گروه دیپلماتیک – همشهری آنلاین: از زمان به قدرت رسیدن محمد جولانی رهبر سابق گروه تروریستی هیات تحریر الشام ـ گروهی که اخیرا از فهرست تروریسم برخی کشورهای غربی حذف شده ـ در دمشق، گمانهزنیهایی درباره احتمال حمله نظامی سوریه به لبنان یا مشارکت در حمله رژیم صهیونیستی مطرح شده است.
روزنامه الاخبار لبنان با بررسی واقعیتهای میدانی، توان نظامی، موازنههای منطقهای و مواضع بینالمللی، این سناریوها را بیش از آنکه مبتنی بر توان واقعی باشند، توهم میداند.
منشأ گمانهزنیها چیست؟
پس از تسلط سریع نیروهای وابسته به جولانی بر مناطق تحت کنترل کردهای سوریه «قسد» در حسکه، کوبانی، غرب حلب، رقه و دیرالزور تحلیل برخی رسانهها عبارت بودند از:
- امکان عملیات گسترده علیه لبنان
- احتمال حمله از مرزهای شرقی برای هدف قرار دادن حزبالله
- تصور وجود حمایت خارجی از این حمله با توجه به حمایت دولت دونالد ترامپ از جولانی
عوامل تقویتکننده این روایت
اظهارات جنجالی تام باراک فرستاده آمریکا درباره تغییر نقشههای منطقه و میراث سایکس–پیکو
اعلام آمادگی محمد جولانی برای مقابله با نفوذ ایران
نگاه منفی نظام جدید سوریه به لبنان و درخواست بازنگری در توافقهای پیشین
واقعیت میدانی چه میگوید؟
محدودیتهای نظامی
- نیروهای فعلی جولانی حدود ۱۰۰ هزار نفر است (کمتر از یکپنجم ارتش سابق سوریه)
- پراکندگی نیروها در جغرافیای سوریه
- آموزشهای کوتاهمدت نیروها
- کمبود تجهیزات سنگین از جمله توپخانه، تانک و نیروی هوایی
- حمایت ترکیه محدود به نفربرهای سبک
- عدم تأمین مهمات و قطعات یدکی از سوی روسیه
نقش عشایر
- فشار اصلی عملیات شرق سوریه بر دوش عشایر و نیروهای محلی بود.
- پرسش جدی این است که آیا عشایر حاضرند دوباره هزینه انسانی بدهند؟
- نارضایتی گسترده پس از تخریب حراقات نفتی و از بین رفتن منابع درآمد هزاران خانواده
(توضیح: حراقات چیست؟ در مناطق نفتخیز شرق سوریه مثل دیرالزور و حسکه، مردم با تجهیزات بسیار ساده و سنتی: نفت خام را داخل مخازن یا بشکهها میجوشانند. از طریق حرارت دادن، مشتقات سبکتر مثل گازوئیل و بنزین را جدا میکنند. سوخت تولیدی را بهصورت محلی میفروشند.)
موانع بینالمللی حمله احتمالی سوریه به لبنان
- نبود حمایت سیاسی رسمی در عرصه بین الملل (هیچ چراغ سبز رسمی از سوی آمریکا، اروپا یا کشورهای عربی برای حمله به لبنان دیده نشده است.)
- بحث تحریم دمشق در پارلمانهای اروپایی و کنگره آمریکا
موضع کشورهای عربی
- تمایل جدی به جلوگیری از تنش سوری–لبنانی
- نقش فعال عربستان و مصر در مهار تنشهای مرزی
- حمایت ارتش مصر از ارتش لبنان
- توافق برای برگزاری نشست مقدماتی کنفرانس حمایت از ارتش لبنان در قاهره
وضعیت مرز شرقی لبنان
- استقرار نظامی گسترده ارتش لبنان
- برجهای مراقبتی و یگانهای مرزی با حمایت آمریکا و انگلیس
- تجربه دفاعی قبلی در برابر حملات گروه تروریستی جبهه النصره وابسته به القاعده
- حضور انسانی و توپخانهای قابل توجه در مرزهای لبنان
- نتیجه نظامی: هرگونه اقدام تهاجمی با نیرویی منظم و آماده دفاع روبهرو خواهد شد.
چالشهای داخلی محمد جولانی
- تهدید امنیتی داخلی به ویژه پس از بازگشت و گسترش فعالیتهای داعش
- تنش میان فرماندهان
- وضعیت معیشتی وخیم و تصمیمات اقتصادی آشفته
- نبود چشمانداز بهبود و خطر اعتراضات گسترده مردمی
روزنامه لبنانی الاخبار در پایان نوشته: با وجود نگاه منفی نظام جدید سوریه به لبنان، مجموعهای از محدودیتهای نظامی، چالشهای داخلی، نبود پوشش بینالمللی و موازنههای منطقهای، احتمال حمله سوریه به لبنان را بسیار پایین نشان میدهد. تهدید اصلی برای لبنان نه یک جنگ گسترده، بلکه خطر سرایت بیثباتی و تروریسم یا استفاده ابزاری از دخالت سوریه در رقابتهای داخلی لبنان است.
