به گزارش روز چهارشنبه ایرنا به نقل از پایگاه خبری آلمانی «فوکوس آفریکا»، روسیه قرار است در سومین نشست سران روسیه و آفریقا یک برنامه عملیاتی سهساله را برای همکاری با کشورهای آفریقایی تصویب کند. این نشست برای اواخر اکتبر ۲۰۲۶ (مهر - آبان) برنامهریزی شده است و این برنامه قرار است ساختار روابط اقتصادی، سیاسی و امنیتی را برای بازه زمانی ۲۰۲۷ تا ۲۰۲۹ مشخص کند.
همزمان، سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، از گسترش بیشتر حضور دیپلماتیک این کشور در قاره آفریقا خبر داد. لاوروف این برنامهها را در جریان نشست شورای اقتصادی وزارت امور خارجه روسیه در مسکو اعلام کرد، محور اصلی این گفتگوها، آمادگی برای برگزاری این نشست و ایجاد شرایط بهتر برای شرکتهای روسی در بازارهای آفریقایی بود.
لاوروف اظهار داشت: روسیه همچنان از کشورهای آفریقایی در تلاشهایشان برای تقویت حاکمیت خود در تمامی زمینهها حمایت خواهد کرد. وی به حق این کشورها برای مدیریت مستقل منابع طبیعی و تعیین مسیرهای توسعه ملی توسط آنها اشاره کرد.
بر اساس گزارشها، مبانی برنامه عملیاتی مذکور در دسامبر ۲۰۲۵(آذر/ دی۱۴۰۴) در دومین کنفرانس وزرای «مجمع مشارکت روسیه و آفریقا» در قاهره مورد توافق قرار گرفت. این سند قرار است در نشست سران در مسکو تصویب شود و به عنوان یک چارچوب استراتژیک برای سه سال آینده عمل کند.
لاوروف در ابتدا به جزئیات دقیق محتوای این طرح اشاره نکرد؛ با این حال، توضیحات او بر حوزههای تجارت، سرمایهگذاری، مواد خام، انرژی و حمایت از شرکتهای روسی جهت ورود به بازارهای کشورهای آفریقایی متمرکز بود.
همزمان با این نشست سران، قرار است یک «مجمع اقتصادی و بشردوستانه» نیز برگزار شود. قرار است شرکتها و اتحادیههای اقتصادی روسیه در تدوین دستور کار این مجمع مشارکت کنند و پیشنهاداتی را برای همکاریهای عملیاتی ارائه دهند.
نشست مسکو، سومین اجلاس از این نوع خواهد بود. نخستین دور این نشست در سال ۲۰۱۹ (۱۳۹۸)در سوچی روسیه و دومین دوره در سال ۲۰۲۳ (۱۴۰۲)در سنپترزبورگ برگزار شد. این قالبهای دیپلماتیک، از ابزارهای کلیدی مسکو برای تجمیع تماسهای سیاسی با دولتهای آفریقایی و پیشبرد پروژههای اقتصادی محسوب میشوند.
حجم تجارت به بیش از ۲۷ میلیارد دلار میرسد
به گفته لاوروف، حجم تجارت روسیه با کشورهای آفریقایی در سال گذشته از مرز ۲۷ میلیارد دلار عبور کرده است. او از این رقم به عنوان یک رشد سریع یاد کرد، اما در عین حال اذعان داشت که ظرفیت کلی تجارت همچنان جای توسعه بیشتری دارد.
با این وجود، روابط تجاری روسیه با آفریقا همچنان بهطور قابلتوجهی کوچکتر از حجم تجارت این قاره با اتحادیه اروپا یا چین باقی مانده است. تمرکز مسکو در این مسیر، علاوه بر حوزههای دیگر، بر انرژی، معدن، کشاورزی، غلات، کودهای شیمیایی، تجهیزات نظامی و فناوریهای هستهای غیرنظامی است.
بخشی از این همکاریهای اقتصادی در قالب توافقهای دولتی صورت میگیرد. شرکتهای روسی در چندین کشور آفریقایی به پروژههای بخش مواد خام و انرژی علاقهمند هستند. در همین حال، مسکو در تلاش است تا بازارهای فروش جدیدی برای محصولات و خدمات روسی ایجاد کند.
بنابراین، نشست «شورای اقتصادی» به این منظور تشکیل شد تا تجربیات شرکتهای روسی در بازارهای آفریقایی مورد ارزیابی قرار گیرد. لاوروف تصریح کرد که وزارت امور خارجه قصد دارد بداند چه موانع سیاسی، حقوقی و مالی، فعالیتهای این شرکتها را دشوار میسازد.
امنیت همچنان بخش مهمی از روابط باقی میماند
همکاریها در حوزه سیاستهای امنیتی، یکی دیگر از محورهای اصلی سیاست آفریقای روسیه محسوب میشود. روسیه تجهیزات نظامی عرضه میکند، نیروهای مسلح کشورها را آموزش میدهد و با دولتهایی که با شورشها، تروریسم یا درگیریهای داخلی مواجه هستند، قراردادهای دفاعی منعقد میکند.
روابط با چندین کشور تحت مدیریت نظامی در منطقه «ساحل» بهویژه نزدیک است. در این کشورها، دولتها همکاری با روسیه را به عنوان بخشی از یک سیاست خارجی و امنیتی مستقلتر و دارای حاکمیت بیشتر جلوه میدهند.
در مقابل، مسکو خود را شریکی معرفی میکند که همکاریهایش بدون اعمال پیششرطهای سیاسی است. با این حال، منتقدان به ساختارهای امنیتی روسیه، منافع اقتصادی این کشور در بخش مواد خام و حمایت از دولتهای اقتدارگرا اشاره میکنند.
لاوروف در سخنرانی خود به تفصیل به همکاریهای نظامی نپرداخت؛ تمرکز اصلی او بر پروژههای اقتصادی، حضور دیپلماتیک و آمادگی برای نشست ماه اکتبر بود. قرار است در دستور کار این نشست، علاوه بر نمایندگان دولتها، شرکتها و سازمانهای روسی که در آفریقا فعالیت تجاری دارند نیز مشارکت کنند.
