به گزارش خبرنگار خبرگزاری تسنیم در ایلام، در سومین جلسه هیئت اندیشهورز توسعه باغات که با همکاری بنیاد نخبگان تشکیل شد، متخصصان و اعضای هیئت علمی بر ضرورت گذار از کشاورزی سنتی به باغبانی علمی و اقتصادی تاکید کردند.
این هیئت اندیشهورز با هدف تدوین بستههای سیاستی و دستورالعملهای علمی، تمرکز خود را بر توسعه گونههای گیاهی مقاوم به خشکی و سازگار با تغییرات اقلیمی معطوف کرده است.
فریدون سلیمانی، عضو هیئت علمی و معاون پژوهشی مرکز تحقیقات آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان ایلام، در حاشیه ی این نشست در گفت و گو با خبرنگار خبرگزاری تسنیم در ایلام با اشاره به چالشهای اقلیمی پیش روی استان، اظهار داشت: با توجه به تغییرات اقلیمی و کمآبی در سطح استان، نیاز مبرم ما به سمت گونههای گیاهی است که علاوه بر نیاز آبی کم، دارای توانایی تطبیقپذیری بالا و در عین حال تولید محصول اقتصادی باشند. این هیئت با هدف رفع عقبماندگی استان در حوزه توسعه باغبانی نسبت به سایر استانهای کشور تشکیل شده است.
وی افزود: هدف اصلی ما، تهیه بستههای سیاستی و دستورالعملهای فنی است که بتواند راهنمای دستگاههای اجرایی باشد تا از توسعه شتابزده و بیرویه جلوگیری شده و به سمت توسعه پایدار حرکت کنیم. خروجیهای این هیئت میتواند منجر به تدوین پروژههای تحقیقاتی، دستورالعملهای اجرایی و تولید نشریات فنی و ترویجی شود.
سلیمانی با اشاره به حضور متخصصان برجسته در این نشست،(به صورت وبیناری) از جمله جعفری، متخصص حوزه انجیر از استان فارس، قدردانی کرد و گفت: استفاده از تجربیات متخصصانی که دههها در زمینه اکولوژی و نیازهای فنی گیاهانی نظیر انجیر فعالیت داشتهاند، به ما کمک میکند تا توصیههایی ارائه دهیم که دقیقاً بر اساس شرایط خاک و اقلیم ایلام باشد.
وی در ادامه با تاکید بر اینکه ما به دنبال توسعه فرهنگ باغبانی بر پایه مبانی علمی هستیم تا کشاورزان به جای ترک باغبانی، به دلیل سودآوری و پایداری، به این حوزه رغبت پیدا کنند، گفت: هدف ما تنها تولید محصول نیست، بلکه نگاه ما به زنجیره ارزش است، از انتخاب رقم مناسب و مدیریت نیازهای فنی تا پیشبینی زیرساختهای صنایع تبدیلی و تکمیلی، تا کشاورز بتواند از تمام ظرفیتهای اقتصادی محصول خود استفاده کرده و درآمد پایدار داشته باشد.
برنامهریزی برای توسعه باغات ایلام با رویکرد تغییر اقلیم
میثم محمدی، عضو هیئت علمی دانشگاه ایلام نیز در گفت و گو با خبرنگار خبرگزاری تسنیم با اشاره به اهمیت همافزایی برای تحقق توسعه پایدار در بخش کشاورزی استان، اظهار داشت: در این جلسه ضمن بررسی تجربیات موفق سایر استانهای کشور در حوزه توسعه باغات، چالشهای پیشروی استان ایلام از جمله تغییرات اقلیمی، کاهش میزان بارشها و شرایط خاص آب و هوایی مورد واکاوی دقیق قرار گرفت.
وی با تأکید بر اینکه تغییرات توپوگرافی و تنوع اقلیمی در ایلام نیازمند رویکردهای علمی و بومیسازی شده است، افزود: برای برونرفت از چالشهای موجود و بهرهوری حداکثری از پتانسیلهای باغداری استان، استفاده از ارقام مقاوم و سازگار با اقلیم منطقه، همچنین تحلیل دقیق دادههای آماری و بهرهگیری از تجربیات علمی سایر مناطق کشور در دستور کار قرار گرفته است.
عضو هیئت اندیشهورز توسعه استان ایلام تصریح کرد: با توجه به ظرفیتهای موجود، مقرر شده است تا با بهرهگیری از توان علمی اعضای هیئت علمی دانشگاه ایلام، کارشناسان مرکز تحقیقات کشاورزی و سازمان جهاد کشاورزی، راهکارهای عملیاتی جهت توسعه باغات استان تدوین شود.
محمدی خاطرنشان کرد: خروجی این همافزایی علمی و تخصصی، در قالب یک بسته پیشنهادی جامع به استانداری و دستگاههای اجرایی ذیربط ارائه خواهد شد. امید است با اجرای این راهکارها، شاهد تحولی ملموس در وضعیت معیشتی باغداران و افزایش ضریب امنیت اقتصادی استان ایلام باشیم.
بررسی پتانسیلهای کشت محصولات استراتژیک در استان ایلام با تمرکز بر تغییرات اقلیمی
نورالدین رستمی، عضو هیئت علمی دانشکده کشاورزی دانشگاه ایلام، نیز در گفتگو با تسنیم بر ضرورت بازنگری در الگوهای کشت با توجه به چالشهای اقلیمی تأکید کرد.
وی با اشاره به تلاشهای علمی صورتگرفته در سطح استان، اظهار داشت: هدف از این بررسیها، ارزیابی کیفیت راهکارهای موجود و ارائه پیشنهادهایی مبتنی بر دادههای دقیق برای بهبود مسیر توسعه کشاورزی است.
وی افزود: با بهرهگیری از تجارب موفق در سایر استانها، از جمله الگوی کشت انجیر در استهبان فارس، امکانسنجی شرایط اقلیمی استان ایلام نیز مورد بررسی قرار گرفته است.
رستمی در ادامه با اشاره به پدیده تغییر اقلیم و روند گرمایش جهانی، خاطرنشان کرد: در تدوین بستههای سیاستی و پیشنهادات آتی، حتماً تغییرات میانگین آبوهوایی بلندمدت به عنوان یک پارامتر کلیدی لحاظ خواهد شد تا برنامهریزیهای آینده با واقعیتهای تغییرات اقلیمی همسو باشد.
بررسی چالشهای اقلیمی و راهکارهای مدیریت کشت انجیر
جعفری، متخصص حوزه انجیر کشور نیز در ارتباطی تلفنی در این نشست، به تحلیل دقیق شرایط اقلیمی، خاکشناسی و مدیریت آبیاری برای کشت موفق این محصول پرداخت و با اشاره به ویژگیهای جغرافیایی استانهای مختلف، از جمله ایلام و مناطق مرزی، چالشهای موجود در مسیر تولید را تشریح کرد.
جعفری با بیان اینکه انتخاب مکان مناسب برای کشت این محصول مستلزم بررسی دقیق میزان بارندگی سالانه است، گفت: بهگونهای که حداقل میزان بارندگی سالانه باید در بازه 200 تا 250 میلیمتر باشد که عمدتاً در فصل زمستان تا اوایل بهار تامین میشود. وی همچنین با تاکید بر اهمیت کیفیت خاک افزود: وجود لایههای آهکی در بسیاری از مناطق، از جمله استان ایلام، یک نقطه بحرانی و حساس محسوب میشود که باید در برنامهریزیهای کشت لحاظ شود. همچنین توصیه میشود برای اطمینان از پایداری ریشهها، پروفیل خاک در مناطق تحت تحقیق حداقل 70 سانتیمتر و در حالت ایدهآل حدود یک متر باشد.
چالشهای دمایی و تهدید راندمان گردهافشانی
متخصص گونه انجیر با اشاره به حساسیت این محصول به تغییرات دما، خاطرنشان کرد: این گیاه در سالهای اول تا سوم زندگی خود، دمای منفی 6 تا 9 درجه را بهصورت کوتاهمدت تحمل میکند.
وی با بیان اینکه با مدیریت صحیح مصرف کود و عدم آبیاری در ماه مرداد، میتوان میزان تحمل گیاه را تا منفی 11 درجه نیز افزایش داد، افزود: اما عبور از این مرز در صورت تداوم بیش از دو روز، خسارات جبرانناپذیری به باغ خواهد داشت.
وی در ادامه با هشدار نسبت به اثرات گرمای شدید بر فرآیند تولید، گفت: گرما در فصل گردهافشانی (خرداد ماه) میتواند راندمان تولید را به شدت کاهش دهد. در صورت رسیدن دمای صبحگاهی به 8 درجه سانتیگراد، راندمان گردهافشانی به دلیل کاهش فعالیت زنبورها به کمتر از 20 درصد میرسد. همچنین در دمای 38 درجه و رطوبت زیر 60 درصد، طول عمر زنبورها به شدت افت کرده و این موضوع میتواند منجر به بحران تولید در فصل رسیدن میوه شود.
جعفری مدیریت منابع آب را کلیدیترین عامل در احیای زمینهای کشاورزی دانست و با تبیین الگوی آبیاری متناسب با سن درخت، افزود: در مراحل اولیه کشت، نیاز به آبیاری منظم (از 7 روز تا 30 روز یکبار) وجود دارد، اما با گذشت زمان و از سال چهارم به بعد، در صورت وجود بارندگی مناسب و احداث سیستمهای آبگیره، نیاز به آبیاری به حداقل خواهد رسید.
وی همچنین در خصوص پروژههای کشت گسترده، بر لزوم محاسبه دقیق میزان مصرف آب هر نهاد جهت جلوگیری از بروز بحرانهای آبی در سطح کلان تأکید کرد و گفت: تأمین نهال از نهالستانهای معتبر و دارای استانداردهای علمی برای تضمین کیفیت محصول نهایی، از ضروریات این حوزه است.
چالش اصلی ایلام ایجاد ارزش افزوده در محصولات استراتژیک است
نعمتالله شیری، رئیس بنیاد نخبگان استان ایلام، نیز در گفتگو با خبرنگار تسنیم با اشاره به نقش کلیدی هیئت اندیشهورزی در توسعه علمی و اقتصادی استان، اظهار کرد: تغییر رویکرد از تولید محصول خام به توسعه زنجیره ارزش و تأمین ضرورت دارد.
وی ضمن تجلیل از مباحث علمی ارائه شده توسط اساتید و سایر کارشناسان، خاطرنشان کرد: خروجی این نشستها باید فراتر از آموزش ساده باشد و به سمت ارائه راهکارهای اجرایی و بستههای سیاستی حرکت کند.
شیری با نقد رویکرد فعلی در بخش کشاورزی استان، افزود: صرفِ داشتنِ نهالهای باکیفیت و توسعه سطح زیر کشت، پاسخگوی نیازهای اقتصادی استان نیست. ما با این چالش روبرو هستیم که پس از برداشت محصول، با مشکلاتی نظیر عدم مدیریت فروش و چالشهای عرضه در بازار (مانند تجمع محصولات در کنار خیابانها) مواجه میشویم.
وی افزود: هدف نهایی هیئت اندیشهورزی باید ارائه راهکارهای علمی برای تکمیل زنجیره ارزش باشد. برای مثال، در محصولات استراتژیک استان مانند انگور یا پسته، نباید تنها به برداشت محصول بسنده کرد، بلکه باید مشخص کنیم که صنایع تبدیلی، تکمیلی و زیرساختهای لازم برای ایجاد ارزش افزوده در هر منطقه چیست.
رئیس بنیاد نخبگان ایلام تصریح کرد: این هیئت باید با بهرهگیری از تخصص متخصصان و سایر کارشناسان حوزه کشاورزی، این پروژهها را بهصورت پایلوت (نمونه آزمایشی) آغاز کنند.
وی تأکید کرد: خروجی این نشستها باید در قالب بستههای سیاستی منطقهای ارائه شود که با توجه به شرایط اقلیمی و جغرافیایی هر منطقه، پیشنهادهایی عملی برای ایجاد ثروت و توسعه اقتصادی در سطح استان و کشور ارائه دهد.
به گزارش تسنیم، در این نشست، اعضای هیئت اندیشهورز بر این نکته تاکید کردند که تلاش بر این است تا با رعایت دقیق شرایط اکولوژیک، گیاهانی معرفی شوند که علاوه بر مقاومت در برابر خشکی، نیاز اقتصادی باغدار را نیز به طور کامل پوشش دهند.
انتهای پیام/180/
