آینده مسئولیتی سنگین و پاسخگو در پیشگاه خداوند است.
وی همچنین رویکرد «محلهمحوری» و «مسجدمحوری» دولت را یکی دیگر از ظرفیتهای مهم برای مشارکت دانشگاهیان در حل مسایل کشور دانست و اظهار داشت: اگر زمینه حضور میدانی دانشجویان و استادان در محلات و عرصههای اجتماعی فراهم شود، میتوان از توان علمی و تخصصی آنان برای حل مسایل واقعی مردم بهره گرفت. دولت آماده است میدان عمل را در اختیار نیروهای توانمند قرار دهد تا با اتکا به ظرفیتهای محلی، بسیاری از مشکلات جامعه برطرف شود.
رئیسجمهور خاطرنشان کرد: کشور از ظرفیتها، منابع و فرصتهای فراوانی برخوردار است و وظیفه ما آن است که با مدیریت علمی، بهرهگیری از دانش و مشارکت مردم و نخبگان، این ظرفیتها را در مسیر حل مشکلات و پیشرفت کشور به کار گیریم.
