همشهری آنلاین - گروه سیاسی: دور دوم مذاکرات ایران و آمریکا برخلاف آنچه ترامپ گفته بود هفته گذشته برگزار نشد و او این هفته را بهعنوان موعد جدید اعلام کرده است. برگزاری دور جدید مذاکرات در ابهام به سر میبرد و شرایط و مواضع ترامپ نیز بهتدریج کار مذاکرات را سختتر میکند. او ابتدا از مذاکرات هستهای سخن گفت و طی یک هفته اخیر شرطهای موشکی را نیز به آن اضافه کرد. این تشدید لفظی به حمایت او از تغییر رژیم در ایران هم رسیده است و بعید نیست ایران در اعتراض به چنین فضایی مذاکرات را به تعویق بیندازد.
عباس عراقچی وزیر امور خارجه و رئیس تیم مذاکرهکننده ایرانی پس از مذاکرات دور اول درباره مرحله بعد اعلام نظر نکرده است. در مذاکرات ۱۷ بهمن به میزبانی عمان، یک هیات ۴ نفره ایرانی با هیات ۴ نفره آمریکایی به صورت غیرمستقیم مذاکره کردند. بدر بوسعیدی وزیر خارجه عمان میانجی این مذاکرات و انتقال دیدگاههای ۲ طرف به یکدیگر بود. استیو ویتکاف فرستاده ویژه ترامپ و جرد کوشنر داماد دونالد ترامپ مذاکرهکنندگان آمریکایی هستند.
ترامپ روز جمعه در پاسخ به سوالی درباره تغییر رژیم در ایران از این ایده استقبال کرد و گفت «به نظرم این بهترین چیزی است که میتواند رخ بدهد». او در حملات لفظی خود علیه جمهوری اسلامی ایران گفت: ۴۷ سال است که فقط حرف میزنند و حرف میزنند و حرف میزنند. در این میان، ما جانهای زیادی از دست دادهایم در حالی که آنها حرف میزنند. پاها قطع شده، دستها قطع شده، صورتها از بین رفته. مدتهاست که این وضع ادامه دارد.
او از چند روز قبلتر شرط موشکی را نیز طی ۲ مصاحبه جداگانه به مذاکرات افزود و کار را سختتر کرد.
ترامپ سهشنبه ۲۱ بهمن در گفتوگو با کانال ۱۲ اسرائیل گفت: اسرائیل مطمئن است که ایران فقط بین هزار و ۵۰۰ تا ۲ هزار موشک بالستیک در اختیار دارد. رئیسجمهور آمریکا در این گفتوگو برای نخستینبار غیر از موضوع هستهای، بحث موشکها را هم پیش کشید و گفت: ما میتوانیم با ایران به یک توافق عالی برسیم. آنها سلاح هستهای و موشک نخواهند داشت.
او ساعاتی بعد در مصاحبهای که صبح ۲۲ بهمن به وقت ایران از شبکه فاکسنیوز پخش شد برای بار دوم گفت: بعضیها میگویند مذاکره نه، اما من ترجیح میدهم توافق کنیم. قرار است توافق خوبی باشد؛ نه سلاح هستهای، نه موشک، نه این و نه آن، همان چیزهایی که شما میخواهید.
با وجود طرح چنین شروطی، ادعای خبرگزاری رویترز مبنی بر اینکه دور دوم مذاکرات قرار است صبح سهشنبه این هفته در ژنو پایتخت سوئیس برگزار شود، محل ابهام است.
این تغییر مواضع به فاصله کوتاهی قبل از سفر بنیامین نتانیاهو نخستوزیر اسرائیل به مقصد آمریکا صورت گرفت. نتانیاهو در این سفر دیدار ۳ ساعته با ترامپ داشت. مقامات آمریکایی و اسرائیلی میگویند ترامپ و نتانیاهو در بالاترین سطح هماهنگی میان خود بر سر ایران قرار دارند.
پست ترامپ درباره نتایج ملاقاتش با نتانیاهو نیز ابهامات بیشتری نسبت به آنچه در ارتباط با ایران میگذرد ایجاد میکند.
او پس از دیدارش با نتانیاهو در تروثسوشال نوشت: من به تازگی ملاقات با نخست وزیر نتانیاهو، از اسرائیل، و نمایندگان مختلف او را به پایان رساندهام. جلسه بسیار خوبی بود، رابطه فوقالعاده بین ما ادامه دارد. هیچ نتیجه قطعی در مورد ایران حاصل نشد جز اینکه من اصرار داشتم مذاکرات با ایران ادامه یابد تا ببینیم آیا میتوان به توافق رسید یا خیر. اگر بشود، به نخست وزیر اطلاع میدهم که این گزینه ترجیح ما خواهد بود. اگر نشود، فقط باید ببینیم نتیجه چه خواهد شد. آخرین بار ایران تصمیم گرفت که بهتر است به توافق نرسد و با چکش نیمهشب مواجه شد. این برای آنها خوب نبود. امیدوارم این بار منطقیتر و مسئولانهتر عمل کنند.
طرح مواضع پراکنده و متفاوت ترامپ در قیاس با آنچه در خردادماه بر مذاکرات هستهای منتهی به جنگ ۱۲ روزه گذشت، دارای شباهتهای زیادی است. در آن گفتوگوها نیز ترامپ اگرچه در ابتدا غنیسازی محدود در ایران را پذیرفته بود اما در نهایت رای به تعطیلی برنامه غنیسازی در ایران داد، مذاکرات به تعویق افتاد و درنهایت اسرائیل به ایران حمله کرد.
تبادلات دیپلماتیک در مذاکرات عمان و سفر علی لاریجانی دبیر شورای عالی امنیت ملی به این کشور نیز چیزی بیش از گمانهزنیهای رسانهای مبنی بر ارائه ضربالاجل از سمت آمریکا به ایران به دست نداده است.
ترامپ تا مذاکرات دور اول بر این مسئله تاکید داشت که ایران نباید سلاح هستهای داشته باشد و هیات دیپلماتیک ایران نیز بر همین اساس قبول کرد یکبار دیگر پای میز مذاکرات بنشیند.
مشخص نیست با تشدید مواضع لفظی آیا مذاکرات دور دوم با قبول شرایط جدید ترامپ ادامه مییابد یا نه.
