به گزارش سرويس بين الملل خبرگزاری صدا و سيما از آنکارا؛ رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه که به عربستان رفته است پس از دیدار با بن سلمان ولیعهد عربستان سعودی، بیانیه مشترکی را در ۳۱ ماده امضا کرد.
اداره ارتباطات ریاست جمهوری ترکیه درباره دیدار اردوغان و بن سلمان در بیانیهای اعلام کرد: در این دیدار روابط دوجانبه ترکیه و عربستان، همکاری در زمینه انرژی، صنایع دفاعی، سرمایهگذاری، تجارت و فناوری و مسائل منطقهای و جهانی مورد بحث قرار گرفت.
رئیس جمهور ترکیه گفت: ترکیه و عربستان سعودی مصمم هستند روابط خود را به سطح بالاتری ارتقا دهند و گامهای جدیدی در بسیاری از زمینهها به ویژه انرژیهای تجدیدپذیر و صنایع دفاعی بردارند. ترکیه همچنان برای صلح پایدار در فلسطین و بازسازی غزه تلاش میکند و باید تلاشها برای پایان دادن به بحران انسانی در اسرع وقت افزایش یابد، حفظ تمامیت ارضی سوریه نه تنها برای ترکیه، بلکه برای کل منطقه مفید خواهد بود، حمایت ترکیه از ثبات سوریه در بسیاری از زمینهها ادامه خواهد یافت و آنها با عربستان سعودی برای بازسازی سوریه همکاری خواهند کرد.
در این دیدار همچنین آخرین وضعیت یمن و تحولات شرق آفریقا به تفصیل مورد بحث قرار گرفت و چهار توافقنامه بین ترکیه و عربستان سعودی امضا و بیانیه مشترکی نیز صادر شد.
در بخشی از این بیانیه که اختصاص دارد به مسئله سوریه گفته شده است: در مورد سوریه، طرفین از تلاشهای دولت برادر سوریه و گامها و اقدامات مسئولانهای که برای حفظ امنیت، ثبات و تمامیت ارضی سوریه انجام داده است، قدردانی کردند. آنها همچنین از تلاشهای جامعه بینالمللی برای حمایت از دولت سوریه و لغو تحریمهای اعمال شده قدردانی و از اجرای توافق آتشبس و ادغام که در ۳۰ ژانویه اعلام شد، حمایت کردند، همچنین حمایت کامل خود را از تلاشهای دولت سوریه برای مقابله با سازمانهای تروریستی که ثبات سوریه و کل منطقه را تهدید میکنند و ترویج صلح مدنی، مجدداً تأیید کردند.
آنها مجدداً نقضها و تجاوز مکرر مقامات اشغالگر علیه خاک و حاکمیت سوریه را محکوم و اعلام کردند این تخلفات و سوءاستفادهها آشکارا قوانین بینالمللی را نقض میکند، امنیت و ثبات منطقهای را تهدید میکند و محیطی مساعد برای تشدید خشونت و افراطگرایی ایجاد میکند. آنها درخواست خود را برای خروج فوری اسرائیل از تمام سرزمینهای اشغالی سوریه تکرار کردند.
در مادۀ ۱۷ این بیانیه در رابطه با مسائل منطقهای و بینالمللی گفته شده است: طرفین بر تعهد خود برای حفظ هماهنگی و تشدید تلاشها برای حفظ صلح و امنیت بینالمللی تأکید کردند و در مورد مسائل مورد علاقه متقابل در سطوح منطقهای و بینالمللی تبادل نظر کردند و بر عزم خود برای تقویت همکاری و هماهنگی مشترک در این زمینهها تأکید کردند و همچنین حمایت مداوم خود را از همه تلاشها برای برقراری صلح و ثبات در منطقه و جهان اعلام کردند.
در مادۀ بعدی نیز آمده است: طرفین تبادل نظر جامعی در مورد تحولات منطقهای انجام دادند؛ نگرانی خود را در مورد افزایش خطر درگیری، تنش و تشدید اوضاع در منطقه ابراز کردند و بر اهمیت همکاری منطقهای تأکید کردند. در این زمینه، آنها حمایت خود را از ابتکارات جمعی با هدف دستیابی به ثبات، صلح و رفاه منطقهای مجدداً تأیید کردند.
در مادۀ ۱۹ این بیانیه نیز به مسئله فلسطین اشاره شده است: در مورد تحولات اخیر در فلسطین، هر دو طرف نگرانی عمیق خود را در مورد وخامت اوضاع انسانی در نوار غزه، حملات مداوم اسرائیل و انسداد کمکهای بشردوستانه و گذرگاههای مرزی ابراز کردند و بر اهمیت تشدید تلاشهای امدادی در غزه و تضمین بازگشایی بدون مانع همه گذرگاهها در سراسر نوار برای تسهیل تحویل کمکهای بشردوستانه بسیار مورد نیاز تأکید کردند. آنها همچنین بر لزوم اعمال فشار جامعه بینالمللی بر مقامات اشغالگر اسرائیل برای تضمین حفاظت از غیرنظامیان، خودداری از هدف قرار دادن زیرساختهای حیاتی و رعایت قوانین بینالمللی و حقوق بشردوستانه تأکید کردند. علاوه بر این، آنها بر لزوم تثبیت آتشبس، پایان دادن به اشغال غزه، هموار کردن راه برای از سرگیری مسئولیتهای تشکیلات خودگردان فلسطین در قبال نوار غزه و در نهایت دستیابی به پایان اشغال و تأسیس یک کشور مستقل فلسطینی در مرزهای ۱۹۶۷ با پایتختی قدس شرقی، مطابق با قوانین بینالمللی و ابتکار صلح عربی ۲۰۰۲ تأکید کردند.
هر دو طرف از مشارکت کشورهای خود در شورای صلح برای حمایت از تلاشهای صلح به رهبری دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، استقبال کردند و از آغاز مرحله دوم طرح جامع صلح در غزه و آغاز به کار کمیته ملی مستقل برای اداره نوار غزه استقبال کردند و از تلاشهای بینالمللی در این زمینه قدردانی کردند. طرف سعودی از تلاشهای میانجیگری جمهوری برادر ترکیه، به همراه کشورهای ضامن توافق صلح و دستاوردهای حاصل از آن قدردانی کرد. هر دو طرف از به رسمیت شناختنهای بینالمللی پی در پی دولت فلسطین قدردانی کردند.
در این بیانیه در رابطه با یمن نیز گفته شده است: طرفین حمایت خود را از دولت مشروع یمن، به نمایندگی از رئیس شورای رهبری ریاست جمهوری یمن و دولت آن، مجدداً تأیید کردند. آنها بر اهمیت حفظ حاکمیت، وحدت و تمامیت ارضی یمن تأکید کردند. آنها بر لزوم مخالفت با هرگونه تلاش برای تجزیه یمن یا حمایت از نیروهای داخلی که به دنبال تضعیف امنیت و ثبات این کشور هستند، تأکید کردند. طرف ترکیهای حمایت خود را از نقش مهم پادشاهی عربستان سعودی در یمن و تلاشهای آن برای پایان دادن به بحران یمن از جمله پاسخ به درخواست رئیس شورای رهبری ریاست جمهوری یمن برای برگزاری کنفرانسی جامع در ریاض با مشارکت همه گروههای جنوبی برای حل بحران و تقویت آشتی ملی در یمن، ابراز کرد.
مادۀ بعدی به مسئله سومالی اختصاص داده شده است: طرفین حمایت بیدریغ خود را از حاکمیت، تمامیت ارضی و وحدت جمهوری فدرال سومالی اعلام و بر تعهد خود به حفظ ثبات سومالی، رفاه مردم آن و توسعه آن مجدداً تأیید کردند. آنها اعلامیه به رسمیت شناختن متقابل بین مقامات اشغالگر اسرائیل و منطقه به اصطلاح "سومالیلند" را که آنها بخشی از جمهوری فدرال سومالی میدانند، رد کردند زیرا این امر اقدامات جداییطلبانه یکجانبه را که ناقض قوانین بینالمللی است و تنشها را در منطقه تشدید میکند، تقویت میکند. آنها همچنین رد تلاشها برای تحمیل ساختارهای موازی که وحدت سومالی را تضعیف میکند، ابراز کردند.
در مورد سودان نیز گفته شده است: طرفین تعهد قاطع خود را به حفظ وحدت و امنیت سودان، ثبات و حاکمیت آن مجدداً تأیید کردند. آنها تشکیل هرگونه ساختار نامشروع یا موازی خارج از نهادهای قانونی دولتی سودان را رد کردند. آنها همچنین بر اهمیت جلوگیری از تبدیل شدن سودان به صحنه درگیری و فعالیتهای غیرقانونی و جلوگیری از ورود غیرقانونی سلاحهای ساخت خارج به کشور تأکید کردند.
مطابق با حقوق بینالملل بشردوستانه و اعلامیه جده که در ۱۱ مه ۲۰۲۳ امضا شد، آنها بر ضرورت تضمین حفاظت از غیرنظامیان و همچنین تسهیل تحویل کمکهای بشردوستانه و تجهیزات امدادی به تمام مناطق سودان تأکید کردند و بر اهمیت حفاظت از نهادهای دولتی سودان و آغاز یک روند سیاسی به رهبری سودان از طریق ایجاد یک دولت غیرنظامی که شامل گروهها و نهادهای افراطی که مرتکب جنایت علیه مردم سودان شدهاند، تأکید کردند.
بحران روسیه و اوکراین یکی دیگر از مفاد این بیاینه را تشکیل میدهد: هر دو طرف حمایت قوی خود را از یک راهحل جامع مذاکرهشده مطابق با قوانین بینالمللی و منشور سازمان ملل متحد که صلح، ثبات و رفاه پایدار را در منطقه و فراتر از آن تضمین کند، مجدداً تکرار کردند.
رئیس جمهور ترکیه امروز چهارشنبه عازم قاهره پایتخت مصر میشود.
