خبرگزاری مهر، گروه استانها: مرز مهران، امروزه میتواند با تقویت زیرساختها و رفع موانع گمرکی، به قطب اصلی صادرات کالاهای ایرانی به بازار عراق و فراتر از آن تبدیل شود.
در حقیقت این مرز، در طول سالهای گذشته، با فراز و نشیبهای بسیاری روبرو بوده است؛ روزگاری به دلیل شرایط سیاسی و امنیتی تقریباً مسدود بود و رونق تجاری خود را از دست داده بود، اما امروز با توجه به ثبات نسبی در منطقه و بهبود روابط دو کشور، به یکی از کانونهای امید برای توسعه اقتصادی استان ایلام و حتی کشور تبدیل شدهاست.
با این حال، ظرفیتهای عظیم مرز مهران هنوز به طور کامل مورد بهرهبرداری قرار نگرفته است؛ این گذرگاه میتواند به عنوان یک کریدور مهم ترانزیتی، نقش حیاتی در صادرات کالاهای ایرانی به بازار پهناور عراق و حتی کشورهای دیگر منطقه ایفا کند.
توسعه زیرساختهای لازم در این مرز، از جمله گسترش امکانات گمرکی، ایجاد سیستمهای حمل و نقل مدرن، و احداث بازارچههای مرزی پیشرفته، نه تنها سبب رونق صادرات و ایجاد اشتغال پایدار میشود، بلکه میتواند زمینهساز رشد صنایع داخلی، به ویژه در بخش کشاورزی و تولیدات محلی، باشد.
دستیابی به این چشمانداز، بدون حل مشکلات زیرساختی و اداری موجود، ممکن نخواهد بود، زیرا کمبود تسهیلات مدرن برای نگهداری و ترانزیت کالا، طولانی شدن فرآیندهای گمرکی و نبود برنامهریزی یکپارچه برای مدیریت تجارت مرزی، از جمله موانعی هستند که میتوانند این فرصت طلایی را به چالشی دشوار تبدیل کنند.
بنابراین، توجه جدی مسئولان به رفع این مشکلات و سرمایهگذاری هدفمند در مرز مهران، گامی اساسی در جهت تحقق عدالت جغرافیایی و بهرهگیری از موقعیت استراتژیک استان ایلام است که این امر نه تنها به توسعه اقتصادی منطقه کمک میکند، بلکه میتواند الگویی برای دیگر مرزهای کشور در راستای توسعه پایدار و افزایش مبادلات تجاری باشد.
توسعه صادرات کالا از مرز مهران
مدیرکل گمرکات استان ایلام با بیان اینکه حجم صادرات از مرزهای استان ایلام در این بازه زمانی به رقمی چشمگیر رسیده است، اظهار داشت: صادرات کالا از مرزهای استان به بیش از ۲ میلیون و ۱۴ هزار تن با ارزشی معادل یک میلیارد و ۱۵۸ میلیون دلار رسیده که نشاندهنده ظرفیت بالای استان در عرصه تجارت خارجی است.
سهراب کمری با اشاره به تنوع چشمگیر سبد صادراتی استان، افزود: محصولات کشاورزی تازه و فرآوریشده، محصولات پتروشیمی، تجهیزات نیروگاهی، کالاهای فلزی، فرآوردههای پلاستیکی، کاشی و سرامیک و مصالح ساختمانی، عمده اقلام صادراتی ما را تشکیل میدهند که در این میان، مرز مهران نقش محوری و بیبدیلی در خروج این کالاها به ویژه به بازار عراق ایفا کرده است.
کمری در ادامه به آمار بخش ترانزیت اشاره کرد و گفت: در همین مدت، ۱۰۷ هزار و ۴۷۳ تن کالا به صورت ترانزیت از گمرکات استان جابهجا شده که برای حمل این حجم کالا، ۵ هزار و ۱۶۶ دستگاه کامیون در گذرگاههای مرزی ایلام تردد داشتهاند؛ این آمار نشان میدهد کریدورهای ایلام چه نقش حیاتی در زنجیره لجستیک منطقه دارند.
وی با ارائه آماری دیگر از رونق فعالیتهای مرتبط، تصریح کرد: ثبت ۶ هزار و ۵۸۲ فقره اظهارنامه ورود موقت و ۷۱۰ فقره اظهارنامه خروج موقت در گمرکات استان، گویای پویایی و تنوع فعالیتهای تجاری و خدماتی در این حوزه و نشاندهنده اعتماد فعالان اقتصادی به ظرفیتهای استان است.
مدیرکل گمرکات ایلام در پایان، با تأکید بر نقش زیرساختهای کارآمد در شتاببخشی به تجارت، اولویتهای آتی را اینگونه برشمرد: توسعه، نوسازی و هوشمندسازی زیرساختهای گمرکی، تسریع و تسهیل فرآیندهای صادرات و ترانزیت و حمایت همهجانبه از فعالان اقتصادی، از اولویتهای اصلی ما در چارچوب اقتصاد مقاومتی است که برای رونق پایدار تجارت مرزی و افزایش سهم استان در گردش تجاری کشور پیگیری خواهیم کرد.
رفع مشکلات مرز مهران
استاندار ایلام نیز در جلسه حل مشکلات مرز مهران با اشاره به قرارگیری این محدوده در منطقه آزاد تجاری، اظهار داشت: ۶۰۰ هکتار برای فضای پشتیبانی خدماتی در منطقه ویژه اقتصادی در نظر گرفته شده که میتواند برای فعالیتهایی مانند تخلیه، بارگیری، ترانزیت و ذخیرهسازی کالا مورد استفاده قرار گیرد.
احمد کرمی با ارائه پیشنهادی کاربردی افزود: برای گمرک نیز در همین محدوده، حدود ۵۰ تا ۱۰۰ هکتار زمین جهت انجام کلیه فعالیتهای اقتصادی پیشنهاد میشود.
استاندار ایلام با اشاره به ضرورت حضور سرمایهگذاران بخش خصوصی، تصریح کرد: سرمایهگذارانی که در این منطقه فضایی در اختیار دارند، اگر مورد حمایت قرار گیرند، میتوانند در مدت شش ماه تا یکسال، ساختارهای لازم را ایجاد کنند.
وی تأکید کرد: بخش خصوصی اگر حمایت شود، ناچار نیست برای انجام کوچکترین کارها به دستگاههای دولتی مراجعه کند و میتواند به سرعت طرحها را اجرایی کند.
کرمی با بیان اینکه میتوان در این منطقه انبارهای مسقف، سردخانهها و حتی انبارهایی برای مواد شیمیایی ایجاد کرد، گفت: این موضوع باعث افزایش تجارت و تسهیل در امور میشود.
استاندار ایلام همچنین از ارائه پیشنهاد یک شرکت برای احداث انبار در گستره ۵۰ تا ۱۰۰ هکتار زمین در دو مرحله خبر داد و بیان کرد: ایجاد چنین فضاهایی به افزایش تجارت و رونق اقتصادی منطقه کمک شایانی میکند.
وی در پایان با اشاره به مشکلات موجود در فرآیند ترخیص کالا، توضیح داد: نباید فرآیند ترخیص کالا به طور کامل متوقف شود و باید به گونهای باشد که کالاها حداکثر تا یک هفته یا ۱۰ روز ترخیص شوند؛ این اصلاح فرآیندی میتواند به افزایش بهرهوری و رونق تجاری در مرز مهران منجر شود.
مرز مهران امروز در موقعیتی تاریخی و حساس قرار گرفته است؛ از یک سو، آمارهای درخشان گمرکی، عبور از مرز یک میلیارد دلار صادرات تنها در ده ماهه نخست سال و حجم انبوه کالاهای ترانزیتی، نشاندهنده نقش بیبدیل این گذرگاه به عنوان شریان حیاتی تجارت ایران با عراق و فراتر از آن است و از سوی دیگر، چالشهای عمیق زیرساختی، اداری و لجستیکی، مانند صفهای طولانی کامیونها، فرسودگی امکانات گمرکی و فرآیندهای پیچیده، همچنان سایهای بر این ظرفیت عظیم افکنده که نیازمند توجه و رسیدگی است.
